ATA-AÖF Ergonomi Çıkmış Sorular

Ergonomi, insan ile çalışma ortamı, makine ve iş sistemi arasındaki uyumu inceleyen bilim dalıdır. Amaç, güvenli ve konforlu koşullarda en yüksek verimliliğe ulaşmaktır; vücut ölçüleri, gürültü, duruş ve dolaşım sistemi gibi konular bu çerçevede ele alınır.

Ergonominin tanımı ve amaçları

• Ergonomi, araç, makine, iş ve çevrenin insanın yetenek ve sınırlarına göre tasarlanması için bilgi üretip uygulayan alandır.
• Temel hedef: en az yorgunlukla en yüksek verimlilik.
• Amaçlar sırası: önce güvenlik, ardından konfor, sonra verimlilik.
• Tam uyumlu iş sistemi, kötü tasarlanmışa göre örgütsel performansı yüzde 60-90 oranında artırabilir.
• İş sağlığı, vücut ölçüleri, ışık, ısı, gürültü ve ruh sağlığı aynı çatı altında incelenir.

Alt dallar ve adlandırmalar

• Makro ergonomi: iş süreçleri ve yapısının dış çevre, personel ve teknolojik alt sistemlerle organizasyon düzeyinde uyumunu sağlar.
• Bilişsel ergonomi ilgi alanları arasında zihinsel unsurlar sayılmaz; sorudaki istenen cevap bu yönde verilmiştir.
• HSIT, İnsan Sistem Etkileşim Teknolojisi karşılığında kullanılır.
• Ergonomi, insan faktörleri bilimi olarak da anılır.

Antropometri ve ölçüler

• Antropometri, insan vücudunun boyut, biçim ve kapasitesini ölçen bilim dalıdır.
• Makine yerleşimi planlanırken veriler, o makineyi kullanacak kişilere ait olmalıdır.
• Omuz genişliği yanal boyut ölçüsüdür; ayakta çalışma alanı ve ulaşma mesafesi ölçülerinden sayılmamıştır.

Duruş ve omurga

• Duruş biçimleri büyük ölçüde iskelet gelişiminin sürdüğü çocukluk döneminde şekillenir.
• Otururken omurganın doğal eğriliği korunmalı, öne çökmesine izin verilmemelidir.

Gürültü ve işitme

• Ses titreşimlerinin atmosferde yarattığı basınç, ses şiddeti olarak adlandırılır ve dB ile ifade edilir.
• Ağır ve tehlikeli olmayan işlerde gürültü en çok 80 dB olmalıdır.
• 100-10.000 Hz aralığında sürekli 85 dB üzeri sesler ciddi işitme kaybına yol açabilir.
• Uzun süreli maruziyette geri dönmeyen işitme kaybına kalıcı eşik kayması denir.

Dolaşım ve solunum anatomisi

• Büyük kan dolaşımı sol karıncıktan başlar, sağ kulakçıkta biter ve temiz kanı organlara taşır.
• Kılcal damardan dokulara sızan sıvı akkan (lenf) adını alır.
• Sağ akciğer 3 lobdan oluşur; sol akciğerde kalbe yer kalması için 2 lob vardır.

İş kazalarına bakış

• ÖZOK'a göre kazalarda yalnız sonuca değil, kazaya yol açabilecek tüm etkenlere bakılmalıdır.
• İnsan, makine, ortam ve yönetim etkenleri bütüncül değerlendirilir.

Ergonomi

İş sistemlerini insanın özelliklerine uygun tasarlamayı amaçlayan bilim dalı.

Makro ergonomi

İş süreçlerinin organizasyon düzeyinde alt sistemlerle uyumunu tasarlayan alan.

HSIT

İnsan Sistem Etkileşim Teknolojisi.

Antropometri

İnsan vücut ölçülerini inceleyen bilim.

Ses şiddeti

Ses titreşimlerinin atmosferde oluşturduğu basınç; dB ile ifade edilir.

Kalıcı eşik kayması (PTS)

Uzun süreli gürültüyle oluşan geri dönüşsüz işitme kaybı.

Akkan (lenf)

Kılcal damar duvarından dokulara geçen sıvı.

Büyük kan dolaşımı

Sol karıncıktan sağ kulakçığa uzanan, vücuda temiz kan götüren dolaşım.

Postür

Vücut duruş biçimi; çocuklukta şekillenir.

• Ergonominin amaç sırası güvenlik, konfor, verimliliktir; sıra karıştırılmamalıdır.
• Gürültü sınırı 80 dB, işitme kaybı uyarısı ise 85 dB üzeri için verilir; sayılar karıştırılmamalıdır.
• Büyük kan dolaşımı sol karıncıkta başlar; sağ akciğer 3, sol akciğer 2 lobludur.
• Tanım sorularında temel hedef sözcükleri maksimum verimlilik ve minimum yorgunluktur.