ATA-AÖF Biyoistatistik Çıkmış Sorular
Atatürk Üniversitesi ATA-AÖF Biyoistatistik dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 20 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.
Biyoistatistik konu özeti
Biyoistatistik dersi; veri türleri ve ölçekler, örnekleme yöntemleri, frekans tabloları, merkezi eğilim ve yayılım ölçüleri, temel olasılık ve sayma kuralları ile sık kullanılan dağılımların şekillerini ele alır. Sınavda hem kavram bilgisi hem de kısa hesaplamalar sorulur.
Temel kavramlar ve değişken türleri
- Üzerinde çalışılan tüm birimlerin oluşturduğu ana kitleye popülasyon (evren) denir; ondan seçilen alt küme örneklemdir.
- Ana kitlenin tamamından hesaplanan ölçü parametre, örneklemden hesaplanan ölçü istatistik adını alır.
- Örneklem istatistikleri parametreleri tahmin etmek için kullanılır.
- Kesikli (kategorik) değişkenler tam sayı ya da kategori alır; cinsiyet, medeni durum, müşteri sayısı örnektir.
- Sürekli (nicel) değişkenler aralıktaki her değeri alabilir; kilo ondalıklı değer alabildiği için sürekli değişkendir.
Ölçek türleri
- Ölçek türleri dört tanedir: adlandırma (nominal), dereceleme (ordinal), aralık ve oran.
- Ortalama bir ölçek türü değildir; merkezi eğilim ölçüsüdür.
Örnekleme yöntemleri
- Güdümlü (kasıtlı, amaçlı, yargısal) örneklemede araştırmacı kendi yargısıyla temsil edici gördüğü birimleri bilinçli seçer; olasılığa dayanmaz.
- Popülasyon homojense basit şans (rastgele) örneklemesi yeterlidir; her birimin seçilme şansı eşittir.
- Heterojen yapılarda tabakalı örnekleme tercih edilir.
- Popülasyon ne kadar çeşitliyse, yani varyasyon ne kadar büyükse, örneklem de o kadar büyük olmalıdır.
Frekans tabloları
- Sürekli veri gruplanırken önce değişim genişliği bulunur, sonra sınıf sayısı belirlenir.
- Sınıf aralığı, değişim genişliğinin sınıf sayısına bölünmesiyle bulunur ve genellikle yukarı yuvarlanır.
- Nispi frekans, sınıf gözlem sayısının toplam gözlem sayısına oranıdır; 100 ile çarpılırsa yüzde payı verir.
- Eklemeli frekans birikimli toplamı gösterir.
- Örnek: 200 veride 40 kişilik sınıfın yüzde nispi frekansı 20'dir.
Merkezi eğilim ve yayılım ölçüleri
- Mod en sık tekrar eden değerdir; ortanca veriyi iki eşit parçaya böler.
- Aritmetik ortalama, değerlerin toplamının gözlem sayısına bölünmesidir.
- Değişim genişliği en büyük ile en küçük değerin farkıdır.
- Harmonik ortalama, gözlem sayısının terslerin toplamına bölünmesiyle bulunur ve aritmetik ortalamadan küçük çıkar.
- Örnek: 60, 75, 60, 50, 65, 74 verisinde mod 60, değişim genişliği 25'tir.
Olasılık ve sayma
- Rastgele bir deneyin tüm olası sonuçlarının kümesine örnek uzay denir; elemanları örnek noktadır.
- Bağımsız denemelerde toplam sonuç sayısı sonuç sayılarının çarpımıdır: iki zar atışında 36, dört para atışında 16.
- Sıra önemli değilse kombinasyon kullanılır; 8 oyuncudan 5 kişilik seçim 56 yoldur.
- Bağımsız iki olayın birlikte gerçekleşmesinde çarpma kuralı, veya ilişkisinde toplama kuralı kullanılır.
- Beklenen sayı, toplam ile olasılığın çarpımıdır: %5 kusur oranında 1000 maldan 50 kusurlu beklenir.
Dağılımların şekli
- Normal, t ve z dağılımları sıfır etrafında simetriktir.
- F ve ki-kare dağılımları negatif değer almaz ve sağa çarpıktır.
Önemli kavramlar
- Popülasyon
- Hakkında bilgi edinilmek istenen, ortak özellik taşıyan tüm birimlerin oluşturduğu ana kitle.
- Örneklem
- Popülasyondan seçilen alt küme.
- Parametre
- Popülasyonun tamamından hesaplanan ölçü.
- İstatistik
- Yalnızca örneklemden hesaplanan ve parametreyi tahmin etmekte kullanılan ölçü.
- Güdümlü örnekleme
- Araştırmacının yargısına göre bilinçli birim seçtiği, olasılığa dayanmayan yöntem.
- Nispi frekans
- Sınıf gözlem sayısının toplam gözlem sayısına oranı.
