ATA-AÖF Arama ve Kurtarma Bilgisi Çıkmış Sorular

Ders, afet ve acil durumlarda arama kurtarma faaliyetlerinin planlanmasını, görev yapan kurum ve ekipleri, arama yöntemlerini, haberleşme ile solunum ve gaz ölçüm teçhizatını, yangın güvenliğini ve uluslararası iş birliği yapılarını ele alır.

Afet evreleri ve planlama

• Arama kurtarma işlerinin büyük bölümü afet öncesi planlamada yapılır; ekipman temini, eğitim ve prosedür belirleme bu evreye girer.
• Ekipman ve donanım bakımı hazırlık evresine aittir, müdahale evresine değil.
• Enkaz kaldırma, yer seçimi ve zemin etütlerinden sonra yeniden yapılanma çalışmalarına geçilir.
• Olağan dışı durumlar her zaman ani gelişmez; bir kısmının zamanı önceden öngörülebilir.
• Türkiye Afet Müdahale Planı ilkeleri temel ve tamamlayıcı olarak ikiye ayrılır; koordinasyon, iş birliği ve dayanışma tamamlayıcı ilkelerdendir.

Kurumlar ve uluslararası yapılar

• Afet ve acil durum hizmetlerinin düzenlenmesi, eşgüdümü, denetimi ve eğitimi AFAD sorumluluğundadır.
• İş kazası ve meslek hastalığı istatistiklerini SGK derleyip yayımlar.
• INSARAG, ulusal kentsel arama kurtarma kuruluşları arasında bilgi paylaşımını teşvik eder.
• Belçika, Kuzey Denizi'nde Belgian Air Component ile havadan arama kurtarmaya katılır.
• Emniyet güçleri bölgede güvenliği sağlar, yağmalama ve hırsızlığı önleyerek ekiplerin rahat çalışmasına destek olur.

Ekip yapısı, personel ve görev paylaşımı

• Ekiplerin esas amacı hayat kurtarmaktır; her personel çok sayıda teknik bilmeli ve araç gereci kullanabilmelidir.
• Kara operasyonlarında harita okuma, GPS kullanma ve özel araç sürme gibi teknik beceriler önceliklidir; iyi sporcu olmak zorunlu nitelik sayılmaz.
• Lojistik uzmanları ekipman, gıda ve yakıt temini ve taşınmasından sorumludur; yapı durumunu teknik uzmanlar bildirir.
• Teşkilatta haberleşme ekibi ana değil yardımcı hizmet birimidir.
• Ekipler yerel kaynak kullanmadan 72 saat kendi kendine yetecek donanıma sahip olmalıdır.
• Arama eğitimleri arama kurtarma beceri ve eğitimleri arasındadır.

Arama yöntemleri ve haberleşme

• Süpürerek arama, ekibin belirli aralıklarla yan yana dizilip alanda ileri ilerlemesidir.
• Havadan aramada sektör, paralel, rota boyu ve genişleyen kare yöntemleri kullanılır; vektör yöntemi yoktur.
• Afette internet ve cep şebekesi çökebilir; telsiz sabit hatta bağlı olmadığından kesintiden en az etkilenir.
• Telsizde yanlış duymayı önlemek için fonetik alfabe kullanılır (Alfa, Bravo gibi).
• Tehdit kısa süreli ve tahliye riskliyse (kimyasal yayılım, silah sesi, fırtına) yerinde sığınak uygulanır.

Deniz ve uydu sistemleri

• Acil çağrı ve arama kurtarmada COSPAS-SARSAT ve INMARSAT uydu sistemleri kullanılır.
• SOLAS'a tabi her gemide bölgeye uygun EPIRB bulunmalıdır.
• Sart cihazı, kaybolan geminin yakın gemilerin radarında iz oluşturmasını sağlar.
• İletişim uyduları Dünya ile aynı hızda döner ve yere göre sabit görünür.

Solunum cihazları ve gaz ölçümü

• Redüksiyon ventil, tüpteki 200 kg/cm² basıncı yaklaşık 4 kg/cm² düzeyine indirir.
• Oksijenli ferdî kurtarıcı kapalı devre çalışır; oturarak beklemede yaklaşık 100 dk, orta eforlu kaçışta 30 dk dayanır.
• Karbon monoksit ferdî maskesi 60-90 dakika koruma sağlar.
• Madende metan için gaz dedektörü ve GP-322 kullanılır; anemometre yalnız hava hızını ölçer.
• GP 322 cihazı tam dolum için 15 saat şarj edilmelidir.

Yangın güvenliği

• Yangın başladıktan sonra asansör kullanılmaz; tahliyede merdiven tercih edilir.
• LPG havadan ağır olduğu için dedektörü tabana, doğalgaz hafif olduğu için tavana yerleştirilir.
• Metal yangınlarında D tozlu söndürücü kullanılır.
• Müdahale ekibi teçhizatı koruyucu giysi ve söndürme ekipmanıdır; dedektör bu teçhizata dahil değildir.
• Söndürmeye yönelik önlemler yangın sonrası müdahaledir, önleyici tedbir sayılmaz.

Süpürerek arama (Line Search)

Personelin kol düzeninde dizilerek alanı sistemli biçimde taradığı karadan arama yöntemi.

Yerinde sığınak (Shelter-in-place)

Dış tehdit kısa süreliyken tahliye yerine güvenli kapalı alanda beklemek.

Fonetik alfabe

Harflerin telsizde açık ve yanlışsız aktarılması için kullanılan ses alfabesi.

Redüksiyon ventil

Oksijen tüpünün yüksek basıncını solunabilir güvenli düzeye düşüren valf.

Ferdî kurtarıcı

Kapalı devre oksijenli solunum cihazı; süresi hareket durumuna göre değişir.

EPIRB

SOLAS kapsamındaki gemilerde bulunması gereken acil durum telsiz işaret cihazı.

Sart

Gemi radarlarında iz oluşturarak kayıp gemiyi bulmaya yardım eden cihaz.

COSPAS-SARSAT ve INMARSAT

Acil yardım çağrılarında kullanılan uydu sistemleri.

INSARAG

Kentsel arama kurtarma kuruluşları arasında bilgi paylaşımını teşvik eden BM yapısı.

AFAD

Afet ve acil durum hizmetlerini düzenleyen, koordine eden, denetleyen ve eğitim veren kurum.

GP-322

Madenlerde metan ölçümü için kullanılan gaz ölçme cihazı.

• Hazırlık evresi (bakım, eğitim, ekipman) ile müdahale evresi karıştırılmamalı.
• Temel ilkeler ile tamamlayıcı ilkeler ve ana ile yardımcı hizmet birimleri ayrımına dikkat edilmeli.
• LPG tabana, doğalgaz tavana; anemometre gaz değil hava hızı ölçer.
• Sayılar sık sorulur: 72 saat, 100 dk, 60-90 dk, 15 saat şarj, 200 ve 4 kg/cm².