Anadolu AÖF Tarımsal Pazarlama Çıkmış Sorular

Tarımsal Pazarlama dersi; tarım ürünlerinin üreticiden tüketiciye ulaşmasını sağlayan pazarlama işlevlerini, pazar bölümlendirme ve hedef pazar stratejilerini, finansman, etik, stratejik planlama ile dijital ve yeni nesil uygulamaları ele alır.

Pazarlama işlevleri ve faydalar

• İşlevler üç grupta toplanır: fiziksel (depolama, taşıma, işleme), değişim (alım, satım) ve kolaylaştırıcı (standardizasyon, finansman, risk taşıma, pazar bilgisi).
• Depolama ürüne zaman faydası kazandırır; hasat mevsimi ile talep zamanı arasındaki farkı kapatır.
• İşleme ürünün biçimini değiştirdiği için fiziksel işlevdir, kolaylaştırıcı değildir.
• Taşıma maliyetini mesafe, yük miktarı, taşıma türü ve vergiler belirler; ürün kalitesi belirlemez.
• Satın alma; ihtiyacı saptama, kaynağı bulma ve uygun fiyatla temin etmedir. Satın alma planı alıcı işlevidir, satış işlevi değildir.
• Dereceleme, karışık ürünün kalite sınıflarına ayrılmasıdır; standartlar bunun dayanağıdır.

Pazar bölümlendirme ve hedef pazar

• Bölümlendirme koşulları: uygulanabilirlik, ölçülebilirlik, kayda değer büyüklük, farklılaştırılabilirlik, erişilebilirlik.
• Müşteri sayısı ve kimliğinin saptanması ölçülebilirlikle, bölüme etkili ulaşım erişilebilirlikle ilgilidir.
• Ölçütler: demografik (yaş, gelir, meslek), coğrafik (bölge, ülke), psikografik (ilgi, hobi, yaşam tarzı).
• Hedef pazar, pazarlama karmasının kendisine göre biçimlendirildiği seçilmiş alıcı kitlesidir.
• Dar bir kesime odaklanma yoğunlaştırılmış (niş) pazarlamadır; her bölüme ayrı karma sunmak farklılaştırılmış pazarlamadır.

Pazarlama karması, anlayışlar ve süreç

• McCarthy'nin 4P'si: ürün, fiyat, dağıtım, tutundurma. Süreç, genişletilmiş 7P'ye aittir.
• Tüketici karmanın öğesi değil, pazarlamanın yöneldiği hedef kitledir.
• Anlayış sırası: üretim, ürün, satış, tüketici ihtiyacı, toplumsal refah. Reklam bir tutundurma aracıdır, anlayış değildir.
• Pazarlama 1.0 ürün ve üretim merkezlidir; değer odağı Pazarlama 3.0'a aittir.
• Üreticinin pazarın isteklerine göre üretimi şekillendirmesi pazarlama fonksiyonuyla bağlantılıdır.

Stratejik planlama ve çevre

• Planlama misyon ve vizyonu belirlemekle başlar; ardından hedefler, stratejiler ve kontrol gelir.
• Konumlandırma ayrı aşama değil, strateji geliştirme içindeki çalışmalardan biridir.
• Makro çevre üreticinin denetimi dışındaki ekonomik, toplumsal, doğal ve teknolojik etkenlerdir; tarıma dayalı sanayileri de kapsar.
• Porter'a göre temel faaliyetler lojistik, üretim, pazarlama-satış ve satış sonrasıdır; eğitim destekleyici faaliyettir.
• Pazarlama araştırmasında anket süreci örnekleme ve veri toplama adımına karşılık gelir.

Finansman ve destekler

• İç kaynak: kâr, tasarruf, ortak sermayesi. Dış kaynak: kredi ve borçlanmayla sağlanan borç sermayesi.
• Leasing, kitle fonlaması ve dijital ticaret platformları modern finansman araçlarıdır.
• Net bugünkü değer analizi finansman kaynağı değil, yatırım kârlılığını ölçen yöntemdir.
• Sübvansiyon, devletin karşılıksız verdiği mali destektir; mazot, gübre, tohum desteği örnektir.

Etik ve tüketici maliyeti

• Etik sorunlar ürün, fiyat, dağıtım ve promosyon alanlarında yaşanır.
• Hunt-Vitell modeli etik karar sürecinde algılamayı merkeze alır.
• İşletme etiği statik ve dinamik olarak ikiye ayrılır.
• Uzak mesafe, kuyruk ve bedensel çaba davranışsal maliyettir.
• Maslow'un tabanındaki fizyolojik ihtiyaçlar nefes, su, yemek, uyku gibi yaşamsal ihtiyaçlardır.

Dijital dönüşüm, kooperatif ve yeni eğilimler

• Nesnelerin İnterneti sensör ve yazılımlarla donatılıp veri paylaşan cihazlar bütünüdür.
• VUCA: oynaklık, belirsizlik, karmaşıklık, muğlaklık; netlik bu ortamın zıddıdır.
• Dijital pazarlama geniş erişim, anlık analiz ve kişiselleştirilmiş reklam sağlar.
• Yeni nesil kooperatiflerde üye sayısı sınırlıdır, ortaklık kapalıdır.
• Yerel pazarlar taşıma maliyeti ve iklim etkileri nedeniyle önem kazanmıştır.
• Kent tarımı sağlıklı gıdaya erişimi ve yerel topluluk bağlarını güçlendirir.

Zaman faydası

Ürünün talep edildiği zamana kadar saklanmasıyla (depolama) kazanılan faydadır.

Ölçülebilirlik

Bir pazar bölümündeki potansiyel müşteri sayısı ve kimliğinin belirlenebilmesidir.

Erişilebilirlik

Bölümlere etkili biçimde ulaşılabilmesidir.

Psikografik bölümlendirme

Pazarı ilgi alanı, hobi ve yaşam tarzına göre ayırmadır.

Yoğunlaştırılmış pazarlama

Tüm gücü tek ve dar bir niş kesime yöneltme stratejisidir.

Farklılaştırılmış pazarlama

Birden çok bölüme ayrı ürün ve pazarlama karmasıyla yaklaşmaktır.

Dereceleme

Ürünlerin kalite koşullarına göre ayrı partilere bölünmesidir.

Davranışsal maliyet

Tüketicinin satın alırken katlandığı fiziksel eforun maliyetidir.

Sübvansiyon

Devletin kişi, kurum veya sektörlere verdiği karşılıksız mali destektir.

Borç sermayesi

Kredi ve borçlanmayla dışarıdan sağlanan fondur.

Misyon ve vizyon

Kurumun varoluş amacı ve ulaşmak istediği gelecektir; planlamanın başlangıcıdır.

VUCA

Oynaklık, belirsizlik, karmaşıklık ve muğlaklıktan oluşan zorlu iş ortamıdır.

• İşleme fiziksel işlevdir; kolaylaştırıcı işlevler standardizasyon, finansman, risk taşıma ve pazar bilgisidir.
• Yaşam tarzı psikografik, yaş ve gelir demografik, bölge ise coğrafik ölçüttür; karıştırılmamalı.
• Depolama ürünün zaman faydasını sağlar; talep yaratma somut katma değer eklemez.
• Dört P'de süreç yoktur; 7P'ye sonradan eklenmiştir.
• Net bugünkü değer analizi finansman kaynağı değil, değerleme yöntemidir.