- Değişim genişliği
- En büyük ve en küçük değer arasındaki fark.
- Mod
- Veri kümesinde en çok tekrar eden değer.
- Harmonik ortalama
- N değerinin, değerlerin terslerinin toplamına bölünmesiyle bulunan ortalama.
- Örnek uzayı
- Bir deneyin mümkün tüm sonuçlarını içeren küme.
- Kombinasyon
- Sıranın önemli olmadığı seçimlerin sayısı; C(n,r) ile gösterilir.
- Çarpma kuralı
- Bağımsız olayların birlikte gerçekleşme olasılığını olasılıkların çarpımı olarak verir.
Sınav ipuçları
- Parametre popülasyona, istatistik örnekleme aittir; soru kimden hesaplandığını sorar.
- Sıra önemliyse sayma çarpımla, önemli değilse kombinasyonla yapılır.
- Toplama kuralı veya ilişkisinde, çarpma kuralı ve ilişkisinde kullanılır.
- Ortalama bir ölçek türü değildir; ölçekler nominal, ordinal, aralık ve orandır.
- Simetrik dağılımlar normal, t ve z; sağa çarpık ve pozitif olanlar F ve ki-karedir.
Biyoistatistik örnek sorular
Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.
1. Aşağıdakilerden hangisi sürekli bir değişken örneğidir?
- Akademisyenlerin medeni durumu
- Öğrencilerin kilosu
- Doktorların alkol kullanma durumu
- Bebeklerin cinsiyeti
- Kırtasiyeye gelen müşteri sayısı
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Öğrencilerin kilosu
Değişkenler aldıkları değerlere göre kesikli (kategorik) ve sürekli (nicel) olarak ayrılır. Kesikli değişkenler yalnızca tam sayı veya kategori alır; cinsiyet, medeni durum ve müşteri sayısı böyledir. Sürekli değişkenler bir aralıktaki her değeri, ondalıklı sayılar dâhil, alabilir. Kilo 60,5 kg ya da 60,52 kg gibi hassas ölçülebildiğinden sürekli değişkendir.
2. Altı kişinin ağırlıkları X = {60, 75, 60, 50, 65, 74} olarak ölçülmüştür. Bu verinin modu ile değişim genişliği sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
- 60 ve 15
- 55 ve 25
- 50 ve 25
- 60 ve 60
- 60 ve 25
Cevabı gör
Doğru cevap: E) 60 ve 25
Sıralı veri: 50, 60, 60, 65, 74, 75. Mod en sık görülen değerdir; 60 iki kez geçtiği için mod 60'tır. Değişim genişliği en büyük ile en küçük değerin farkıdır: 75 − 50 = 25. Cevap 60 ve 25'tir.
3. Araştırmacının önyargılı ve yönlendirilmiş biçimde, popülasyonu temsil edeceğini düşündüğü bir alt grubu seçmesiyle yapılan örnekleme yöntemi hangisidir?
- Sistematik Örnekleme
- Küme Örneklemesi
- Güdümlü Örnekleme
- Kota Örneklemesi
- Kartopu Örneklemesi
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Güdümlü Örnekleme
Olasılığa dayanmayan yöntemlerden güdümlü (kasıtlı, amaçlı, yargısal) örneklemede araştırmacı, kendi yargısına ve deneyimine dayanarak popülasyonu en iyi temsil edeceğini düşündüğü birimleri bilinçli olarak seçer. Burada şans değil, araştırmacının kararı belirleyicidir.
4. Bir zar art arda iki kez atıldığında kaç farklı sonuç elde edilebilir?
- 48
- 12
- 40
- 6
- 36
Cevabı gör
Doğru cevap: E) 36
Örnek uzayın büyüklüğü, bağımsız denemelerin sonuç sayılarının çarpımıyla bulunur. Zarın 6 yüzü vardır ve atışlar birbirini etkilemez. Dolayısıyla sonuç sayısı 6 × 6 = 36'dır; genel formül 6^n şeklindedir.
5. Sürekli bir değişkeni kategorik hâle getirerek tek boyutlu frekans tablosu hazırlarken sınıf aralığı nasıl bulunur?
- En büyük değerle en küçük değerin farkı alınarak bulunur.
- Değişim genişliği sınıf üst limitine bölünerek bulunur.
- Sınıf alt limiti sınıf üst limitine bölünerek bulunur.
- En büyük değerle en küçük değer arasındaki farkın karesi alınarak bulunur.
- Değişim genişliği sınıf sayısına bölünerek bulunur.
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Değişim genişliği sınıf sayısına bölünerek bulunur.
Sürekli veriler frekans tablosunda gruplandırılır. Önce en büyük ve en küçük değerin farkıyla değişim genişliği bulunur, sonra sınıf sayısına karar verilir. Sınıf aralığı, değişim genişliğinin sınıf sayısına bölünmesiyle (R / k) elde edilir ve sonuç genellikle yukarı yuvarlanır.
