ATA-AÖF Kamu Yönetiminde Güncel Yaklaşımlar Çıkmış Sorular

Ders, kamu yönetiminin geleneksel yapıdan yeni yaklaşımlara evrimini, yönetişim türlerini, merkezi ve yerel yönetim ilişkilerini, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ndeki kurumsal değişimleri, kalkınma ajanslarını ve e-devlet uygulamalarını ele alır.

Yönetim anlayışlarının gelişimi

• Geleneksel kamu yönetiminde kurallara bağlılık, merkeziyetçilik, katı yapı ve dikey hiyerarşi öne çıkar.
• Çalışandan inisiyatif beklenmez; inisiyatif almak Yeni Kamu Yönetimi'ne özgü bir özelliktir.
• Yatay hiyerarşi, yeni yönetim yaklaşımlarının niteliğidir; geleneksel yapıya ait değildir.
• Taylor'ın Bilimsel Yönetim Teorisi bilimsel personel seçimi, iş bölümü, uzmanlaşma, sorumluluk belirleme ve eğitimi içerir.
• Yetkinin yöneticilerden alınıp işi yapanlara verilmesi Taylor'ın ilkelerinden değildir.

Yönetişim

• Literatürdeki yönetişim türleri kamu, iyi, kurumsal ve küresel yönetişimdir; sıralı yönetişim böyle bir tür sayılmaz.
• Yönetişim yerelliği ve çoğulculuğu destekler; yerellikten merkeziyetçiliğe geçiş yönetişimin getirdiği değişim değildir.
• Kent konseyleri merkezî yönetimi, yerel yönetimi ve sivil toplumu ortaklık anlayışıyla buluşturan başlıca araçtır.

Devlet anlayışları ve yönetim birimleri

• Minimal devlet (gece bekçisi devlet) bireysel özgürlüğü önceler, devleti adalet ve savunma gibi temel işlevlerle sınırlar.
• Merkezi yönetim hizmetlerde ülke genelinde aynılık ve eşitlik sağlamayı hedefler.
• Yerel yönetimlerin ülkeler arasında farklılaşmasında toplum beklentileri, yönetim sistemi, kültürel ve siyasal geçmiş ile jeopolitik koşullar etkilidir.
• Komşu ülkelerin ekonomik beklentileri bu farklılaşmada belirleyici değildir.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve kurumlar

• Kentleşme ve yerel yönetimlerle ilgili politika ve strateji önerilerini Yerel Yönetim Politikaları Kurulu hazırlar.
• Belediye tüzel kişiliğinin kurulması ve kaldırılmasında Danıştay'ın görüş verme uygulaması sona ermiş, yetki Cumhurbaşkanına geçmiştir.
• Kamu İhale Kurumu, idarenin bütünlüğü ilkesi gereği Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilişkilendirilmiştir.
• Bağımsız idari otoriteler hassas sektörleri düzenler ve denetler; özerktirler, klasik bürokratik yapının dışında kalırlar.

Kalkınma ajansları

• Ajansların ulusal düzeydeki koordinasyonundan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sorumludur.
• Kalkınma kurulunun rolü tavsiye niteliğindedir.
• Program, proje ve faaliyet desteği tekliflerini ve yardımları onaylamak yönetim kurulunun yetkisindedir.
• Kalkınma kuruluna katılacak kurum ve temsilciler, temsilci sayısı ve görev süresi Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.

E-devlet ve dijitalleşme

• E-Devlet Kapısı'nı kurma ve işletme görevi Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı'ndadır.
• E-devletin amacı kamu hizmetlerine kesintisiz erişimdir; yalnızca mesai saatlerinde hizmet bu amaca aykırıdır.
• Finlandiya, geniş bant internet erişimini yasal hak ve temel kamu hizmeti sayan ilk ülkelerdendir.

Kuramsal kaynaklar

• Fox ve Miller'ın kamu enerji alanı kavramı Giddens, kuantum fiziği, Merleau-Ponty ile Berger ve Luckmann'a dayanır.
• Foucault'un Yapısöküm Teorisi bu kaynaklar arasında yer almaz.

Yönetişim

Kamu, özel sektör ve sivil toplumun katılım ve ortaklıkla birlikte hareket ettiği, yerelliği ve çoğulculuğu destekleyen yönetim anlayışı.

Minimal devlet

Gece bekçisi devlet olarak da anılan, görevlerini adalet ve savunma gibi temel işlevlerle sınırlayan devlet modeli.

Yeknesaklık

Kamu hizmetlerinin ülkenin her yerinde aynı biçimde sunulması; merkezi yönetimin hedefidir.

Bağımsız idari otorite

Belirli bir sektörü düzenleyen ve denetleyen, özerk ve klasik bürokratik yapı dışındaki kurum.

Kent konseyi

Merkezî yönetim, yerel yönetim ve sivil toplumu ortak çatı altında toplayan yönetişim mekanizması.

Kalkınma ajansı

Bölgesel kalkınmayı destekleyen kuruluş; ulusal koordinasyonu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yürütür.

E-Devlet Kapısı

Kamu hizmetlerine elektronik ortamda kesintisiz erişim sağlayan, Dijital Dönüşüm Ofisi'nce işletilen platform.

Bilimsel Yönetim

Taylor'ın, iş bölümü, uzmanlaşma ve bilimsel seçim ile eğitimi öne çıkaran teorisi.

Kamu enerji alanı

Fox ve Miller'ın ortaya koyduğu kavram.

Yerel Yönetim Politikaları Kurulu

Kentleşme ve yerel yönetimler konusunda politika ve strateji önerileri üreten kurul.

• Geleneksel kamu yönetimi (dikey hiyerarşi, kurallara bağlılık, merkeziyetçilik) ile Yeni Kamu Yönetimi ve yönetişim (yatay hiyerarşi, inisiyatif, yerellik) özellikleri karıştırılmamalıdır.
• Kalkınma ajansında kalkınma kurulu tavsiye verir, onay yetkisi yönetim kuruluna aittir.
• Soruların birçoğu 'hangisi yer almaz' kalıbındadır; seçeneklerdeki ters ifadelere (mesai saatleri, merkeziyetçiliğe geçiş) dikkat edilmelidir.
• Danıştay'ın görüş verme yetkisi sona ermiş, belediye kurma ve kaldırma yetkisi Cumhurbaşkanına geçmiştir.