AUZEF Çevre Ekonomisi Çıkmış Sorular

İstanbul Üniversitesi AUZEF Çevre Ekonomisi dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 20 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.

Ders kodu: IKAO40854. sınıf Bahar20 soruSesli dinleme
Bu dersin 20 sorusunu ücretsiz çöz →

Çevre Ekonomisi konu özeti

Çevre Ekonomisi dersi, kirliliğin optimum düzeyini, çevre vergileri ile pazarlanabilir kirletme haklarının özelliklerini, bu araçların gelir dağılımı ve uluslararası rekabet üzerindeki etkilerini ele alır.

Optimum kirlilik düzeyi

Çevre vergisi ve atık vergisi

Karbon vergisi

Pazarlanabilir kirletme hakları

Gelir dağılımı etkileri

Çifte yarar hipotezi

Uluslararası ticarette dolaylı vergileme

Önemli kavramlar

Marjinal maliyet ve marjinal fayda eşitliği
Kirlilik azaltımında iki eğrinin kesiştiği, sosyal optimumu veren noktadır.
Regresif vergi
Dar gelirlinin bütçesinden daha büyük pay alarak gelir dağılımını bozan vergidir.
Çifte yarar hipotezi
Çevre vergisinin hem kirliliği azaltması hem de gelirle çarpık vergilerin düşürülmesiyle istihdamı artırması fikridir.
Pazarlanabilir kirletme hakkı
Toplam kirliliğin sertifikalara bölünüp firmalar arasında alınıp satılmasına dayanan araçtır (cap-and-trade).
Pigou türü atık vergisi
Marjinal çevre maliyetine eşit belirlenen vergidir.
Karbon vergisi
Yakıtlardan içerdikleri karbon miktarına göre alınan, ikame etkisiyle salımı azaltan vergidir.
İkame etkisi
Fiyat farkı nedeniyle tüketimin pahalı yakıttan temiz kaynağa kaymasıdır.
Telafi edici vergi
İthal mala sınırda yerli dolaylı vergi oranında uygulanan vergidir.
Çıkış yeri ve varış yeri ilkesi
Dolaylı vergilerin üretildiği ya da tüketildiği ülkede alınmasını belirleyen iki ilkedir.
Vergi etkileşim etkisi
Çevre vergisinin fiyatları artırıp reel ücretleri ve çalışma isteğini düşürmesidir.
Kullanım etkisi
Vergi hasılatıyla işgücü üzerindeki vergilerin indirilmesinin olumlu sonucudur.

Sınav ipuçları

Hangi sınavların soruları var?

2026 Final

Çevre Ekonomisi örnek sorular

Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.

1. Karbon emisyonunu azaltmanın marjinal maliyeti ve marjinal faydası dikkate alınarak çizilen grafikte D noktası hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. OCQ1 tutarında bir emisyon azaltım maliyeti oluştuğunu gösterir
  2. Karbon emisyonu azaltımının marjinal maliyetinin her zaman marjinal faydasından yüksek olduğunu gösterir.
  3. OQ1 miktarında karbon emisyonu azaltıldığını gösterir.
  4. Optimal karbon azaltım düzeyine epeyce yaklaşıldığını belirtir.
  5. Karbon emisyonu azaltımının marjinal maliyetiyle marjinal faydasının birbirine eşit olduğu noktadır.
Cevabı gör

Doğru cevap: E) Karbon emisyonu azaltımının marjinal maliyetiyle marjinal faydasının birbirine eşit olduğu noktadır.
D noktası, marjinal maliyet eğrisiyle marjinal fayda eğrisinin kesiştiği yerdir. Burada MM = MF olur ve kirlilik azaltımı sosyal açıdan optimum düzeye ulaşır.

2. Gözlemlere göre bir çevre vergisi, kişiler arasındaki gelir dağılımını adaletsiz hâle getirmiştir. Bu vergi için aşağıdaki yargılardan hangisi geçerlidir?

  1. Lüks tüketim malı üzerindeki bir çevre vergisidir.
  2. Lüks tüketim malı üzerine konan düşük oranlı bir çevre vergisidir.
  3. Zorunlu tüketim malı üzerindeki bir çevre vergisidir.
  4. Tamamen ileriye yansıyan lüks tüketim malı vergisidir.
  5. Lüks tüketim malı üzerine konan yüksek oranlı bir çevre vergisidir.
Cevabı gör

Doğru cevap: C) Zorunlu tüketim malı üzerindeki bir çevre vergisidir.
Gelir dağılımını bozan vergi regresif etki yapar; dar gelirlinin bütçesinden daha büyük pay alır. Zorunlu tüketim mallarına konan vergiler bu etkiyi doğurur. Lüks mallara konan vergiler ise çoğunlukla zenginleri etkilediği için dağılımı düzeltir.

