Anadolu AÖF Genel İşletme Çıkmış Sorular

Genel İşletme dersi; işletmenin tanımını, amaçlarını, çevresini, yönetim yaklaşımlarını, büyüme ve birleşme biçimlerini, işlevsel alanlarını (üretim, finans, muhasebe, insan kaynakları, pazarlama) ve sosyal sorumluluk ile etik konularını ele alır.

İşletme, amaçlar ve üretim faktörleri

• Kâr elde etmek, varlığını sürdürmek ve büyümek tüm işletmelerin genel amaçlarıdır; imaj ve marka gibi hedefler özel amaç sayılır.
• Temel üretim faktörleri doğal kaynaklar, emek, sermaye, girişimci ve bilgi/teknolojidir.
• Mal ve hizmetlerin ihtiyaç giderme niteliğine fayda denir; işletmeler şekil, yer, zaman ve mülkiyet faydası yaratır.
• Başarı ilkeleri etkililik, verimlilik, karlılık ve yenilikçiliktir; taklitçilik bunlara girmez.
• Ticaret işletmeleri başkasının ürettiği malları toptan, yarı toptan ve perakende satar.
• Sektör, benzer ürün, girdi ve mevzuata tabi işletmelerin oluşturduğu topluluktur.

Sistem yaklaşımı ve yönetim düşüncesi

• Sistemde girdi, süreç, çıktı ve geribildirim bulunur; insan, sermaye, teknoloji ve bilgi girdidir.
• Sinerji, bütünün değerinin parçaların toplamından büyük olmasıdır.
• Entropi, çevreye uyum sağlayamayan işletmenin yok oluşa yönelme eğilimidir.
• Genel sistem yaklaşımı çevresiyle etkileşen açık sistemi esas alır.
• Taylor'ın bilimsel yönetimi verimlilik, standartlaştırma ve zaman-hareket etütlerine dayanır.
• Maslow hiyerarşisinin en üstünde kendini gerçekleştirme ihtiyacı yer alır.

İşletme çevresi ve paydaşlar

• Genel çevre siyasal-yasal, ekonomik, sosyokültürel, teknolojik, demografik ve doğal unsurlardan oluşur; örgütsel yapı iç ortamdır.
• İşgücü çevresi görev (özel) çevresine girer, genel çevreye girmez.
• Çevre unsurlarının çokluğu ve değişim hızı çevresel belirsizliğin düzeyini belirler.
• Yasal çevre, siyasal çevrenin somutlaşmış biçimidir.
• Hissedarlar iç paydaştır; tedarikçi, müşteri, toplum ve devlet dış paydaştır.
• Ürünler paydaş değil, işletmenin çıktısıdır.

Büyüme, küçülme ve birleşme biçimleri

• Yatay büyüme aynı iş alanında genişlemektir; dikey büyüme tedarikçi ya da dağıtıcıyı bünyeye katmaktır.
• Küçülme hiyerarşiyi azaltır, karar ve iletişimi hızlandırır.
• Tröstte işletmeler hukuki ve ekonomik bağımsızlığını tamamen yitirir.
• Kartel rekabeti sınırlayan anlaşmadır; fiyat, miktar, pazarlama ve satın alma kartelleri vardır.
• Konsorsiyum belirli bir proje için kurulan geçici ortaklıktır.
• Holding, diğer işletmelerin hisselerini alarak yönetimi eline geçirmektir.

Kuruluş, yönetim ve örgüt

• Kuruluş süreci girişimcinin fikriyle başlar; piyasa araştırması ve talep tahmini istemi ölçer.
• Belediye, vergi dairesi, sağlık birimleri ve SGK kuruluşta izin ya da kayıt kurumlarıdır; reklam kampanyası kuruluş işlemi değildir.
• Günümüzde kuruluş yeri seçiminde pazara yakınlık en önemli unsurdur.
• Üst yönetim hedef ve politika belirler; günlük operasyonu orta ve alt kademe yürütür.
• Mekanik yapı katı kurallara dayanır, organik yapı esnektir.
• Bölümlendirme fonksiyon, ürün, coğrafya ve müşteriye göre yapılır; amaçlar ve hedefler gelecekte ulaşılmak istenen durumdur.

