AUZEF Algoritma ve Programlamaya Giriş Çıkmış Sorular

Ders, bir problemin çözümünü adım adım ifade etme yollarını (kaba kod, akış diyagramı), temel programlama yapılarını (değişken, koşul, döngü, dizi, alt program), arama-sıralama mantığını ve algoritma verimliliğini ele alır. C++ dilindeki karşılıkları da işlenir.

Algoritma ve gösterim araçları

• Algoritma, bilgisayara yapılması gerekenleri bildiren talimatlar dizisidir.
• Sözel algoritmalar günlük konuşma diliyle yazılır.
• Kaba kod yarı biçimseldir; bilgisayarda çalışmaz, programlama dili kurallarına bağlı değildir.
• Akış diyagramı standart şekillerden oluşur, dilden bağımsızdır; seçim ve döngüleri de gösterebilir.
• Diyagramda tek bir BAŞLA vardır; karar adımı eşkenar dörtgenle çizilir.
• Algoritma dokümanında ad, yapılan iş, adımlar ve açıklamalar bulunur; belirli dil kodu şart değildir.

Veri tipleri, değişken ve atama

• Karakter tek tırnak içinde tek simgedir ('e'); metin çift tırnakla yazılır.
• Atama = ile yapılır; değişken adında boşluk olmaz, alt çizgi kullanılır.
• Program boyunca değişmeyen değer sabit olarak saklanır.
• Bir değeri üç katına çıkarmak için sayac = sayac * 3 yazılır.
• Çift sayı denetimi kalan işlemiyle yapılır: A % 2 = 0.
• Sonuç değişkene atanır, ekrana değişken adı yazdırılır (gecmePuani gibi); veri almak için OKU kullanılır.

Koşullu yapılar

• Koşullu yapı akışı şarta göre yönlendirir; bazı adımlar atlanır, tercih yapılır.
• 65 ve üzeri koşulu yas ≥ 65 biçiminde yazılır.
• Yalnızca 'eğer ... ise' biçimindeki ifadede şart sağlanmazsa yapılacak iş (else kolu) tanımsızdır.
• Koşullu yapılar döngülerin yerini almaz; döngü içinde birlikte kullanılabilir.
• C++ tarafında if, if...else ve switch bulunur; case değerleri sabit olmalıdır.

Döngüler

• Girdiyle sürdürülen döngüde her turda yeni değer için döngü içinde OKU kelime gerekir.
• FOR döngüsünde başlangıç, bitiş ve STEP adımı belirlenir; 0'dan 10'a ikişer için STEP 2 kullanılır.
• Başlangıç ifadesi for döngüsünde yalnızca bir kez çalışır.
• Koşuldan sonra konan noktalı virgül while gövdesini boşaltır, sonsuz döngü doğurur.
• continue o turun kalan kısmını atlar; while(1) hiç bitmez.
• Çarpım biriktiren döngü 1'den 5'e kadar 120 üretir.

Diziler

• Dizi elemanlarına indisle erişilir; indis 0'dan başlar.
• Dizinin bütün elemanları aynı türdendir; sayı dışı ve mantıksal değerler tutulabilir.
• İki boyutlu dizi satır ve sütunlardan kurulur; A[4][3] toplam 12 elemandır.
• Başlangıç değeri sayısı eleman sayısını aşarsa derleme hatası oluşur; A[5]={0} tüm elemanları sıfırlar.
• Eleman sayısı int türünde bir ifadeyle belirtilir.

Alt programlar ve özyineleme

• Alt program yapısal düzen sağlar, birçok kez çağrılır ve ana programa bağlıdır.
• Değer döndürmeyen alt program void ile tanımlanır, call ile çağrılır.
• Sonucu çağırana iletmek için return kullanılır.
• Parametre türü, alt programdaki tanımla örtüşmelidir.
• Özyinelemede kendini çağırma bir noktada bitmelidir; hem değer döndürenlerde hem döndürmeyenlerde kullanılabilir.
• void ciz(); bildirimi parametre almaz ve değer döndürmez.

Arama, sıralama ve verimlilik

• İkili arama ve doğrusal arama tanınmış arama algoritmalarıdır.
• Elemanın ilk sırada çıkması en iyi durumdur; hiç bulunmaması ya da sonda olması en kötü durumdur.
• Bazı aramalar sıralı dizi ister, hepsi istemez; başarım algoritmaya göre değişir.
• Böl ve fethet problemi parçalara ayırır, sonuçları birleştirir; her sıralama algoritması böyle çalışmaz.
• Zaman karmaşıklığı Big O ile gösterilir; O(n³) en yavaş büyüyendir.
• İki boyutlu dizide doğrusal arama O(n²) olur.

C++ temelleri

• Program main() fonksiyonundan başlar; başka dosya include ile eklenir; tek satırlık yorum // ile başlar.
• Karşılaştırma operatörü <= gibidir; NOT operatörü !, mantıksal VE ise &&'dır.
• cin ile >> kullanılır.
• ofstream dosya oluşturup yazmayı sağlar.
• İşaretçi tanımında * kullanılır; yıkıcı fonksiyonun önüne ~ konur.
• Çok byte'lı değişkenin adresi ilk byte'ının adresidir; türetilmiş sınıf class ile başlar.

Kaba kod

Algoritmanın günlük dile yakın, kesin dil kurallarına bağlı olmayan, çalıştırılamayan yazımıdır.

Akış diyagramı

Çözüm adımlarını standart geometrik şekillerle gösteren, dilden bağımsız görsel anlatımdır.

Sabit

Program çalışırken değeri hiç değişmeyen veridir.

Atama

Bir değerin = işaretiyle değişkene yerleştirilmesidir.

İndis

Dizi elemanının konumunu belirten sayıdır.

Zaman karmaşıklığı

Girdi büyüdükçe adım sayısının nasıl arttığını gösteren ölçüttür.

Big O

Algoritmanın çalışma süresinin büyüme hızını ifade eden gösterimdir.

Özyineleme

Alt programın kendi kendini çağırmasıdır; bir noktada sona ermelidir.

Böl ve fethet

Problemi küçük parçalara bölüp çözerek sonuçları birleştirme yaklaşımıdır.

void

Değer döndürmeyen alt programı tanımlamak için kullanılır.

Aşırı yükleme

Aynı adlı fonksiyonun farklı argüman biçimleriyle çağrılabilmesidir.

• Tek yönlü 'eğer ... ise' ifadelerinde şart sağlanmazsa yapılacak iş verilmemiştir; bu tür şıklar hatalıdır.
• FOR sorularında başlangıç, bitiş ve STEP değerine bakılır; bitiş değeri dahildir.
• En iyi durum elemanın başta çıkmasıdır; en kötü durum sonda olması veya hiç bulunmamasıdır.
• Doğrudur/yanlıştır sorularında 'yalnızca', 'her', 'tüm' gibi kesin sözcükler çoğunlukla ifadeyi yanlış yapar.
• Dizi tek türden eleman tutar; atama = ile, karşılaştırma ilişkisel operatörlerle yapılır.