ATA-AÖF Hayat ve Hayat Dışı Sigortalar Çıkmış Sorular

Ders, hayat ve hayat dışı sigorta branşlarını, sigortanın temel kavramlarını ve hesaplama araçlarını ele alır. Can, mal, sorumluluk ve alacak sigortaları ile zorunlu sigortalar ve katılım sigortacılığı öne çıkar.

Temel sigorta kavramları

• Prim, riskin sigortacıya devri karşılığında sigorta ettirenin ödediği bedeldir.
• Tazminat, hasar sonrasında sigortacının ödediği tutardır.
• Muafiyette belirli hasar tutarı ya da oranı sigortalıda kalır, yalnız aşan kısım ödenir; prim genellikle düşer.
• Rücu, ödenen tazminatın zarardan sorumlu üçüncü kişiden geri istenmesi hakkıdır.
• Riskin sigortalanabilmesi için hasarların dağınık gerçekleşmesi gerekir; çoğunluğun aynı anda zarar görmesi prim havuzunu yetersiz bırakır.

Sigorta türlerinin sınıflandırılması

• Can sigortaları kişinin yaşamını, sağlığını ve vücut bütünlüğünü korur.
• Mal sigortaları eşyayı, sorumluluk sigortaları üçüncü kişilere verilen zararı kapsar.
• Kefalet sigortası alacak sigortaları grubundadır.
• Trafik, mesleki sorumluluk ve ürün sorumluluk sigortaları sorumluluk sigortasıdır.
• Kasko kaza branşındadır, nakliyat sigortası sayılmaz.

Hayat sigortası türleri ve hesaplama araçları

• Tam hayat sigortasında süre sınırı yoktur; ölüm ne zaman olursa sigorta bedeli ödenir.
• Sınırlı süreli sigortada ölümün poliçe süresi içinde gerçekleşmesi gerekir.
• Karma sigorta hem ölümü hem süre sonunda hayatta olmayı teminat altına alır.
• Yatırım fonlu sigortalarda birikim fonlarda tutulur, yatırım riskinin büyük kısmı sigortalıya aittir.
• Mortalite tabloları her yaşta ölüm ve hayatta kalma sayısını gösterir; komütasyon tabloları bunu faizle birleştirir.
• Ölümlülüğü etkileyen etkenler kişisel ve çevresel-sosyoekonomik olmak üzere iki gruptur.

Sağlık ve kaza sigortaları

• Sağlık sigortası hastalık veya kaza kaynaklı tedavi, ameliyat, ilaç ve yatarak tedavi giderlerini poliçe limitiyle öder.
• Sağlık sigortaları çoğunlukla bir yıllık düzenlenir ve yıllık yenilenir.
• Yenilemede yaş ve önceki hasar durumu prim üzerinde etkili olabilir.
• Kaza sigortaları ağırlıklı olarak kazaya bağlı ölüm ve sakatlığı kapsar.

Yangın, cam ve konut sigortaları

• Muhteviyat; emtia, makine, tesisat ve demirbaşı kapsar, çalışanın kişisel eşyaları kapsam dışıdır.
• Cam kırılmasında hasar ihbar süresi kısadır, genel şartlarda 5 iş günüdür.
• Camların yeri sigortalının isteği dışında değişirse öğrenildiği andan itibaren 8 gün içinde bildirilir.
• Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) konutları deprem ve ona bağlı yangın, patlama, yer kaymasına karşı korur.
• Konut sigortası isteğe bağlıdır, deprem teminatını yalnız ek olarak verebilir.

Sorumluluk ve çevre sigortaları

• Trafik sigortası zorunludur ve işletenin üçüncü kişilere verdiği bedeni ve maddi zararı karşılar.
• Çevre kirliliği mali sorumluluk sigortası vefat, sakatlık, tedavi gideri ve maddi hasar teminatlarının hepsini içerir.
• Zorunlu deniz kirliliği sigortası atık taşıma ve ortadan kaldırma masraflarını karşılar.
• Manevi tazminat ile sigorta ettirenin kendi çalışanlarının talepleri deniz kirliliği teminatı dışındadır.

Kefalet, mühendislik ve katılım sigortacılığı

• Kefalet sigortası ihaleye katılım, kesin teminat, avans, ödeme ve bakım onarım teminatlarını içerir.
• Sevk öncesi riskler teminatı kefalet değil, ihracat kredi sigortası alanındadır.
• Mühendislik sigortaları Türkiye'de 1960'lı yıllarda başlamıştır.
• İnşaat, montaj, makine kırılması ve elektronik cihaz riskleri mühendislik branşındadır.
• Katılım Sigortacılığı Yönetmeliği 2017'de yürürlüğe girmiştir.

Prim

Riskin sigortacıya devri karşılığında sigorta ettirenin ödediği bedel.

Tazminat

Hasardan sonra sigortacının ödediği tutar.

Muafiyet

Hasarın belirli kısmının sigortalıda kalması, sigortacının yalnız aşan kısmı ödemesi.

Rücu

Ödenen tazminatı zarardan sorumlu üçüncü kişiden geri isteme hakkı.

Mortalite tablosu

Her yaşta bir yıl içinde ölüm ve hayatta kalma sayılarını gösteren istatistik tablosu.

Komütasyon tabloları

Ölüm verilerini faiz oranıyla birleştirip prim ve matematik karşılık hesabını kolaylaştıran yardımcı tablolar.

Tam hayat sigortası

Ölüm ne zaman olursa olsun sigorta bedelinin lehtarlara ödendiği, süre sınırsız poliçe.

Yatırım fonlu sigorta

Birikimin hisse, tahvil, altın gibi varlıklara endeksli fonlarda tutulduğu hayat sigortası.

Muhteviyat

Binadaki emtia, makine, tesisat ve demirbaşların yangın sigortasındaki adı.

DASK

Konutlar için yasal zorunlu deprem sigortasını yürüten kurum ve sigorta.

Kefalet sigortası

Borçlunun yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde alacaklının zararını karşılayan alacak sigortası.

Can sigortası

Ölüm, sakatlık, hastalık ve kaza risklerine karşı kişiyi güvence altına alan sigorta.

• Kasko kaza branşındadır, nakliyat grubunda sayılmaz; trafik sigortası ise zorunlu sorumluluk sigortasıdır.
• Tazminat, prim, sigorta bedeli ve muafiyet karıştırılmamalıdır: prim ödenen, tazminat alınan, muafiyet sigortalıda kalan paydır.
• Cam kırılmasında iki süre ayrıdır: hasar ihbarı kısa süreli (5 iş günü), rızası dışı yer değişikliği bildirimi 8 gündür.
• Mortalite tablosu yalnız ölüm ve hayatta kalma verir; faiz eklenmiş yardımcı tablo komütasyon tablosudur.
• Sevk öncesi riskler ihracat kredi sigortasına aittir, kefalet sigortası teminatlarından değildir.