Anadolu AÖF Hava Trafik Kontrol Hizmetleri Çıkmış Sorular

Ders, hava trafik hizmetlerinin amacını, hava sahası ve uçuş kurallarını, haberleşme ve işaret sistemlerini, seyrüsefer yardımcılarını ve acil durum usullerini ele alır. Ayrıca ulaştırma türlerine kısa bir genel bakış sunar.

Hava trafik yönetimi ve hizmetleri

• Hava trafik yönetiminin hedefi trafiğin emniyetli, düzenli ve verimli akmasıdır; uçak üretimi bu görev alanına girmez.
• Uçuş Bilgi Hizmeti, uçuşun güvenli ve etkin yapılması için yararlı bilgi ve tavsiye verir.
• Kayıtlar belirli süre saklanır; asıl amaç kaza ve olay soruşturmalarına bilgi kaynağı oluşturmaktır.

Geçiş önceliği ve meydan trafiği

• Rotaları kesişen hava araçlarında manevra yeteneği en kısıtlı olan öncelik kazanır.
• Öncelik sırası: balon, planör, hava gemisi, uçak.
• Standart meydan turu rüzgâr üstü, rüzgâr yan, rüzgâr altı, esas ve son yaklaşma bacaklarından oluşur.
• Kol uçuşları kontrollü sahada izinsiz yapılmaz; uygun yer kontrolsüz hava sahalarıdır.

Uçuş kuralları ve seviyeler

• IFR uçuşta yarı dairesel kural uygulanır: 000°-179° uçuş başlarında tek binli seviyeler seçilir.
• Bu kurala göre 080° başla uçan uçak için FL 230 uygundur.
• 10.000 feet üzerinde VFR uçuş için en az 8 km görüş gerekir; 6 km görüşte 10500 feet'te VFR uçuş yapılmamalıdır.
• Uçuş görüşü, kokpitten öne doğru görülebilen mesafedir.

Haberleşme ve freyzyoloji

• Kontrolör ve pilot arasında yanlış anlamayı önlemek için standart kalıp ifadeler olan freyzyoloji kullanılır.
• SELCAL, yer istasyonunun kodlu sinyalle belirli uçağı uyarmasını sağlar; pilotun sürekli radyo dinlemesi gerekmez.
• MAYDAY ve SOS tehlike, PAN ve XXX aciliyet işaretidir; ZZZ bunlardan biri değildir.

Acil durum ve kanunsuz girişim

• Önlenen uçağın HIJACK ifadesi kaçırıldığını bildirir; bu durumda transponder kodu 7500 kullanılır.
• Kanunsuz girişimde pilot mümkünse tahsis edilen rotayı ve seviyeyi korur ki ATC izleyebilsin.
• Hemen uçuş yolundan ve seviyeden ayrılmak doğru bir davranış değildir.

Yer işaretleri ve ışık sinyalleri

• Havadaki uça yönelik kesik kesik beyaz aldis ışığı, bu meydana inip aprona gidilmesi anlamına gelir.
• Marshalling, uçağı park noktasına alırken ve çıkarırken el işaretleri veya ışıklı çubuklarla yapılan yönlendirmedir.

Seyrüsefer, basınç ve yayınlar

• Hava yolları çoğunlukla VOR istasyonlarına dayanır; uçak arkasındaki istasyonun radyalini izler, değişim noktasında öndekine geçer.
• QFE havaalanı veya pist başında okunan yerel basınçtır; altimetre yerde sıfır gösterir.
• QNH deniz seviyesine indirgenmiş basınçtır.
• AIP, devletin hava sahası, havaalanı ve seyrüsefer bilgilerini içeren kalıcı resmî havacılık yayınıdır.

Ulaştırma türleri

• Buharlaşma, kirlenme ve dış etkiden korunma açısından en elverişli tür boru hattı ulaştırmasıdır.
• Boru hatları kapalı sistem olduğundan sızıntı ve dış ortamla temas en aza iner.

ATM

Hava trafik yönetimi; trafiğin emniyetli, düzenli ve verimli akışını hedefler.

FIS

Uçuş Bilgi Hizmeti; uçuş için yararlı bilgi ve tavsiye sağlar.

Freyzyoloji

Pilot ve kontrolör arasında kullanılan standart kalıp havacılık dilidir.

SELCAL

Belirli uçağı kodlu sinyalle çağıran hava-yer haberleşme uyarı sistemi.

AIP

Havacılık Bilgi Yayını; bir devletin kalıcı havacılık bilgilerini içeren temel doküman.

QFE

Havaalanı veya pist başındaki yerel istasyon basıncı.

QNH

Deniz seviyesine indirgenmiş basınç.

VOR

Hava yollarının temelini oluşturan, radyal bazlı yön bilgisi veren seyrüsefer istasyonu.

Marshalling

Uçakların park pozisyonuna alınması ve çıkarılması sırasındaki yönlendirme hareketleri.

HIJACK

Hava aracının kaçırıldığını bildiren ifade; transponder kodu 7500.

Yarı dairesel kural

Uçuş başına göre tek veya çift binli seviye seçimini belirleyen kural.

Uçuş görüşü

Uçuş halindeki pilotun öne doğru görebildiği mesafe.

• MAYDAY ve SOS tehlike, PAN ve XXX aciliyet işaretidir; ZZZ listede olmayan seçenektir.
• QFE (yerel istasyon basıncı) ile QNH (deniz seviyesine indirgenmiş basınç) karıştırılmamalı.
• Yarı dairesel kuralda 000°-179° için tek binli seviyeler seçilir.
• Geçiş önceliğinde en az manevra yapabilen öne geçer; balon en başta gelir.
• Kanunsuz girişimde pilot mümkünse rotasını ve seviyesini korur, hemen ayrılmaz.