6. Ana kitlenin bütün bireylerinden elde edilen verilerle bulunan ortalama, varyans ve regresyon katsayısı gibi değerlerin ortak adı aşağıdakilerden hangisidir?
- Parametre
- Örnek
- Popülasyon
- Değişken
- Veri
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Parametre
Ölçü, popülasyonun tamamından hesaplanmışsa parametre adını alır. Yalnızca örneklemden hesaplanan ölçülere ise istatistik denir; örneklem istatistikleri parametreleri tahmin etmek için kullanılır.
7. Bir sınıftaki gözlem sayısı (n) toplam gözlem sayısına (N) oranlanıp sonuç 100 ile çarpıldığında, aşağıdaki frekans türlerinden hangisi elde edilmiş olur?
- Frekans
- Eklemeli Frekans
- Eklemesiz Nispi Frekans
- Nispi Frekans
- Eklemeli Nispi Frekans
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Nispi Frekans
Bir sınıfın gözlem sayısının toplam gözlem sayısına oranı nispi frekanstır. Bu oran 100 ile çarpılınca sınıfın toplam içindeki yüzde payı bulunur. Eklemeli frekans ise birikimli toplamı gösterir.
8. 10, 12, 18 ve 20 değerlerinin harmonik ortalaması kaçtır?
- 13.15
- 12.36
- 12.48
- 13.85
- 12.75
Cevabı gör
Doğru cevap: D) 13.85
Harmonik ortalama, gözlem sayısının değerlerin terslerinin toplamına bölünmesiyle bulunur: N / (1/x1 + 1/x2 + … + 1/xn). Burada N = 4 ve terslerin toplamı 0,10 + 0,0833 + 0,0556 + 0,05 ≈ 0,2889'dur. Sonuç 4 / 0,2889 ≈ 13,85'tir. Harmonik ortalama aritmetik ortalamadan küçük çıkar.
9. Örneklem seçimi ve örnekleme yöntemlerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
- Örnek büyüklüğü artıkça örneklemenin ve araştırmanın maliyeti doğrusal olarak artar.
- Bilimsel çalışmalarda şansa bağlı örnekleme metotları kullanılır.
- Örnekleme metotları, amaçlı örnekleme metotları ve şansa bağlı örnekleme metotları olarak iki gruba ayrılır.
- Popülasyondan şansa bağlı çekilen ve populasyonu temsil etme nitelik ve niceliğindeki alt gruba örnek denir.
- Değişkenin varyasyonu arttıkça örnek büyüklüğü azalır, sapma miktarı büyüdükçe örnek büyüklüğü artar.
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Değişkenin varyasyonu arttıkça örnek büyüklüğü azalır, sapma miktarı büyüdükçe örnek büyüklüğü artar.
Popülasyon ne kadar çeşitli (heterojen) ise onu temsil etmek için o kadar büyük örneklem gerekir. Dolayısıyla varyasyon arttıkça örnek büyüklüğünün azalması yanlıştır; artması gerekir.
10. Değişkenlerin ölçüldüğü ölçek türleri sıralanırken aşağıdakilerden hangisine rastlanmaz?
- Ortalama ölçeği
- Adlandırma ölçeği
- Oran ölçeği
- Dereceleme ölçeği
- Aralık ölçeği
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Ortalama ölçeği
Ölçek türleri adlandırma (nominal), dereceleme (ordinal), aralık ve oran ölçekleridir. Ortalama bir ölçek türü değil, merkezi eğilim ölçüsüdür.
Bu dersi alan bölümler
Nasıl çalışmalı?
Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
ATA-AÖF Biyoistatistik çıkmış sorular nerede?
Mobil Defter'de ATA-AÖF Biyoistatistik dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 20 sorusu var. Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.
ATA-AÖF Biyoistatistik çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?
Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.
ATA-AÖF Biyoistatistik ders notları ve konu özeti var mı?
Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
ATA-AÖF Biyoistatistik soruları ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.
1. sınıf Bahar diğer dersler
- Afet ve Acil Durum Mevzuatı çıkmış sorular
- Aile Eğitimi çıkmış sorular
- Anayasa Hukuku çıkmış sorular
- Arapça II çıkmış sorular
- Bilgisayar Donanımı çıkmış sorular
- Çocuk Gelişimi II çıkmış sorular
- Çocuk ve Drama çıkmış sorular
- Dosyalama ve Arşivleme çıkmış sorular
- Emlak Komisyonculuğu Teknikleri çıkmış sorular
- Felsefe çıkmış sorular
- Genel Antrenman Bilgisi çıkmış sorular
- Görme Biçimleri çıkmış sorular
- Grafik Tasarım Tarihi çıkmış sorular
- Hadis Tarihi ve Usulü çıkmış sorular