3. Karbon vergisi gibi emisyon vergilerinde bir mala düşen vergi yükü saptanamıyorsa bunun sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Dünya Ticaret Örgütü nezdinde dava açılır.
  2. İthalatta telafi edici emisyon vergisi alınması kolaylaşır.
  3. Emisyon vergisinin iadesi kolaylaşır.
  4. GATT anlaşmasının 19. maddesine başvurulur.
  5. Emisyon vergisini üstlenen üreticilerin uluslararası rekabet gücü zayıflar.
Cevabı gör

Doğru cevap: E) Emisyon vergisini üstlenen üreticilerin uluslararası rekabet gücü zayıflar.
Emisyon vergisinin her birim mala ne kadar yük getirdiği bilinemez. Bu yüzden ihracatta vergi iadesi yapılamaz, ithalatta da telafi edici vergi konamaz. Yerli üreticilerin maliyeti yüksek kalır ve rekabet güçleri düşer.

4. Bir çevre vergisinden sağlanan gelirin kaynak tahsisini iyileştirmek için kullanılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Çevre vergisi geliri kaynak tahsisini iyileştirmek için kullanılamaz.
  2. Sosyal transfer harcamaları artırılmalıdır.
  3. Kurumlar vergisi artırılmalıdır.
  4. İhracatta KDV iadesi uygulanmalıdır.
  5. Ücretler üzerindeki gelir vergisi düşürülmelidir.
Cevabı gör

Doğru cevap: E) Ücretler üzerindeki gelir vergisi düşürülmelidir.
Çifte yarar hipotezine göre çevre vergisi hem kirliliği azaltır hem de geliri, ücret vergileri gibi çarpık vergileri düşürmekte kullanılırsa istihdam artar ve kaynak tahsisi düzelir.

5. Piyasadan belirli miktarda (örneğin 1 ton) atık bırakma hakkı satın alınabiliyorsa aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Piyasadan atık bırakma hakkı satın alınamaz.
  2. Çevre politikası aracı olarak pazarlanabilir kirletme hakkı uygulanmaktadır.
  3. Bu hak, atık vergisi ödenerek elde edilmiştir.
  4. Çevre politikası aracı olarak çevre (atık) standardı uygulanmaktadır.
  5. Çevre politikası aracı olarak atık vergisi uygulanmaktadır.
Cevabı gör

Doğru cevap: B) Çevre politikası aracı olarak pazarlanabilir kirletme hakkı uygulanmaktadır.
Devlet toplam kirlilik miktarını belirleyip bunu sertifikalara böler ve firmalar bu sertifikaları kendi aralarında alıp satar. Buna pazarlanabilir kirletme hakları (cap-and-trade) denir. Soruda anlatılan işlem bu aracın tanımıdır.

6. Enerji yoğun malların maliyetini yükselten karbon vergisinde uluslararası rekabete ilişkin kaygının asıl sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Verginin tüm ülkelerde uygulanmaması
  2. Dünya Ticaret Örgütü’nün GATT Anlaşması’nın 20. maddesini yanlış yorumlaması
  3. Verginin fosil yakıtlardan alınan dolaylı bir vergi olması
  4. Verginin tüm ülkelerde uygulanması
  5. GATT Anlaşması’nın 20. maddesine uyulmaması
Cevabı gör

Doğru cevap: A) Verginin tüm ülkelerde uygulanmaması
Karbon vergisi uygulayan ülkede enerji yoğun sanayilerin maliyeti, vergi koymayan ülkelerdeki rakiplerine göre artar. Bu durum rekabet gücü kaybına ve üretimin vergisiz ülkelere kaymasına yol açar.

7. Kaynak tahsisinde etkinliği sağlayan atık miktarına ulaşıldığı biliniyorsa aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. En yüksek temizleme maliyetine katlanılır
  2. Marjinal temizleme maliyeti marjinal arıtma maliyetine eşitlenmiştir
  3. Marjinal temizleme maliyeti eğrisi ile marjinal çevre maliyeti eğrisi paraleldir
  4. Sosyal refah en üst düzeye çıkarılmıştır
  5. Toplumsal refah etkilenmemiştir
Cevabı gör

Doğru cevap: D) Sosyal refah en üst düzeye çıkarılmıştır
Optimum kirlilik düzeyinde marjinal temizleme maliyeti marjinal çevre maliyetine eşittir. Bu noktada toplumun toplam maliyeti en düşük olur ve sosyal refah maksimum hale gelir.

