Anadolu AÖF Arapça I (APÇ) Çıkmış Sorular

Arapça I dersi; isim ve fiil cümlesinin temel yapısını, çoğul ve ikil kalıplarını, harf-i cerleri, işaret isimlerini, emir ve yasak kiplerini ile gündelik kelime hazinesini (zamanlar, sıfatlar, sorular) kapsar.

İsim cümlesi ve tamlamalar

• İsim cümlesi mübteda ile haberden oluşur; ikisi arasında uyum aranır, ancak tekil mübtedada haberin tekil olması her durumda şart sayılmaz.
• Sıfat tamlamasında sıfat, nitelediği kelimeyle cinsiyet, belirlilik ve i'rab bakımından uyumludur.
• Belirsiz tamlamada iki kelime de tanım takısı almaz: رَجُلٌ فَقِيرٌ.
• Aitlik zamiri kelimeye eklenir: قَلَمِي benim kalemim demektir; كَ eki tekil eril muhatabı gösterir.

Ayrık zamirler ve işaret isimleri

• Üçüncü tekil dişil için هِيَ kullanılır; كَيْفَ حَالُهَا sorusuna هِيَ ile başlayan cevap verilir.
• Yakın işaret: هَذَا tekil eril, هَذِهِ tekil dişildir.
• Akıllı varlıkların çoğulunda eril ve dişil için ortak هَؤُلاءِ kullanılır.
• Uzaktaki eril varlık için ذَلِكَ gelir: ذَلِكَ كَلْبٌ.

Harf-i cerler ve mekân zarfları

• Harf-i cer, getirildiği ismin sonunu esreli yapar.
• مِنْ ayrılma, çıkış ve başlangıç bildirir (-den/-dan).
• إِلَى yönelme bildirir (-e/-a); فِي bulunma bildirir.
• Mekân zarfları: فَوْقَ üstünde, تَحْتَ altında, أَمَامَ önünde, خَلْفَ arkasında.

Çoğul ve ikil

• Düzenli eril çoğul: tekile ون (merfû) veya ين (mansûb/mecrûr) eklenir; مُسْلِمٌ → مُسْلِمُونَ.
• İkil yalın halde ان, nasb ve cer hallerinde ين ile yapılır; ين'den önceki harf fethalıdır.
• مُخْلِصَيْنِ ikil örneğidir.

Fiiller: mâzi ve muzari

• Mâzi fiil geçmişte olmuş eylemi bildirir: شَرِبَ içti, ذَهَبَ gitti.
• Muzari fiilde üçüncü tekil dişil başına ت alır: تَقْرَأُ o (kadın) okuyor; يَقْرَأُ o (erkek) okuyor.
• ذَهَبَ إِلَى الْمَدْرَسَةِ: o (erkek) okula gitti.
• فَعَلْتَ eril ikinci tekil yapmış anlamındadır.

Emir ve yasak (nehiy)

• Muhataba emir: اُكْتُبْ yaz!
• Muhataba yasak: لا + cezimli muzari; لاَ تَخْرُجْ çıkma!
• Gâibe yasak: لا يَأْكُلْ yemesin.
• Gâibe emir: muzarinin başına emir lâmı gelir ve fiil cezimlenir; لِيَغْسِلْ yıkasın.
• Cezimli fiilin sonu sükûnludur.

Soru kelimeleri, zaman ve sıfatlar

• ماذا ne demektir; ماذا فعلت في العطلة؟ tatilde ne yaptın demektir.
• أَيْنَ nerede demektir ve yer soran sorularda kullanılır.
• الصَّيْف yaz mevsimidir; ربيع الأول gibi adlar hicrî aylardır, الأربعاء gün adıdır.
• Zıt sıfatlar: كَبِيرٌ ↔ صَغِيرٌ, uzak ↔ yakın, eski ↔ yeni, zayıf ↔ şişman, uzun ↔ kısa.
• فَقِيرٌ fakir demektir, كَبِيرٌ'ın zıttı değildir.

مبتدأ ve خبر

İsim cümlesinin iki ögesi; mübteda cümlenin konusu, haber onun hakkında verilen bilgidir.

Harf-i cer

Ismin önüne gelip sonunu esreli yapan edat; مِنْ, إِلَى, فِي gibi.

Mâzi

Geçmişte olmuş bir eylemi bildiren fiil kalıbı.

Muzari

Şimdiki ve gelecek zamanlı eylemi bildiren, başında muzaraat harfi bulunan fiil.

Emir

Muhataptan bir eylemi istemeyi anlatan, sonu sükûnlu fiil kipi.

Nehiy

Yasaklama kipi; لا ile cezimli muzari fiille kurulur.

Emr-i gâib

Üçüncü şahıstan bir şey istemek; muzarinin başına لِ getirilir.

Tesniye (ikil)

İki varlığı gösteren biçim; ان veya ين ile yapılır.

Cem-i müzekker sâlim

Düzenli eril çoğul; tekile ون veya ين eklenerek kurulur.

İşaret ismi

Yakın ya da uzak varlığı gösteren sözcük; هَذَا, هَذِهِ, ذَلِكَ, هَؤُلاءِ.

Sıfat tamlaması

Sıfatın nitelediği isimle cinsiyet, belirlilik ve i'rabda uyum kurduğu yapı.

• Boşluk doldurmada önce zamiri, fiilin kişi ve cinsiyetini belirle; ardından kipi (emir, nehiy, mâzi) seç.
• Nehiyde fiilin cezimli, sonunun sükûnlu olduğuna dikkat et; emir lâmı yalnızca gâib içindir.
• مِنْ ayrılma, إِلَى yönelme, فِي bulunma bildirir; bu üçü sık karıştırılır.
• Zıt anlamlı çiftlerde şıkları tek tek kontrol et: كَبِيرٌ'ın zıttı صَغِيرٌ'dır, فَقِيرٌ değil.
• Ay, gün ve mevsim adlarını birbirinden ayır: الصَّيْف mevsimdir.