ATA-AÖF Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Çıkmış Sorular

Ders, SQL Server ortamında veri tabanı kurulumunu, T-SQL ile veri tanımlama ve işleme komutlarını, sorgulama, birleştirme, saklı yordamları ve yetkilendirmeyi ele alır. Geleneksel dosyalama ile veri tabanı yaklaşımının farkı ve varlık-ilişki modeli de konunun parçasıdır.

Veri tabanı sistemlerinin dosyalamadan farkı

• Dosya sisteminde veriyi okumak için programın dosya yapısını bilmesi gerekir; programcı bilgisi şarttır.
• Veri tabanında yetkili kullanıcı, verinin diskteki düzenini bilmeden sorgu diliyle veriye ulaşır.
• Bu özellik veri bağımsızlığı olarak adlandırılır.
• Varlık-ilişki modelinde ilişkiler kardinaliteye göre adlandırılır; bir dersi birçok öğrencinin alması bire-çok ilişkidir.

SQL Server kurulumu ve veri tabanı oluşturma

• SQL Server yalnızca ilişkisel motor değildir; iş zekâsı bileşenleri de barındırır.
• Kurulumda Feature Selection ekranındaki Analysis Services, OLAP küpleri ve veri madenciliği için seçilir.
• Yeni veri tabanını T-SQL'de CREATE DATABASE komutu açar; tablo için CREATE TABLE kullanılır.
• Yeni veri tabanında varsayılan günlükleme düzeyi Tam Kurtarma Modeli'dir.
• Autogrowth, MDF ve LDF dosyalarının büyüme miktarını ve üst sınırını belirleyerek diskin dolmasını önler.

Veri ekleme, silme ve güncelleme

• INSERT INTO ile yazılan sütun sırası, VALUES içindeki değerlerin sırasıyla birebir uyuşmalıdır.
• DELETE tablodaki satırları siler; WHERE ile yalnızca belirli kayıtlar hedeflenir.
• DROP tablonun ya da veri tabanının kendisini kaldırır; DELETE DATABASE diye bir komut yoktur.
• UPDATE'te yeni değer aynı tablodaki sütundan, başka tablodan veya aynı sunucudaki başka veri tabanından gelebilir.

SELECT sorguları ve birleştirme

• SELECT'ten sonra istenen sütunlar virgülle yazılır; yıldız tüm sütunları getirir.
• Tablolar FROM sözcüğüyle belirtilir; sorguda FROM yerine ON yazmak sözdizimi hatasıdır.
• COUNT(sütun) NULL değerleri saymaz; bu yüzden NULL olanları süzen sorguda sonuç daima 0 çıkar.
• Karşılığı olmayan kayıtlar LEFT JOIN ile bulunur; sağ tablonun alanının NULL olması eşleşme olmadığını gösterir.
• Ödenmemiş dönemler için borç tablosu solda tutulur, ödeme tutarı IS NULL koşuluyla süzülür.

Saklı yordamlar ve GO komutu

• Saklı yordam, sunucuda önceden derlenip saklanan SQL kod bloğudur.
• Yordam EXEC (EXECUTE) komutuyla çalıştırılır.
• OUTPUT parametresi, hesaplanan bir değeri ya da yeni kaydın kimliğini çağırana geri iletir.
• SSMS'te GO komutu önceki grubu sunucuya gönderir; GO 5 grubu beş kez yineler.

Yetkilendirme ve güvenlik

• GRANT yetki verir, REVOKE yetkiyi geri alır, DENY yetkiyi kesin olarak yasaklar.
• DENY INSERT ON tablo TO kullanıcı, o kullanıcıların tabloya kayıt eklemesini engeller.
• Yedekleme ve oluşturma gibi yetkiler kullanıcılara tanımlanabilir.

Yürütme planları

• Sorgu çalışmadan önce motorun öngördüğü plana tahmini yürütme planı denir.
• Sorgu çalışıp bittikten sonra gerçek istatistikleri içeren ve ön bellekte saklanan plan gerçek yürütme planıdır.

Tam Kurtarma Modeli

İşlemlerin günlüğe ayrıntılı yazıldığı, belirli bir ana geri dönmeye imkân veren varsayılan model.

Autogrowth

Veri ve günlük dosyalarının dolunca ne kadar büyüyeceğini ve en büyük boyutu belirleyen ayar.

Analysis Services

OLAP küpleri ve veri madenciliği uygulamaları için kurulan SQL Server bileşeni.

Veri bağımsızlığı

Kullanıcının verinin fiziksel saklanış biçimini bilmeden veriye ulaşabilmesi.

DENY

Belirtilen kullanıcıya bir yetkiyi kesin biçimde yasaklayan komut.

Gerçek yürütme planı

Sorgu çalıştıktan sonra oluşan, gerçek istatistikli ve ön belleğe alınan plan.

Saklı yordam

Sunucuda saklanan, parametre alabilen ve EXEC ile çağrılan SQL kod bloğu.

OUTPUT parametresi

Yordamdan çağırana değer döndürmeye yarayan parametre.

LEFT JOIN

Sol tablodaki tüm satırları getirir; sağda karşılığı yoksa sağ alanlar NULL olur.

Bire-çok ilişki

Bir varlığın diğer tarafta birden fazla kayıtla eşleşebildiği ilişki türü.

• DELETE satır siler, DROP nesnenin kendisini kaldırır; DELETE DATABASE diye bir komut yoktur.
• GRANT, REVOKE ve DENY karıştırılmamalı: verme, geri alma ve kesin yasaklama.
• Tahmini plan çalıştırmadan önce, gerçek plan çalıştırmadan sonra oluşur.
• COUNT(sütun) NULL'ları saymaz; IS NULL ile süzülmüş sütunun sayımı 0 verir.
• Sorgu hatası sorularında FROM, SELECT ve JOIN gibi anahtar sözcüklerin yerine dikkat edilmeli.