8. İthalatçı ülke, ithal ettiği mallardan KDV gibi kendi iç dolaylı vergilerini alıyorsa bu uygulama ithalatta telafi edici vergi olarak adlandırılır. Bu uygulama aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

  1. Varış yeri prensibinin temel uygulamalarından birini ifade eder.
  2. Kaynak teorisinin temel uygulamasını ifade eder.
  3. Yerleşim yeri ilkesinin temel uygulamasını ifade eder.
  4. Varış yeri prensibince üretici ülkenin ürettiği malları, nerede tüketilirse tüketilsin vergileme hakkına sahip olduğu ifade edilmektedir.
  5. Çıkış ülkesi prensibinin temel uygulamasını ifade eder.
Cevabı gör

Doğru cevap: A) Varış yeri prensibinin temel uygulamalarından birini ifade eder.
Dolaylı vergilemede çıkış yeri ve varış yeri olmak üzere iki prensip vardır. Varış yeri prensibine göre mal tüketildiği yerde vergilendirilir. İthal malın yerli mallarla eşit rekabet koşulu bulması için sınırda yerli KDV oranında telafi edici vergiye tabi tutulması bu prensibin klasik uygulamasıdır.

9. Metinde belirtilen arz ve talep koşullarındaki bir mala çevre vergisi getirilirse, kirliliğin düzeyi bundan nasıl etkilenir?

  1. Çevre kirliliği azalmaz.
  2. Vergi ileriye yansıdığı için çevre kirliliği önemli ölçüde azalır.
  3. Vergi kısmen geriye yansıdığı için çevre kirliliği önemli ölçüde azalır.
  4. Vergi geriye yansıdığı için çevre kirliliği önemli ölçüde azalır.
  5. Yüksek oranlı vergi uygulanırsa çevre kirliliği azalacaktır.
Cevabı gör

Doğru cevap: A) Çevre kirliliği azalmaz.
Talep tam inelastikse tüketiciler fiyat artsa da aynı miktarı almaya devam eder. Vergi fiyatı yükseltir ama satılan ve üretilen miktar düşmez. Üretim ve kirlilik de aynı kaldığından çevre kirliliği azalmaz.

10. Bir ülkede toplanan çevre vergisinin geliri, hangi kullanım biçiminde kişisel gelir dağılımını bozacak yönde etki yapar?

  1. Hasılatın, kişisel gelir vergisinin en alt gelir diliminde uygulanan oranı azaltmaya ayrılması
  2. Hasılatın, temel ihtiyaç mallarından alınan vergilerin indirilmesine harcanması
  3. Hasılatın, lüks tüketim mallarından alınan verginin azaltılmasına aktarılması
  4. Hasılatın, sosyal harcama kalemlerinin büyütülmesine yönlendirilmesi
  5. Hasılatın, asgari geçim indirimi tutarının yükseltilmesinde değerlendirilmesi
Cevabı gör

Doğru cevap: C) Hasılatın, lüks tüketim mallarından alınan verginin azaltılmasına aktarılması
Çevre vergileri düşük gelirli kesimi görece daha çok yükler. Hasılat yoksulları gözeten alanlara aktarılırsa bu yük hafifler. Aynı hasılatla lüks mal vergisi düşürülürse varlıklı kesim kazanır ve gelir dağılımı kötüleşir.

Tüm 20 soruyu çözmeye başla →

Bu dersi alan bölümler

AUZEF İktisat (Lisans)20 soru →

Nasıl çalışmalı?

Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

AUZEF Çevre Ekonomisi çıkmış sorular nerede?

Mobil Defter'de AUZEF Çevre Ekonomisi dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 20 sorusu var (2026 Final). Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.

AUZEF Çevre Ekonomisi vize soruları ve final soruları ayrı çözülebilir mi?

Evet. Uygulamada "Final (hepsi)" düğmeleriyle yalnız o sınavın sorularını, yıl düğmeleriyle de tek bir yılın sınavını çözebilirsin.

AUZEF Çevre Ekonomisi çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?

Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.

AUZEF Çevre Ekonomisi ders notları ve konu özeti var mı?

Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.

AUZEF Çevre Ekonomisi soruları ücretli mi?

Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.

4. sınıf Bahar diğer dersler