ATA-AÖF Masaüstü Yayıncılık Çıkmış Sorular

Masaüstü Yayıncılık dersi; yazı ve görsel tasarım ilkelerini, e-kitap ve dijital yayın kavramlarını, Publisher, InDesign ve Scribus gibi yayın programlarını, ayrıca yazının tarihsel gelişimi ile basım öncesi hazırlık adımlarını kapsar.

Yazı tipi ve görsel tasarım ilkeleri

• Ekranda okumada tırnaksız (sans-serif) yazı tipleri, örneğin Calibri, daha rahat okunur.
• El yazısı tarzı ve tırnaklı fontlar ekranda gözü çabuk yorar.
• İyi görsel tasarım okunaklı, kolay anlaşılır ve uygun renklerle hazırlanmış olmalıdır.
• Şekil, resim, grafik ve SmartArt metni destekleyen görsel öğelerdir; Word bir program olup görsel öğe sayılmaz.

Görsel türleri ve grafik yazılımlar

• Ağaç yapısı, şema ve düğüm-bağlantı biçimindeki bilgi haritalarına örgütleyici görseller denir.
• Photoshop, SuperPaint ve Fractal Design Painter resim çizme ve fotoğraf düzenleme için geliştirilmiş grafik yazılımlardır.
• Wordpad basit bir kelime işlemcidir; grafik tasarıma uygun değildir.

Publisher ve InDesign

• Publisher 2016 Giriş sekmesi pano, yazı tipi, paragraf ve stiller gibi temel biçimlendirme gruplarını içerir.
• Harf türü, boyutu ve rengi Yazı Tipi grubundan ayarlanır.
• InDesign'da yeni belge oluşturma, metin düzenleme, karakter ve paragraf biçimlendirme yapılabilir.
• InDesign kalem aracı yalnız düz çizgi değil, Bézier eğrileriyle kıvrımlı çizgiler de çizer; sürüklemeyle çizgi boyu ayarlanır, noktalar birleştirilerek çokgen oluşur.

Scribus

• Seçili nesnenin boyut, renk, konum ve çizgi ayarlarını gösteren Özellikler paneli F2 tuşuyla açılır.
• Izgara ve kılavuz ayarları Sayfa menüsündeki Kılavuz Yönetimi seçeneğinden yapılır.

E-kitap ve yeni medya

• Crawford'un e-kitap sınıflandırmasında Instabooks, anında indirilip basılabilen metinlerdir.
• Calibre ücretsiz ve çok platformludur; biçim dönüştürür, meta veri ve kapak düzenler, arşiv yönetir, okuma sağlar.
• Yeni medyanın avantajları anında güncelleme, bağlantılarla geçiş, kolay arşivleme ve haritalandırmadır.
• Görsel içerik geleneksel mecralarda da bulunduğundan yeni medyaya özgü avantaj sayılmaz.

Ses, video ve animasyon

• Profesyonel ses kaydında ortamdaki elektronik aygıtlar kapatılmalıdır; çünkü vızıltı ve parazit karışır.
• PDF'e eklenen videonun ayrı küçük oynatıcıda açılması için Videoyu Yüzen Pencerede Oynat seçilir.
• Stop Motion animasyonda nesne ya da kuklalar azar azar hareket ettirilip her kare fotoğraflanır.

Yazı malzemeleri ve basım öncesi hazırlık

• Papirüs Nil kıyısında yetişen bir bitkiden yapılırdı; tek büyük kaynağı Mısır'dı.
• Papirüs yetmeyince deriye başvuruldu ve parşömen geliştirildi.
• Kalıp çekiminden önce montaj, form sırası ve sayfa numaralarını denetlemek için ozalit prova alınır.

Sans-serif

Harf uçlarında tırnak bulunmayan, ekranda rahat okunan sade yazı tipi grubu.

Calibri

Ekran okumasına elverişli, tırnaksız yazı tipi örneği.

Instabooks

Crawford sınıflandırmasında anında indirilip basılabilen e-kitap türü.

Calibre

E-kitap dönüştürme, meta veri ve kapak düzenleme, arşiv yönetimi ve okuma sunan ücretsiz çok platformlu yazılım.

Örgütleyici görseller

Bilgiyi hiyerarşik ya da mantıksal düzende gösteren ağaç, şema ve harita türü görseller.

Bézier eğrisi

InDesign kalem aracının kıvrımlı çizgi çizmesini sağlayan eğri yapısı.

Özellikler paneli (F2)

Scribus'ta seçili nesnenin ayarlarını gösteren panel.

Kılavuz Yönetimi

Scribus'ta Sayfa menüsünden ızgara ve kılavuz ayarlarının yapıldığı seçenek.

Stop Motion

Nesnelerin her hareket aşamasının tek tek fotoğraflandığı animasyon tekniği.

Papirüs

Mısır'da Nil kıyısındaki bitkiden yapılan eski yazı malzemesi.

Parşömen

Papirüs yetersiz kalınca derinden geliştirilen yazı malzemesi.

Ozalit prova

Kalıp çekiminden önce montaj ve sayfa sırasını denetlemek için alınan son çıktı.

• Calibri ile Calibre karıştırılmamalı: biri yazı tipi, diğeri e-kitap yönetim yazılımıdır.
• Olumsuz kökte (yer almaz, sayılmaz) doğru cevap yanlış olan seçenektir; Word, görsel içerik ve açık elektronik aygıtlar bu tür sorularda geçti.
• Scribus kısayolu F2 ve Sayfa / Kılavuz Yönetimi yolu birlikte hatırlanmalı.
• Kalem aracı sorusunda 'yalnızca' ifadesi genellikle yanlışa işaret eder.
• Papirüs Mısır ile, parşömen deri ile ilişkilendirilmeli.