ATA-AÖF Sosyal Hizmette Bilişim Teknolojileri Çıkmış Sorular

Ders, bilişim teknolojilerinin temelini oluşturan veri-bilgi ayrımı, bilgisayarın tarihsel gelişimi, donanım ve yazılım türleri, ofis programları, internet ve ağlar ile açık ve uzaktan öğretim, mobil öğrenme ve öğrenme yönetim sistemlerini kapsar.

Veri, bilgi ve bilgisayarın gelişimi

• İşlenmemiş gerçekler (sayı, metin, resim, olay) veridir; işlenip anlamlandırılmış hâli bilgidir.
• Delikli kartlarla çalışan Hollerith sistemi elektromekanik veri işlemenin örneğidir.
• Birinci kuşak makineler (ENIAC) vakumlu tüp kullanır; sonrasında transistör, entegre devre ve mikroişlemci gelir.
• Sayısal bilgisayarlar 0-1 ile çalışır; analog bilgisayarlar ısı, basınç, voltaj gibi fiziksel büyüklükleri ölçer.

Donanım

• Anakart, tüm donanım birimlerinin bağlandığı ve aralarındaki veri akışını sağlayan ana devre kartıdır.
• İşlemci, RAM ve sabit disk içsel donanımdır; yazıcı, fare, klavye, monitör dışsal donanımdır (çevre birimleri).
• ROM yalnızca okunur, kalıcıdır ve BIOS gibi açılış kodlarını tutar; RAM geçicidir, elektrik kesilince silinir.
• Ses kartı dijital sesi analoga, mikrofondan gelen analog sesi dijitale çevirir.
• Ağ sistemleri veri alışverişini ve yazıcı, tarayıcı gibi kaynakların ortak kullanımını sağlar.

Yazılım ve işletim sistemleri

• Word, Excel, Corel gibi programlar uygulama yazılımıdır; Pardus bir Linux dağıtımı olduğundan sistem yazılımıdır.
• Açık kaynak yazılımda kod herkesçe incelenebilir, kopyalanabilir ve geliştirilebilir (Linux, LibreOffice, Firefox).
• Android'in çekirdek katmanı Linux'un temel kodlarını içerir.
• Apple cihazlarında uygulamalar Apple'ın mağazasından, Android'de Google Play'den indirilir.

Kelime işlemci ve Word

• Word, Pages ve Writer kelime işlemcidir; Google Sheets elektronik tablodur.
• iWork Pages hazır kitap taslakları ve ePub çıktısıyla e-kitap hazırlamayı kolaylaştırır.
• Kaydetme CTRL+S; sola yaslama CTRL+L, sağa CTRL+R, ortalama CTRL+E, iki yana CTRL+J.
• Şerit komutlarına klavyeyle ALT ile ulaşılır; komutlar arasında F10 + TAB ile gezilir.
• Sayfa yönü ve kenar boşlukları Düzen sekmesindedir; filigran ve sayfa rengi Tasarım sekmesindedir.
• Üstbilgi-Altbilgi her sayfada tekrarlanan alanlardır. Karşılama ekranından yazdırma yapılamaz.

Excel

• Excel, satır-sütun yapısıyla hesaplama ve grafik çizmeye yarayan ücretli bir elektronik tablo programıdır.
• Yeni dosya oluşturma ve kaydetme Dosya menüsünden yapılır.
• Gün, ay, sayı dizileri için ilk iki hücre seçilip doldurma tutamacı sürüklenir.
• EĞER fonksiyonu koşula göre farklı sonuçlar üretir.

İnternet, tarayıcı ve güvenlik

• Alan adı uzantıları: .edu eğitim, .gov devlet, .com ticari, .org sivil kuruluş, .mil askerî.
• Gizli sekme gezinti geçmişinin kaydedilmesini önler; kapatılınca çerezler ve form verileri silinir.
• Malware virüs, truva atı, solucan, casus yazılım gibi tüm zararlı yazılımları kapsayan genel addır.

Uzaktan eğitim, mobil öğrenme ve ÖYS

• Eş zamanlı olmayan (asenkron) iletişimde taraflar aynı anda çevrim içi olmaz: e-posta, forum, kayıtlı ders.
• Zoom, Google Meet, BigBlueButton, Adobe Connect web konferans araçlarıdır; Pinterest değildir.
• MOOC: Kitlesel Açık Çevrimiçi Kurslar; Coursera, EdX, Khan Academy, Udemy örnektir, Evernote değildir.
• Moodle ve Sakai açık kaynaklı, Blackboard ücretli ticari ÖYS'dir.
• ÖYS kurulumunda amaç, kullanıcı ve ihtiyaç belirlenir, yazılım seçilir; rapor inceleme sonraki adımdır. Esnek ve güncellenebilir yapı aranır.
• Uzaktan eğitim zaman ve mekân esnekliği sağlar ancak uygulamalı derslerin hepsi için uygun değildir.

Veri

İşlenmemiş, bağlama oturtulmamış sayı, harf, sembol ve olaylardır.

Bilgi

Ham verinin işlenip anlamlandırılarak karar vermeye elverişli hâle gelmiş şeklidir.

Anakart

Bütün donanım birimlerinin takıldığı ve haberleştiği ana devre kartıdır.

ROM

Fabrikada yazılan, yalnız okunabilen, elektrik kesilince silinmeyen bellektir.

RAM

Geçici çalışma belleğidir; elektrik gidince içeriği kaybolur.

Dışsal donanım

Kasa dışından bağlanan çevre birimleridir.

Açık kaynak

Kodu herkesin görüp değiştirebildiği yazılım anlayışıdır.

Malware

Kötü niyetli yazılımların genel adıdır.

Asenkron iletişim

Tarafların aynı anda sistemde bulunmasını gerektirmeyen iletişimdir.

MOOC

Kitlesel açık çevrimiçi kurslar.

ÖYS

Eğitim içeriğini ve sürecini çevrim içi yöneten öğrenme yönetim sistemidir.

Doldurma tutamacı

Excel'de hücre köşesindeki kare; dizileri otomatik tamamlar.

• Veri ham, bilgi işlenmiş olandır; soruda 'işlenmemiş' geçiyorsa veri, 'anlam kazanmış' geçiyorsa bilgidir.
• Kısayollar harf anımsatır: L sol, R sağ, E ortala, J iki yana; CTRL+S kaydeder.
• Sayfa yönü Düzen sekmesinde, filigran Tasarım sekmesindedir; karıştırılmamalı.
• 'Hangisi değildir' sorularında Pinterest, Evernote, Google Sheets, Pardus gibi kategori dışı örnekler yanıt olur.
• ROM kalıcı ve yalnız okunur, RAM geçicidir; Moodle ve Sakai ücretsiz, Blackboard ücretlidir.