ATA-AÖF Taşımacılık Sistemleri Çıkmış Sorular

Taşımacılık Sistemleri dersi; taşımacılığın katılımcılarını, kara, demir, deniz yolu gibi modların güçlü ve zayıf yönlerini, terminal ve kapı operasyonlarını, tehlikeli madde taşımacılığını ve kentsel gelişim modellerini ele alır. Karar desteği olarak simülasyon da konuya dahildir.

Taşımacılık sisteminin katılımcıları ve aracı kuruluşlar

• Taşıtan, taşıyıcı ve devlet taşımacılık sisteminin katılımcıları arasında yer alır.
• Freight forwarder, küçük sevkiyatları birleştirip daha büyük yük yapar; taşımayı planlar, düzenler ve izler.
• Terminal hizmet sağlayıcıları yükleri boşaltır, sıralar, ayrıştırır, toplulaştırır ve giden yükü hazırlayıp yükler.
• Kontrat taşıyıcı sözleşmeyle taşır, genel taşıyıcı herkese açık hizmet sunar, broker ise aracılık yapar.

Kara yolu taşımacılığı

• Kapıdan kapıya hizmet, kısa mesafe üstünlüğü ve geniş ürün çeşitliliği kara yolunun güçlü yanlarıdır.
• Denize kıyısı olmayan ülkelerde kara yolu bir zorunluluktur ve diğer modlarla bütünleşebilir.
• Hemen her müşteri grubuna ve çok geniş bir hedef alanına ulaşabilir.
• Aracı tam doldurmayan parsiyel yüke LTL, aracı tam dolduran yüke FTL denir.

Demir yolu taşımacılığı

• Demir yolunun avantajları vardır; nitelikli personelin sürekli yetersiz olması bir üstünlük değil zayıflık olarak görülür.
• Terminallerin yaygın olması ve gelişmiş elleçleme olanakları demiryolu için söylenemeyen özellikler arasında sorulmuştur.
• Multifret vagonlar alçak platformludur; konteyner, swap-body ve bazen treyler taşıyabilir.

Deniz taşımacılığı ve limanlar

• Deniz taşımacılığı fırtına, dalga ve sis gibi hava koşullarından etkilenir; bu durum gecikme ve risk doğurur.
• Dünyanın en büyük ilk 10 limanının yedisi Çin'dedir.
• Şanghay, Ningbo-Zhoushan, Shenzhen, Guangzhou, Qingdao, Tianjin ve Hong Kong öne çıkan Çin limanlarıdır.

Terminal ve kapı operasyonları

• Terminal operasyonları yük ve araç giriş-çıkışı, depolama, elleçleme ve taşımaya aktarmayı kapsar.
• Saha-istif, rıhtım, kapı ve taşıma operasyonları terminalin fiziksel işleridir.
• Finans operasyonları yönetsel bir işlevdir, terminalin temel operasyonlarından sayılmaz.
• Kapı operasyonları tamamlama, onaylama ve bilgilendirmeden oluşur; tazmin bu gruba girmez.

Tehlikeli madde taşımacılığı

• Organik peroksitler hidrojen peroksit türevidir, iki oksijen atomu taşır ve ADR Sınıf 5.2'de yer alır.
• Aracın tehlikeli madde taşımaya uygunluğu Tehlikeli Madde Araçları İzin Belgesi ile belgelenir.
• Belgeyi yetkili kurumlar araç sahibine verir.

Kentsel ulaşım, maliyet ve karar verme

• Belediye gibi kamu kuruluşlarının işlettiği kent içi sistemlere toplu taşıma sistemleri denir.
• Hoyt modeli kent gelişimini ulaşım arterleri boyunca uzanan dilimlerle açıklar ve dilimler en dış bölgeye uzanır.
• Burgess modeli ise halkalar arasına kesin sınır koyar.
• Ham madde ve yarı mamul, taşımacılık maliyeti kalemi sayılmaz.
• Simülasyon, sistemi bilgisayarda modelleyip gerçek davranışını taklit ederek karar vermeyi destekler.

Simülasyon

Bir sistemin bilgisayarda matematiksel veya mantıksal olarak temsil edilip davranışının taklit edilmesi yöntemidir.

LTL

Less Than Truck Load; bir aracı tek başına doldurmayan parsiyel yüktür.

FTL

Full Truck Load; aracı tamamen dolduran yüktür.

Freight Forwarder

Küçük sevkiyatları birleştirip taşımayı planlayan, düzenleyen ve izleyen taşıma organizasyon şirketidir.

Terminal hizmet sağlayıcısı

Terminal içinde yükün boşaltılması, ayrıştırılması, toplulaştırılması ve yüklenmesini üstlenen kuruluştur.

Multifret vagon

Farklı yük birimlerini taşıyabilen alçak platformlu özel vagondur.

Organik peroksit

Hidrojen peroksitin organik gruplu türevi olan, ADR Sınıf 5.2'deki maddelerdir.

Tehlikeli Madde Araçları İzin Belgesi

Aracın tehlikeli madde taşımaya elverişli olduğunu gösteren resmi belgedir.

Hoyt modeli

Dilim ya da sektör modeli olarak da anılan, kent gelişimini ulaşım hatları boyunca dilimlerle açıklayan modeldir.

Toplu taşıma

Kamu kuruluşlarınca işletilen, kent içinde insanları farklı noktalara ulaştıran sistemdir.

Kapı operasyonları

Tamamlama, onaylama ve bilgilendirme işlemlerinden oluşan terminal giriş-çıkış faaliyetleridir.

• Hoyt modeli (dilimler, kesin sınır yok) ile Burgess modeli (halkalar, kesin sınır var) karıştırılmamalıdır.
• LTL parsiyel yüktür, FTL tam araç yüküdür; kısaltmaların açılımı ezbere bilinmelidir.
• Freight forwarder yükleri birleştirip organize eder; terminal hizmet sağlayıcısı terminal içi elleçlemeyi yapar.
• Olumsuz kalıplı sorularda (söylenemez, yer almaz, değildir) doğru yapılmış ifade değil yanlış ifade aranır.
• Tazmin ve finans operasyonları, kapı ve terminal fiziksel operasyonlarının dışında kalır.