Anadolu AÖF Eğitim Bilimine Giriş Çıkmış Sorular

Eğitim Bilimine Giriş dersi; eğitimin tanımını, işlevlerini, felsefi ve sosyolojik temellerini, eğitim psikolojisini, ekonomisini, sınıf yönetimini, öğretmenlik mesleğini ve Türk eğitim tarihini ele alır.

Eğitimin tanımı ve işlevleri

• Eğitim, bireyin kendi yaşantısıyla ve bilinçli olarak istendik yönde davranış değiştirmesini sağlayan süreçtir.
• Eğitim her toplumda vardır; yalnızca gelişmiş toplumlara özgü değildir.
• Plansız, her yerde ve her zaman gerçekleşen eğitime informal eğitim denir.
• Eş bulma olanağı sunması gibi örtük işlevler eğitimin gizli görevleridir.
• Büyüğe saygı gibi değerler siyasal değil toplumsal-ahlaki işlevdir.

Eğitim felsefesi akımları

• Felsefe, bilimin ulaştığı gerçeklerin ötesini sorgulayarak yeni bilgilere ulaşma uğraşıdır.
• Değer yargılarını sorgulamak felsefenin alanındadır; ders içeriği hazırlamak program geliştirmenin işidir.
• İlerlemecilik öğrenci merkezlidir; yararcılık değerleri evrensel değil göreceli sayar.
• Yeniden Yapılanmacılık, eğitimle toplumu reform yoluyla yeniden biçimlendirmeyi ve demokratik ortamı savunur.
• Locke zihni boş levhaya benzetir; bilgi deneyimle kazanılır.
• Davranışçılık felsefe akımı değil öğrenme kuramıdır.

Eğitim psikolojisi ve gelişim

• Eğitim psikolojisi, etkili öğrenmeyi inceleyen bağımsız bir disiplindir.
• Herbart öncü fikirleri ortaya koymuş, Thorndike kurucusu sayılmıştır.
• Gelişim psikolojisi yaşam boyu görülen nicel ve nitel değişimleri inceler.
• Öğrenme görece kalıcı davranış değişimidir; kısa süreli değişim öğrenme sayılmaz.
• Program, öğrencilerin gelişim özelliklerine uygun hazırlanmalıdır.
• Öğretim sürecinin dört ögesi amaçlar, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve değerlendirmedir.

Eğitim sosyolojisi ve toplumsal değişme

• Sosyoloji, insanlar arası ilişkileri ve etkileşimi bilimsel olarak inceler.
• Toplumsal denetim, normlardan sapmayı önleyip düzeni korur.
• Meslek veya konum değişimi toplumsal hareketliliktir.
• Nüfus hareketleri, keşifler, çevresel değişmeler ve kültürel temas toplumsal değişmeyi tetikler.
• Ziya Gökalp'e göre eğitim psikolojik olmaktan çok sosyolojiktir.
• Demokratik toplum insan haklarına saygı gösterir ve yasal güvence sağlar.

Eğitim ekonomisi

• Nüfus, okul ve öğrenci sayılarını belirleyen etmendir.
• Maliyet, bir birim eğitim hizmeti için kullanılan girdilerin toplam değeridir.
• Vazgeçilen en iyi alternatifin değeri fırsat maliyetidir.
• İnsan gereksinimleri sınırsız, kaynaklar sınırlıdır.
• Eğitim düzeyi arttıkça statü genellikle yükselir.
• Veliler eğitim hizmetinin üreticisi değil yararlanıcısıdır.

Sınıf yönetimi ve istenmeyen davranışlar

• Sınıf yönetiminin boyutları etkili liderlik, disiplin ve sınıf atmosferidir.
• Kuralların işlememesi düzensizliğe yol açar.
• Öğrenci özellikleri sınıf içi, sosyal çevre sınıf dışı etkendir.
• Aileyi tanımak, aile etkisini azaltmada ilk adımdır.
• Yöntem çeşitliliği istenmeyen davranışları azaltır; tek yöntemde ısrar yararsızdır.
• İçsel güdülenme dıştan uyarımdan daha etkilidir.

Öğretmenlik mesleği

• Güdüleyici öğretmen güvenilir, çoşkulu, içten ve esprilidir; otoriter değildir.
• Sınıf yönetimi mesleki nitelik, hoşgörü ve sevecenlik kişisel özelliktir.
• Woolfolk'a göre liderlik öğretmenin sınıf rollerindendir.
• Çevreyi tanıma ve okulu kültür merkezi yapma, Okul, Aile ve Toplum İlişkileri yeterliğine girer.
• Öğretmenliğin toplumsal statüsünün yüksek olduğu söylenemez.

Türk eğitim tarihi ve sistemi

• Medreseler Selçuklulardan Osmanlılara devredilmiştir.
• Tevhid-i Tedrisat ile eğitim birleştirilmiş ve dinden ayrılmıştır.
• Millî Eğitim Bakanlığı 2 Mayıs 1920'de kurulmuştur.
• Sistemin genel yapısını 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu düzenler.
• Türk Ulusal Eğitimi yararcı felsefe ve ilerlemecilik akımına dayanır.
• Mesleki ve teknik eğitim fakültelerinde eş zamanlı model uygulanır.
• Hunlar asker yetiştirmeyi, Romalılar söylev sanatını öne çıkarmıştır.

Informal eğitim

Plana bağlı olmadan her yerde ve her zaman gerçekleşen eğitim etkinlikleridir.

Fırsat maliyeti

Bir seçenek tercih edilirken vazgeçilen en iyi alternatifin değeridir.

Maliyet

Bir birim eğitim hizmetinin üretiminde kullanılan tüm girdilerin toplam değeridir.

Toplumsal hareketlilik

Bireyin toplumsal konumunun değişmesidir.

Toplumsal denetim

Normlardan sapmayı önleyip toplumsal düzeni sağlayan sistemler bütünüdür.

Tüketim

Mal ve hizmetlerin gereksinimleri karşılamak için kullanılmasıdır.

Büyüme

Bir ülkenin toplam reel milli gelirinin yıllık artış oranıdır.

Tabula rasa

Zihnin doğuştan boş bir levha olduğu, bilginin deneyimle kazanıldığı görüşüdür (Locke).

Yeniden Yapılanmacılık

Eğitimle toplumun reform yoluyla yeniden biçimlendirilmesini amaçlayan akımdır.

Varlık Öğretisi

Evrenin amacı ve doğa yasaları gibi varlığa dair soruları ele alan felsefe alanıdır.

Atabek

Selçuklularda şehzade ve sultanlara danışmanlık yapıp onları yetiştiren kişidir.

• Davranışçılık bir öğrenme kuramıdır, felsefe akımı değildir; felsefe akımlarıyla karıştırılmamalıdır.
• Sınıf yönetimi boyutlarında güdüleme yoktur; liderlik, disiplin ve atmosfer vardır.
• Eğitim psikolojisinde kurucu Thorndike, öncü fikirleri ortaya koyan Herbart'tır.
• Eğitim sosyolojisi toplumsal ilişkileri, eğitim psikolojisi öğrenme düzeyini inceler.
• Olumsuz ifadeli sorularda (yanlıştır, sayılmaz) otoriterlik, sınırlı gereksinim, düşen statü gibi yanlış seçeneklere dikkat edilmelidir.