Üretim, finans ve muhasebe

• Proje tipi üretimde ürün sabit durur, iş gücü ve ekipman yer değiştirir.
• Deneme üretiminde son kontroller yapılır, sorunlar giderilir ve üretime geçilir.
• Finansal yönetimin hedefi ortakların refahını ya da işletme değerini yükseltmektir.
• Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle bulunur.
• Gelir tablosu belirli dönemin sonuçlarını, muhasebe parasal olayları kayıt ve yorumla sunar.
• Muhasebenin ilk işlevi kayıt, ikincisi finansal tabloların çözümlenmesidir.

Pazarlama, inovasyon ve insan kaynakları

• Ürün yaşam eğrisi giriş, büyüme, olgunluk ve düşüş aşamalarından oluşur.
• Pazarlama miyopluğu, ürüne odaklanıp müşteri ihtiyacını ve pazar değişimini görememektir.
• Yeni ürün sürecinde fikir üretme, eleme, konsept, ürün geliştirme, test pazarlaması ve ticarileştirme vardır.
• İnovasyon ticari değer kazanabilen yeniliktir; radikal inovasyon yenilik derecesine göre ayrımdır.
• Kariyer yönetimi insan kaynakları fonksiyonlarındandır.
• Lobicilik, karar vericileri etkilemeye yönelik doğrudan iletişimdir.

Sosyal sorumluluk ve etik

• Carroll piramidinde alttan üste ekonomik, yasal, etik ve hayırseverlik sorumlulukları sıralanır.
• Hayırseverlik, topluma gönüllü kaynak aktarmaktır.
• Sosyoekonomik yaklaşımda sorumluluk ortaklarla sınırlı kalmaz, geniş toplum kesimini kapsar.
• Faydacılık, en çok kişiye en yüksek yararı hedefler.
• Etik ikilemde ikisi de savunulabilir iki seçenekten biri seçilmek zorundadır.
• Etik kodlar tüm çalışanları kapsar; ISO 14000 çevre yönetim standardıdır.

Tröst

Birleşen işletmelerin hukuki ve ekonomik bağımsızlığını tamamen kaybedip tek işletme olması.

Konsorsiyum

Belirli bir iş için kurulan geçici işletme ortaklığı.

Sinerji

Birlikte çalışan parçaların değerinin, ayrı değerlerin toplamından büyük olması.

Entropi

Sistemin düzensizleşip yok oluşa yönelme eğilimi.

Paradigma

Bireyin çevresini ve olayları algılama biçimi.

Paydaş

İşletme faaliyetlerinden etkilenen ya da onları etkileyen kişi, grup veya kurum.

Cari oran

Dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle bulunan likidite oranı.

Pazarlama miyopluğu

Müşteri ihtiyacı yerine ürüne odaklanma hatası.

Kurumsal itibar

Paydaşların geçmiş deneyimlerine dayanan genel algı.

İnovasyon

Ticarileşebilen yenilik.

Lobicilik

Karar vericileri etkilemek için yürütülen doğrudan iletişim faaliyeti.

Mekanik yapı

Katı kurallara, standart görevlere ve sıkı denetime dayanan örgüt yapısı.

• Yatay büyüme aynı alanda genişlemedir; dikey büyüme tedarikçi, dağıtıcı ya da tamamlayıcı faaliyetlere yönelmektir.
• Tröst bağımsızlığı tamamen bitirir; kartel ve konsernde bağımsızlık bir ölçüde korunur. Konsorsiyum ise geçici ve projeye özeldir.
• Hissedarlar iç paydaş, tedarikçi ve müşteri dış paydaştır; genel çevre ile görev çevresini ayırmak gerekir.
• Genel amaçlar (kâr, varlığını sürdürme, büyüme) ile özel amaçlar (imaj, marka) karıştırılmamalıdır.
• Olumsuz kökte 'değildir' ve 'yer almaz' ifadelerine dikkat edilmeli; seçenekler bu yüzden sıkça yanıltır.