Anadolu AÖF Sağlık Kurumları Yönetimi I Çıkmış Sorular

Ders, sağlık kurumlarının yönetiminde temel yönetim işlevlerini, iletişimi, insan kaynaklarını, finansmanı, pazarlamayı ve kaliteyi ele alır. Ayrıca sağlık sistemlerinin yapısı ile yönetim düşüncesinin tarihsel gelişimini kapsar.

Yönetim işlevleri ve yönetim düşüncesi

• Yönetim süreci planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim işlevlerinden oluşur.
• Planlama, varılmak istenen amaçları ve bunlara ulaşmak için yapılacak faaliyetleri belirler.
• Koordinasyon, ameliyathane, laboratuvar gibi farklı birimlerin uyumlu ve eş zamanlı çalışmasını sağlar.
• Taylor, 1911 tarihli eseriyle bilimsel yönetimin kurucusu sayılır; süreçleri zaman ölçümüyle verimli hale getirmeyi savunur.
• Yetki devrinde yönetici karar gücünün bir kısmını astına bırakır, ancak nihai sorumluluk onda kalır.

Örgütsel iletişim

• Kurumda resmi kanallar dikey, yatay ve çapraz yönlüdür; bunların yanında gayriresmi ağlar da vardır.
• Yukarı yönlü iletişimde mesajlar süzülebilir; yöneticinin öznel gerekçelerle bilgiyi iletmemesi sübjektif sansürdür.
• Doğrulanmamış bilginin kontrolsüz ve hızlı yayıldığı gayriresmi ağ dedikodudur (grapevine).
• Maslow piramidinde üçüncü basamak, bir gruba ait olma ve kabul görme isteğini içeren sosyal ihtiyaçtır.

İnsan kaynakları ve eğitim

• Personel politikası işe alım, mesleki gelişim, görev yeri ve ücret-prim düzenlemelerini kapsar; bayındırlık bunun dışındadır.
• Performans değerlendirmenin esas amacı güçlü ve zayıf yönleri saptayıp eğitim ve terfiyi nesnel biçimde yönetmektir.
• Yeni birim açılması, iş kazaları, hataların artması, verim ve motivasyon düşüşü eğitim ihtiyacı göstergesidir.
• Yöneticinin yurt dışı seyahatinden dönmesi eğitim ihtiyacına işaret etmez.

Stratejik çevre ve ihtiyaç analizi

• PEST (PESTLE) analizi politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, yasal ve çevresel dış etkenleri tarar.
• İhtiyaç analizi, yeni cihaz, bina veya personel kararlarından önce neyin, ne zaman ve ne kadar gerektiğini belirler.
• Durum (SWOT) analizi, pazarlama planlamasının ilk ve en önemli adımıdır.
• Tedarik zinciri, hammaddeden hastane satın almasına ve son kullanıcıya uzanan tüm aktörleri ve süreçleri içerir.

Sağlık sistemi ve finansmanı

• DSÖ modelinin altı yapı taşı hizmet sunumu, işgücü, enformasyon sistemi, tıbbi ürünler-teknolojiler, finansman ve liderlik-yönetişimdir.
• Finansman, kurumun faaliyetleri için gereken kaynağın en uygun maliyetle sağlanması sürecidir.
• Finansman hedefleri adil erişim, verimli bütçe kullanımı ve yıkıcı harcamalardan korumadır; kariyer planlama bunlardan değildir.
• Sigortasız hane halkının varlık satmak zorunda kaldığı harcama katastrofik sağlık harcamasıdır.
• Talep, satın alma gücüyle desteklenen istek miktarıdır; arz ise üreticilerin sunduğu miktardır.

Sağlık pazarlaması

• Klasik pazarlama karması ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurmadan oluşur.
• Reklam, halkla ilişkiler, kampanya ve kişisel satış tutundurma kapsamındadır.
• AMA tanımında pazarlama, paydaşlara ve topluma değer katan süreçler bütünüdür.
• Pazarlama planı araştırma ve durum analiziyle başlar.

Kalite ve tıp eğitimi tarihi

• Sağlıkta kalite, hizmeti alanların beklenti ve ihtiyaçlarının karşılanma düzeyine bağlı soyut bir kavramdır.
• Donabedian modelinde bina, cihaz, personel ve bütçe yapı boyutuna girer; tıbbi işlemler süreç, sonuçlar çıktıdır.
• Deming'in PUKÖ döngüsü planla, uygula, kontrol et, önlem al adımlarından oluşur; küçülme yoktur.
• Flexner'in 1910 raporu yetersiz tıp okullarının kapanmasına ve biyomedikal modele geçişe yol açmıştır.

Tedarik zinciri

Sağlayıcılardan son kullanıcıya uzanan, ürün, malzeme ve bilgi akışını içeren tüm aktörler ve süreçler bütünüdür.

Yetki devri

Yöneticinin bazı karar yetkilerini sınırlı biçimde astına bırakması; sorumluluk yöneticide kalır.

Koordinasyon

Farklı birimlerin ortak amaç için uyumlu ve çatışmasız çalışmasını sağlayan işlevdir.

Sübjektif sansür

Yöneticinin kişisel gerekçelerle aşağıdan gelen bilgiyi üst makama iletmemesidir.

PESTLE analizi

Kurumun dış çevresindeki politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, yasal ve çevresel etkenleri inceleyen makro tekniktir.

Tutundurma

Hedef kitleyi haberdar etme ve ikna etmeye yönelik tüm tanıtım çalışmalarıdır.

Katastrofik sağlık harcaması

Hane halkını temel ihtiyaçlardan vazgeçirecek, bütçeyi aşan cepten sağlık ödemesidir.

Finansman

Kurumun harcamalarını karşılayacak kaynağın öz sermaye ya da borçla sağlanması sürecidir.

İhtiyaç analizi

Faaliyetler için neyin, ne zaman ve ne ölçüde gerektiğinin verilerle belirlenmesidir.

Donabedian modeli

Kaliteyi yapı, süreç ve çıktı boyutlarında değerlendiren yaklaşımdır.

PUKÖ döngüsü

Deming'in sürekli iyileştirme için önerdiği planla-uygula-kontrol et-önlem al döngüsüdür.

Dedikodu

Resmi olmayan kanallarda denetimsiz yayılan teyitsiz bilgi akışıdır.

• Yetki devrinde yetki aktarılır ama sorumluluk devredilmez; seçeneklerde bu ayrıma dikkat edilmeli.
• Donabedian'da bina ve cihaz yapıdır, uygulanan işlemler süreçtir, iyileşme gibi sonuçlar çıktıdır.
• Talep ile arz karıştırılmamalı: talep alıcı tarafın satın alma gücüne dayalı isteğidir.
• Olumsuz soru kalıplarında (değildir, yer almaz) bayındırlık, kariyer planlama, küçülme gibi alakasız seçenekler aranmalı.
• Maslow'da sıralama fizyolojik, güvenlik, ait olma-sevgi şeklindedir; gruba kabul edilme üçüncü basamaktır.