Anadolu AÖF Uluslararası İşletmecilik Çıkmış Sorular

Ders, işletmelerin yurtdışına açılırken karşılaştığı çevre koşullarını, pazara giriş yöntemlerini, strateji ve örgüt yapılarını, insan kaynağı politikalarını, uluslararası pazarlama ile finansman konularını ele alır. Küreselleşmenin işletme kararlarına etkisi de dersin çerçevesini oluşturur.

İşletme çevresi ve çevre analizi

• Çevre; işletmenin hem içinde hem dışında yer alan unsurlardır. İç çevrede liderlik ve yönetim bulunur.
• İş çevresi görev çevresi demektir; müşteriler ve tedarikçiler bu gruba girer, ekonomi ve politika genel çevreye aittir.
• Dış çevre işletmeyi dolaylı etkiler. Tam zamanlı üretim en çok tedarikçilerle ilişkilidir.
• PESTEL; politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, ekolojik ve yasal faktörlerden oluşur. Piyasa faktörleri bu listede yoktur.
• SWOT; güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditlerden oluşur.
• Kültürel çevre bileşenleri arasında ülkenin yüzölçümü sayılmaz.

Küreselleşme ve uluslararası işletme türleri

• Küreselleşmeyi hızlandıran temel etken, ticaret ve yatırımın önündeki engellerin azalmasıdır.
• Akıllı telefon, küreselleşmenin en belirgin görüldüğü ürün grubudur.
• Küresel değer zinciri yalnızca imalatla sınırlı değildir.
• Küresel doğan işletme, kuruluşunun hemen ardından yabancı pazarlara yönelen genç işletmedir.
• Yalnızca ulusal sınırlar içinde çalışan işletmeler yerel işletmedir; iç pazara yönelik işletmelerin dışa açılma ihtimali en düşüktür.
• Offshoring, bir sürecin ya da tesisin başka ülkeye kaydırılmasıdır. Ana ülke, üst yönetimin bulunduğu ülkedir.

Pazara giriş yöntemleri

• Doğrudan ihracatta süreci işletme kendisi yürütür. Yük ileticisi ise ihracatçı adına taşımacılığı organize eden aracıdır.
• Lisans anlaşmasında lisansiyenin lisansöre ödediği bedel royaltedir.
• Yap-işlet-devret, anahtar teslim projelerin özel bir türüdür.
• Stratejik işbirlikleri ara form sayılır. Çok katmanlı ortak girişimde ortaklar hem ileri hem geri dikey bütünleşmeyle katılır.
• Doğrudan yabancı yatırım üretken varlık satın alıp yurtdışında fiilen faaliyet göstermektir; portföy yatırımında kontrol kurma olasılığı çok düşüktür.

Strateji ve örgüt yapısı

• Strateji, örgütün hedeflerine ulaşmak için çevreyle etkileşim içinde izlediği adımlardır.
• Michael Porter maliyet liderliği, farklılaşma ve odaklanma stratejilerini ortaya koymuştur; odaklanma ürün-pazar stratejisi değildir.
• Coğrafi temele göre bölümlendirme, bölgesel ihtiyaçlara en hızlı yanıt veren yapıdır.
• Matriks yapı karma modellerdendir; en büyük eksiği ikili yetki sistemidir.
• Uluslararası işletmelerde yapı, çevresel koşulların karmaşıklığı yüzünden daha karmaşıktır.
• Hem küreselleşme hem yerelleşme baskısının yoğun olduğu çevre uluslarüstü tipidir.

Uluslararası insan kaynakları yönetimi

• Etnosentrizmde koordinasyon, kontrol ve merkezle iletişim kolaydır; yerel dile uyum bir avantaj değildir.
• Polisentrizmin sakıncası bağlı kuruluşun etkili denetlenememesidir; yönetici maliyetinin yüksek olması da yarar sayılmaz.
• Geosentrizm, ülke ayırmadan en nitelikli elemanı istihdam etmektir.
• Monolitik paradigmada farklı gruplara sınırlı yer verilir.
• Pozitif ayrımcılık ve kota uygulamaları eşit istihdam fırsatına hizmet eder.
• Yurtdışı görevlilere gidilecek ülkenin kültürüne ilişkin eğitim verilir. Kaizen insan kaynakları fonksiyonu değildir.

Sorumluluk ve ürün-pazarlama

• Etik sorumluluk, itibarı korurken yöneticilere doğru olanı yapmada yol gösterir.
• Kurumsal sosyal sorumluluk piramidinin tabanında ekonomik sorumluluk yer alır.
• Asıl (öz) ürün, tüketicinin gerçekte karşılığını ödediği temel faydadır.
• Tek ürün-tek mesaj stratejisinde aynı ürün aynı amaç ve mesajla sunulur.
• Dağıtım kanallarında yalnızca üretim koşullarına bakmak doğru değildir; talep yönetiminde ekonomik çevre dikkate alınır.

Uluslararası finans

• Döviz piyasaları dış ticareti kolaylaştırır, kur riskinden korunmaya imkân verir; hacimleri yüksektir.
• Kaldıraç, az parayla yüksek hacimli işlem yapmayı sağlar.
• Sendikasyon kredileri uluslararası para piyasası araçlarındandır; rotatif kredide ödenen limit yeniden kullanılır.
• Bulldog tahvilleri İngiltere piyasasında ihraç edilir.
• Net bugünkü değer, nakit girişlerinin bugünkü değeri eksi yatırım harcamasının bugünkü değeridir.
• Piyasa değeri en büyük hisse senedi piyasası ABD'dedir.

BRICS

Gelişen ekonomilerin oluşturduğu ülke topluluğudur; Nijerya bu grupta yer almaz.

Doğrudan ihracat

İhracat sürecinin tamamının işletmenin kendi imkânlarıyla yürütülmesidir.

Royalte

Lisansiyenin lisans hakkı karşılığında lisansöre ödediği bedeldir.

Anahtar teslim proje

Tesisin kurulup işler halde teslim edildiği düzenlemedir; yap-işlet-devret bunun özel biçimidir.

Etnosentrizm

Kilit görevlerde ana ülke yöneticilerine ağırlık veren yaklaşımdır.

Polisentrizm

Yerel yöneticilere ağırlık veren, merkezden denetimi zorlaşan yaklaşımdır.

Geosentrizm

En iyi elemanın ülke gözetilmeden istihdam edilmesi anlayışıdır.

Offshoring

Bir işletme sürecinin ya da üretim tesisinin başka ülkeye kaydırılmasıdır.

Kaldıraç

Döviz piyasasında az sermayeyle büyük hacimli işlem yapma imkânıdır.

Net bugünkü değer

Bugünkü nakit girişleri toplamından yatırım harcamasının çıkarılmasıyla bulunan büyüklüktür.

Rotatif kredi

Geri ödendikçe limiti yeniden kullanılabilen döner kredidir.

• Genel çevre (ekonomi, politika) ile görev çevresi (müşteri, tedarikçi) karıştırılmamalı; iş çevresi görev çevresidir.
• Etnosentrizm ve polisentrizm sorularında avantaj ile dezavantaj ayrımına dikkat edilmeli; maliyet yüksekliği ve denetim zorluğu olumsuz yönlerdir.
• Porter'ın üç stratejisi ile ürün-pazar stratejileri ayrı gruplardır.
• Eşit istihdam fırsatı, pozitif ayrımcılık ve kota ilişkisi birlikte hatırlanmalı.
• 'Yer almaz' sorularında kökte olumsuzluk aranır; yanlış seçenek genelde mantık dışı bir ifadedir.