ATA-AÖF Rapor Yazma İlke ve Teknikleri Çıkmış Sorular

Rapor Yazma İlke ve Teknikleri dersi; raporun bilimsel yöntemle ilişkisini, rapor türlerini ve bölümlerini, kaynak gösterme ile yazım kurallarını, sosyal hizmette kayıt tutma ve rapor hazırlama ilkelerini ele alır.

Bilimsel yöntem ve problem çözme

• Sıra Dewey'e dayanır: güçlüğün sezilmesi, problemin tanımlanması, çözümün tahmini, verilerin belirlenmesi, deneme ve değerlendirme, raporlaştırma.
• Problemin tanımlanması, sezilen genel güçlüğün değişkenler çerçevesinde araştırılabilir soruya ya da hipoteze dönüştürüldüğü basamaktır.
• Bu aşamada kapsam daraltılır ve değişkenler belirlenir.
• Raporlaştırma, sürecin en son basamağıdır.

Rapor türleri ve bölümleri

• İçeriğe göre sınıflandırma: öneri, durum, uzman ve araştırma raporları.
• Formel rapor içerik değil, yazım kuralları ve resmiyet derecesine göre yapılan biçim sınıflandırmasındadır.
• Resmî rapor üç kısımdır: ön bölüm, metin bölümü, arka bölüm.
• İçindekiler, kısaltmalar ve komite sayfaları ön bölümdedir; ekler arka bölümde yer alır.

Rapor yazımında içerik ve hatalar

• Rapor, amaç ve kapsamı belirten bir girişle başlamalıdır.
• Girişte amaç belirtilmezse okur yönlendirilmemiş olur; bu bir raporlama hatasıdır.
• Giriş bölümünde amaç ve yöntem, gelişme bölümünde bulgular bulunur.
• Sonuç bölümünde veriler özetlenir, değerlendirme yapılır ve öneri sunulur.

Kaynak gösterme

• Kaynak göstermek intihali önler, güvenilirliği artırır ve okurun asıl bilgiye ulaşmasını sağlar.
• Kaynak göstermek sonuçların doğruluğunu sınamaz; sınama yöntem, deney ve istatistiksel analizle yapılır.
• Editörlü kitaptaki bölümde asıl sahip bölüm yazarıdır; kaynakça kaydı onun adıyla başlar.
• Metin içi atıfta da editörün değil bölüm yazarının soyadı yazılır.

Sosyal hizmette rapor ve kayıt

• Raporlar müracaatçının durumuna ve kurum türüne göre değişir; sosyal inceleme, bilirkişi ve süreç raporu örnektir.
• Kayıt tutmanın amacı hizmetin sürekliliği, hesap verebilirlik ve vaka takibidir.
• Kayıtlar mahremdir; çevrim içi erişime açılamaz, kişisel bilgisayarda saklanamaz.
• Kayıtlar kurumun şifreli ve yedekli güvenli sistemlerinde tutulmalıdır.
• Görüşmede kısa anahtar sözcüklerle not alınır, göz teması sürdürülür.
• Öğrencilerin uygulama alanını, sorunları ve müracaatçı profilini tanıttığı rapor alan tanıtım raporudur.

Resmî yazı ve yazı türleri

• Dilekçe, kişi ya da kuruluşların isteğini makamlara ileten kısa imzalı yazıdır; dilekçe hakkı anayasaldır.
• Tutanak, olayın ya da işlemin yorumsuz olarak yetkililerce yazılıp imzalanmasıyla oluşur.
• Deneme, kanıtlama zorunluluğu olmayan, içten ve kesin hüküm içermeyen yazı türüdür.
• Anlatım bozukluğu gereksiz sözcük, yanlış deyim, yanlış sözcük yeri ve anlam yinelemesinden doğar.

Eleştiri ve beceri

• Eleştirmen yapıtı iç tutarlılığı ve ait olduğu alanın ölçütleri bakımından değerlendirir.
• Yapıtı alandan bağımsız ele almak eleştiriyi geçersiz kılar.
• Beceri eğitim, tekrar ve deneyimle sonradan kazanılır; doğuştan gelen özelliğe yetenek denir.

Dilekçe

Hak kullanmak, şikâyet bildirmek ya da istek iletmek için makama sunulan imzalı kısa yazıdır.

Tutanak

Bir olay veya işlemin durumunu yorumsuz biçimde belgeleyen, yetkililerce imzalanan resmî belgedir.

Deneme

Yazarın duygu ve düşüncelerini kanıtlama kaygısı olmadan, samimi biçimde aktardığı yazı türüdür.

Beceri

Eğitim, tekrar ve deneyimle sonradan kazanılan, eylemi ustalıkla yapabilme yetkinliğidir.

Yetenek

Doğuştan gelen özelliktir; sonradan kazanılan beceriden ayrılır.

Formel rapor

Yazım kuralları ve resmiyet derecesine göre yapılan biçim sınıflandırmasında yer alan rapordur.

Alan tanıtım raporu

Sosyal hizmet öğrencisinin uygulama alanını, sorunları ve müracaatçı kitlesini tanıttığı rapordur.

Problemin tanımlanması

Genel güçlüğün araştırılabilir soru ya da hipoteze dönüştürüldüğü bilimsel yöntem basamağıdır.

Okuru yönlendirmemek

Raporun girişte amaç ve kapsamı belirtmemesinden doğan hatadır.

Ön bölüm

Resmî raporda içindekiler, kısaltmalar ve komite sayfalarının bulunduğu kısımdır.

• Formel rapor biçim sınıflandırmasına, öneri-durum-uzman-araştırma raporları içerik sınıflandırmasına aittir.
• Beceri sonradan kazanılır, yetenek doğuştandır; 'doğuştan' ifadesi beceri tanımında yer almaz.
• Kaynak göstermek intihali önler ve güvenilirlik sağlar ancak sonuçları sınamaz.
• Editörlü kitapta kaynakça kaydı ve metin içi atıf bölüm yazarına göre yapılır, editöre göre değil.
• Kayıt gizliliği sorularında çevrim içi erişim ve kişisel bilgisayarda saklama seçenekleri yanlıştır.