Anadolu AÖF BİL102U-Temel Bilgi Teknolojileri-2 Çıkmış Sorular

Ders; işletim sistemleri, bilişim güvenliği ve etiği, eşzamanlı ve eşzamansız iletişim araçları, bulut bilişim, yaşam boyu öğrenme ile gelişen teknolojileri kapsar. Temel bilgi teknolojileri kavramları günlük kullanım örnekleriyle ele alınır.

İşletim sistemi ve masaüstü

• Bildirim alanında güç durumu, tarih-saat ve ağ bağlantısı görünür; Başlat düğmesi ve gezgin bu alanın dışındadır.
• Üçüncü nesil işletim sistemlerinde çoklu programlama kullanılmıştır; transistör ikinci nesle aittir.
• Masaüstü kavramı, ofis masasına benzetilir.
• Apple bir teknoloji firmasıdır, işletim sistemi adı değildir.
• Yatay kaydırma çubuğu standart masaüstü simgelerinden değildir.

Bilişim güvenliği ilkeleri ve korunma

• Erişilebilirlik, sistem ve verilere gerektiğinde ulaşılabilmesidir.
• Kimlik doğrulama, işlemin sonradan inkar edilememesi ilkesiyle ilişkilidir.
• Kişisel güvenlik duvarı gelen-giden trafiği denetler, izinsiz girişi engeller ve kayıt tutar.
• Antivirüs zararlıları bulup temizler; güvenlik duvarıyla aynı işlevi görmez.
• Yüzde 99,995 erişilebilirlik için yıllık kesinti en çok yaklaşık 26 dakikadır.
• E-ticaret güvenliğinde SSL standardı kullanılır.

Zararlı yazılımlar

• Virüs, solucan, truva atı ve casus yazılım zararlıdır; antivirüs bu gruba girmez.
• Makro virüsler kelime işlemci gibi programların içinde barınır.
• Casus yazılım gezinme bilgilerini üçüncü kişilere iletir, istenmeyen e-posta ve reklama yol açabilir.
• Başkalarının adres ve bilgilerini izinsiz paylaşmak yaygın bir sosyal ağ hatasıdır.

Etik, intihal ve yasal çerçeve

• Teleoloji, davranışın değerini sonuçlarına göre belirler.
• Normatif etik, eylemlerin standart ve çerçevelerini inceler.
• Kaynak belirtmeden başkasının metnini sunmak hayalet yazar türüdür.
• Kaynak gösterilse bile intihal sayılan tür Mükemmel Suç'tur.
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 1 Haziran 2005'te yürürlüğe girmiştir.
• Açık kaynak yazılımda kod erişimi ve değiştirme serbesttir; para ile satılması tanımlayıcı özellik değildir.

İletişim süreci ve araçlar

• Kaynak, ileti, kanal ve alıcı iletişimin öğeleridir; teknoloji temel öğe sayılmaz.
• İleti düşünceyi taşır; kanal içeriğin gittiği yoldur.
• Eşzamanlıda anlaşılmayan nokta anında geribildirimle giderilir; tartışmaya sonradan katılma imkânı yoktur.
• Eşzamansızda mesaj farklı zamanlarda yeniden incelenebilir; anında müdahale özelliği yoktur.
• Skype eşzamanlıdır; bloglar ve e-posta eşzamansızdır.
• Birden çok mesajlaşma hesabı için Çoklu Protokol istemcisi uygundur.
• BCC alanı alıcıların diğer adresleri görmesini engeller.
• Wikide birden fazla yazar mevcut konulara müdahale edebilir; blog bireysel paylaşımdır.

Bulut bilişim ve dağıtık sistemler

• IaaS, kullanıcıya sanal işletim sistemi kullanma imkânı verir.
• Dağıtım modelleri özel, kamu, topluluk ve melez buluttur; iş bulutu yoktur.
• SOA, bulut mimarisinde internet teknolojisi bileşeniyle ilişkilidir.
• Hipervizör, tek makinede birden çok sanal makine çalıştıran sanallaştırma yazılımıdır.
• Dropbox, OneDrive, iCloud ve Yandex.Disk bulut depolamadır; Hangouts değildir.
• Dağıtık sistemler hızlı ve ölçeklenebilirdir ama hatasız çalıştıkları söylenemez.

Yaşam boyu öğrenme ve KAÇD

• Yaşam boyu öğrenme okulla veya iş yeri eğitimiyle sınırlı değildir.
• Yetişkin; benlik algısı, deneyim, öğrenmeye hazırlık ve öğrenme yönelimiyle tanımlanır.
• KAÇD'de açıklık, bilgi arayanla kaynak arasındaki engellerin kalkmasıdır.
• Siemens ve Downes'ın KAÇD yaklaşımı bağlantıcılık kuramına dayanır.
• KAÇD geleneksel eğitimi tamamen kaldırmayı hedeflemez.
• UADM girişimini TÜBA yürütmüştür.

Gelişen teknolojiler

• Moore Yasası'na göre transistör sayısı yaklaşık 2 yılda iki katına çıkar.
• Teknolojik tekillik, yapay zekânın insan zekâsına eşitlendiği aşamadır.
• Beyin-bilgisayar arayüzü beyinle harici cihaz arasında doğrudan bağlantıdır.
• Exocortex, beyne takviye düşünülen kuramsal yapay dış işlem düzeneğidir.
• Güçlendirilmiş dış iskelet kas hareketlerine güç katar.
• Holografik görüntüleme sınırdaki teknolojiye örnektir.

Erişilebilirlik

Sistem ve verilere ihtiyaç duyulan her an ulaşılabilmesi.

İnkar edememe

Tarafların yaptığı işlemi sonradan reddedememesi; kimlik doğrulamayla ilişkilidir.

Kişisel güvenlik duvarı

İnternet ile bilgisayar arasında trafiği denetleyen koruyucu bariyer.

Casus yazılım

Kullanıcının internet hareketlerini izleyip merkeze ileten zararlı yazılım.

Makro virüs

Uygulama dosyalarına, özellikle kelime işlemcilere bulaşan virüs türü.

Teleoloji

Davranışın iyi ya da kötü oluşunu sonuçlarına bağlayan etik kuramı.

Eşzamanlı iletişim

Tarafların aynı anda iletişimde olduğu, anlık geribildirimin mümkün olduğu iletişim.

IaaS

Kullanıcıya sanal işletim sistemi sunan bulut hizmet modeli.

Hipervizör

Birden çok sanal makineyi tek fiziksel makinede çalıştıran yazılım.

KAÇD

Bağlantıcılığa dayanan, bilgiye erişimde engellerin kalktığı kitlesel açık çevrimiçi dersler.

Teknolojik tekillik

Yapay zekânın insan zekâsıyla eşit güce ulaştığı aşama.

• Eşzamanlı araçlar (Skype, web konferans) ile eşzamansızlar (blog, e-posta, forum) karıştırılmamalı.
• Antivirüs zararlı yazılım değil korunma aracıdır; güvenlik duvarından da farklıdır.
• Olumsuz kökle sorulan sorularda (yer almaz, değildir) doğru ifadeler elenip yanlış olan seçilmeli.
• Hayalet yazar kaynak belirtmeyen, Mükemmel Suç kaynak gösterilse de intihal sayılan türdür.
• Bulut dağıtım modelleri ile hizmet modelleri (IaaS) ayrı kavramlardır.