ATA-AÖF Tıbbi Terminoloji Çıkmış Sorular

Tıbbi Terminoloji dersi, vücut sistemlerine ait organ, hormon, hastalık ve belirti adlarını Latince ve Yunanca kökler, önekler ve soneklerle birlikte tanıtır. Sinir, solunum, sindirim, dolaşım, endokrin ve duyu organlarına ait terimlerin doğru eşleştirilmesi temel hedeftir.

Sinir sistemi ve duyu organları

• Akson uyarıyı hücre gövdesinden uzağa, hedef hücreye taşır; dendritler ise uyarıyı gövdeye getirir.
• Ganglion sinir hücresi kümesidir, reseptör uyarıyı algılar, nukleus çekirdektir.
• Sinaps iki nöronun buluştuğu kavşaktır; kimyasal haberci değildir. Noradrenalin, serotonin, asetilkolin ve glutamat ise kimyasal habercidir.
• Astigmatizmde kornea düzensiz eğimlidir ve görüntü bulanıklaşır; miyopi uzağı, hipermetropi yakını görme güçlüğüdür.
• Vertigo denge bozukluğuyla giden baş dönmesidir; tinnitus kulak çınlamasıdır.

Endokrin sistem ve hormonlar

• Arka hipofiz (nörohipofiz) ADH ve oksitosin salgılar; ADH böbrekte su geri emilimini artırır.
• ADH eksikliğinde diabetes insipidus görülür; prolaktin ön hipofizden gelir.
• Adrenal medulla sempatik uyarıyla adrenalin salgılar; kalp hızını ve kan basıncını artırır.
• Aldosteron ve kortizon adrenal korteksten, glukagon pankreastan gelir.
• Böbrek üstü bezinin Latince adı glandula suprarenalis'tir.

Kan ve dolaşım

• Trombositler damar hasarında toplanıp pıhtı oluşturur.
• Lökositler bağışıklıkta, eritrositler oksijen taşımada görev alır.
• Septisemi bakteri veya toksinlerin kana karışmasıdır; titreme ve yüksek ateşle seyreder.
• Koroner damarlar kalp kasını besler; tıkanmaları kalp krizine yol açar.
• Kalp dolaşım sistemi organıdır, solunum organı sayılmaz.

Solunum sistemi

• Larynx gırtlaktır; ses oluşumunda rol alır ve yutma sırasında kapanır.
• Trachea soluk borusu, pharynx yutak, pleura akciğer zarıdır.
• Solunum yolu burun, yutak, gırtlak, soluk borusu, bronşlar ve akciğerlerden oluşur.
• Spirometre solunan hava hacmini kaydeder; astım ve KOAH izleminde kullanılır.

Sindirim sistemi ve ağız yapıları

• Kalın bağırsak çekumla başlar; çekum ileumla birleşen en geniş bölümdür ve apendiks buradan çıkar.
• Kalın bağırsak sırası: çekum, çıkan, transvers, inen, sigmoid kolon, rektum.
• Cavum dentis dişin ortasındaki boşluk, yani pulpa odasıdır.
• Corona dentis diş tacı, radix dentis diş köküdür.
• Glandula sublingualis dil altı, parotidea kulak önü, submandibularis çene altı tükürük bezidir.

Önek, sonek ve belirti terimleri

• a-/an- yokluk, dys- güçlük veya bozukluk, non- ve im-/in- değil anlamı verir.
• ambi- her iki yan anlamındadır ve olumsuzluk bildirmez.
• -itis soneki iltihap bildirir; tonsillitis bademcik iltihabıdır.
• Analjezi ağrı duyusunun yokluğudur; parestezi karıncalanma, amnezi bellek kaybıdır.
• Hemoptizi kan tükürme, paralizi hareket kaybı, epistaxis burun kanamasıdır.

Akson

Sinir hücresinin uyarıyı gövdeden uzaklaştırıp hedefe ileten uzun uzantısı.

Septisemi

Bakteri veya toksinlerin kana geçmesiyle gelişen, ateş ve titremeli sistemik enfeksiyon.

Astigmatizm

Korneanın düzensiz eğimi nedeniyle görüntünün bulanık algılandığı göz kusuru.

Koroner damarlar

Kalp kasını besleyen damarlar.

Antidiüretik hormon

Arka hipofizden salgılanan, su geri emilimini artırarak sıvı dengesini koruyan hormon.

Adrenalin

Adrenal medulladan salgılanan, savaş ya da kaç yanıtını sağlayan hormon.

Cavum dentis

Dişin merkezindeki boşluk.

Larynx

Gırtlağın tıbbi adı.

Analjezi

Ağrı algısının ortadan kalkması.

Trombosit

Kan pıhtılaşmasında görevli kan hücresi.

Spirometre

Akciğerlere giren ve çıkan hava hacmini ölçen cihaz.

Vertigo

Denge bozukluğunun eşlik ettiği baş dönmesi.

• Nörohipofiz hipofizin arka bölümüdür; böbrek üstü bezi ile karıştırılmamalıdır.
• Sinaps kimyasal haberci değil, nöronlar arası bağlantı bölgesidir.
• Spirometre hacmi kaydeder; inspirometre yalnızca nefes egzersizi aracıdır.
• Önek sorularında ambi- olumsuzluk bildirmez; a-/an-, dys-, non-, im-/in- olumsuzdur.
• Adrenalin medulladan, aldosteron ve kortizon korteksten gelir; ADH ön değil arka hipofizdendir.