ATA-AÖF İcra ve İflas Hukuku Çıkmış Sorular

İcra ve İflas Hukuku, alacağın devlet eliyle zorla tahsil yollarını (ilamlı, ilamsız, kambiyo senedi takibi, haciz) ile borçlunun iflası, iflas idaresi, sıra cetveli ve konkordato gibi toplu tasfiye süreçlerini düzenler.

İcra organları ve şikâyet

• İcra Mahkemesi, adli yargıda ilk derece mahkemesi olarak icra dairelerinin işlemlerini hukuka uygunluk yönünden denetler.
• Usulüne uygun takip talebinin gerekçesiz reddi, hakkın yerine getirilmemesi sebebiyle süresiz şikâyet konusu olur.
• Kıymetli evraka dayalı takipte imza veya borca itiraz icra dairesine değil İcra Mahkemesine yapılır.

İlamlı ve ilamsız takip

• İlamsız takip yalnızca para ve teminat alacakları için açılabilir; çocuk teslimi mahkeme kararı gerektirir.
• Altın alacağı misli eşya sayıldığından doğrudan para alacağı gibi takip edilemez.
• İcra müdürü önünde verilen kefalet ilam niteliğinde belge sayılır ve ilamlı takibe imkân verir.
• İlamlı icrada borçlu, borcun ilamdan sonra sona erdiğini ileri sürerek icranın geri bırakılmasını isteyebilir.

Ödeme emri, itiraz ve haciz

• Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren 7 gündür.
• Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir; kesinleşmeden sonra borçlunun mallarına el konulması haciz adını alır.
• Haczedilen malın satışı en geç haciz tarihinden itibaren 1 yıl içinde istenmelidir; aksi hâlde haciz düşer.

İflasa tabi kişiler ve iflas sebepleri

• İflas yalnızca tacir olan veya kanunla iflasa tabi tutulan kişiler hakkında istenebilir.
• Limited şirket ortağı, dernek üyesi ve ticari mümessil hakkında iflas istenemez; kolektif şirket ortakları şahsen sorumlu olduğundan istenebilir.
• Doğrudan iflas sebepleri sınırlıdır: yerleşim yerinin bilinmemesi, ödemelerin tatili, aciz gibi; geçici nakit sıkıntısı sebep değildir.
• Mahkeme borçlunun iflasa tabi olup olmadığını talep olmasa da kendiliğinden inceler.

İflas yolları ve iflasın önlenmesi

• İflas ödeme emrine 7 gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve ticaret mahkemesinden iflas istenebilir.
• Borçlu kendi iflasını ticaret mahkemesinden ister; iflas kararını yalnızca mahkeme verir.
• Borca batık sermaye şirketinde yönetim organı iflasını istemekle yükümlüdür.
• İflası önlemek isteyen borçlu, verilen kesin sürede borcu faiz ve masrafla mahkeme veznesine yatırarak depo kararını yerine getirir.

İflasın sonuçları ve iflas idaresi

• İflastan önce haczedilip paraya çevrilen mal bedeli, takibi yürüten alacaklıya ödenir; iflas masasına girmez.
• Takas, alacaklıların eşitliği ilkesini korumak için iflasta sınırlandırılır.
• Birinci alacaklılar toplantısı aday gösterir; görev yapacakları bu adaylar arasından İcra Mahkemesi seçer.
• Sıra cetveline itiraz davası, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde açılır.

Tasarrufun iptali ve konkordato

• Tasarrufun iptali davası borçlu ile işlemin yapıldığı üçüncü kişiye birlikte yöneltilir.
• Dava, borçlunun alacaklılardan mal kaçırmak için yaptığı işlemleri geçersiz kılmayı amaçlar.
• Konkordato başvurusu şartlara uygunsa mahkeme borçluya 3 aylık geçici mühlet verir.

İlam

Mahkeme kararı veya kanunen onun yerine geçen belge; ilamlı takibin dayanağıdır.

İlamsız takip

Mahkeme kararı olmadan yalnızca para ve teminat alacakları için yürütülen takip yoludur.

Ödeme emri

Borçluya tebliğ edilen ve borcun ödenmesini isteyen, itiraz süresini başlatan belgedir.

Haciz

Takip kesinleşince borçlunun mal ve alacaklarına icra dairesince el konulmasıdır.

İcra Mahkemesi

İcra ve iflas dairesi işlemlerini denetleyen, şikâyetleri çözen ilk derece mahkemesidir.

Depo kararı

İflasın önlenmesi için borcun mahkeme veznesine yatırılmasına dair kesin süreli karardır.

Borca batıklık

Sermaye şirketinde borçların varlıkları aşması durumudur; iflas bildirimini zorunlu kılar.

Sıra cetveli

İflas masasının alacaklılar arasındaki paylaşım sırasını gösteren listedir.

Tasarrufun iptali

Alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik işlemlerin alacaklı lehine geçersiz kılınmasını sağlayan davadır.

Konkordato

Borçlunun alacaklılarla anlaşarak iflastan kurtulmayı amaçladığı, geçici mühletle başlayan yoldur.

Takas

Karşılıklı alacakların mahsubudur; iflasta eşitlik ilkesi nedeniyle sınırlıdır.

• 7 gün (ödeme emrine itiraz), 15 gün (sıra cetveli itirazı), 1 yıl (satış talebi) ve 3 ay (geçici mühlet) süreleri karıştırılmamalıdır.
• Kolektif şirket ortağı iflasa tabidir; limited şirket ortağı, dernek üyesi ve ticari mümessil değildir.
• Kambiyo senedi takibinde imza ve borca itiraz İcra Mahkemesine, genel ödeme emri itirazı ise icra dairesine yapılır.
• Para alacağı ilamsız takip edilir; altın alacağı ve çocuk teslimi bu yoldan takip edilemez.
• Kefaletin icra müdürü önünde verilmesi ilam niteliğindedir; ilamlı takibin yolunu açar.