AUZEF Çocuk Gelişiminde Girişimcilik Çıkmış Sorular

Ders, girişimciliğin kavramsal ve tarihsel çerçevesini, girişimci nitelikleri ile iş kurma sürecini, yenilik, liderlik, sosyal girişimcilik ve ekogirişimcilik konularını ele alır. Ayrıca iş planı, franchising ve Türkiye'deki destek kurumlarını kapsar.

Girişimciliğin tarihsel gelişimi ve kuramcılar

• Girişimciliği ilk tanımlayan 18. yüzyılda Richard Cantillon'dur; girişimcinin ekonomik kalkınmadaki dinamik rolünü ilk vurgulayan Joseph Schumpeter'dir.
• Bilimsel temeller Hayek ve Schumpeter'in kuramlarıyla atılmış; Amerika'daki bilimsel temel öncüsü mühendis Frederick W. Taylor'dır.
• Merkantilizm ticari kapitalizmin ilk biçimidir; günümüzdeki özel sektör girişimciliği Sanayi Devrimi ile doğmuştur.
• Sanayileşmeyle girişimci yalnızca risk üstlenen kişi olmaktan çıkıp üretim girdilerini örgütleyen ve yöneten kişi hâline geldi.
• Cumhuriyet döneminde 1923 İzmir İktisat Kongresi serbest piyasa ve millî girişimciliğin özendirilmesine vurgu yaptı; 1960'lardan itibaren İktisadi Devlet Teşekkülleri şekillendi.

Girişimci, girişim ve işletme

• Girişimci planlı hareket eder, riskleri yönetir, yeni fikirlere açıktır; plansızlık girişimci özelliği sayılmaz.
• Girişimci becerileri teknik, işletme yönetimi ve kişisel olarak üçe ayrılır; örgütleme teknik beceridir.
• Başlıca girişimcilik türleri fırsatçı ve yaratıcı girişimciliktir.
• İşletmeler dinamik ve açık sistemlerdir; çevreyle sürekli etkileşim içindedir.
• Tacir sermaye gücüyle çalışır; esnafın kazancı ise sermayeden çok bedensel emeğe dayanır.
• Klasik üretim faktörleri emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimcidir; teknoloji bunlar arasında sayılmaz.

İş fikri, iş kurma ve iş planı

• İş fikri benchmarking, inovasyon, gözlem ve tecrübeden doğar; taklit uygun kaynak sayılmaz.
• İş planında sektör incelemesi, yatırım analizi ve risk değerlendirmesi temel başlıklardır.
• Yönetim planında organizasyon şeması ile görev ve sorumluluklar yer alır; finansal planda başa baş noktası, nakit projeksiyonu ve giderler bulunur.
• Başa baş noktasında gelir maliyete eşitlenir, sonrasında kâr başlar.
• Finansman kaynakları öz kaynaklar, borçlar ve kredilerdir; senet ve çek ödeme aracıdır.
• Hazır işletme almanın dezavantajları: devralınan sorunlar ve piyasa değerinin üzerinde bedel.

Franchising ve destek kurumları

• Franchising, bedel karşılığı marka ve sistem kullanımına dayanan, sürekli destekli uzun vadeli ilişkidir.
• Türleri ticari isim, ürün dağıtımı ve tam temsildir.
• Alan taraf için kalite artışı ve ulusal reklam desteği avantajdır.
• Yeni girişimciye yatırım, bilgi ve danışmanlık desteği verilir; KOSGEB, TÜBİTAK ve kalkınma ajansları bu kurumlardandır.
• İş ve işçi bulma aracılığı KOSGEB'in amacı değildir.

Yenilik ve yaratıcılık

• Yenilik ile inovasyon eş anlamlı kullanılır; radikal yenilik mevcut yöntemlerden tamamen farklıdır.
• Oslo Kılavuzu'nda ürün, süreç, pazarlama ve organizasyonel yenilikler vardır.
• Drucker'a göre başarılı yenilik sade ve tek amaca odaklıdır.
• Osborn'un beyin fırtınasında eleştiri yapılmaz, fikir sayısı çoktur, fikirler birleştirilir.
• Teknolojik gelişme ve rekabet ürün ömrünü kısaltarak firmaları yeniliğe iter.

Liderlik ve ihtiyaçlar

• Liderin güç kaynakları: makamdan gelen yasal güç, ödüllendirme, cezalandırma ve kişilik gücü.
• Maslow sırası: fizyolojik, güvenlik, ait olma ve sevilme, saygı, kendini gerçekleştirme.
• Sosyalleşme ihtiyacı üçüncü basamak olan ait olma ve sevilmeye karşılık gelir.
• Meslek ve statü, ihtiyaçları belirleyen etkenlerden biridir.
• İhtiyaçlar sınırsızdır; beslenme zorunlu ihtiyaçtandır.

Sosyal girişimcilik ve ekogirişimcilik

• Sosyal girişimler devlet ve özel sektörün yerine değil, onları tamamlayan yapılardır.
• Türkiye örnekleri: Buğday, KEDV, Çöp(m)adam; TÜSİAD sosyal girişim değildir.
• Girişimcilik ve çevre yazında 1980'den itibaren birlikte tartışılmıştır.
• Pastakia'nın ticari ekogirişimciliği yeşil iş fırsatlarını faaliyete çevirir; Isaak'a göre ideal ekogirişimci tüm sektörü yeşile dönüştürmeye çalışır.
• Düzenleyici kurumlar, yeşil müşteriler ve baskı grupları dış etkendir; sürdürülebilir değerler iç etkendir.

Çevre analizi, varlıklar ve e-ticaret

• Dış çevre ekonomik, demografik, yasal ve politik çevreden oluşur; uluslararası krizler dış çevre analizidir.
• Patent, marka ve telif hakkı maddi olmayan varlıktır; arsa, bina, makine ve stok maddidir.
• E-ticaret taraflara göre B2B, B2C, C2C ve B2G olarak sınıflanır.
• Sermaye yoğun üretim küçük firma sayısının artmasını açıklamaz.
• SWOT analizi stratejik planlama aracıdır ve Albert Humphrey'e atfedilir.

Koordinasyon

Çabaların zaman ve amaç bakımından uyumlu hâle getirilmesidir.

Tacir

6102 sayılı Kanun'a göre ticari işletmeyi kendi adına yürüten kişidir.

Esnaf

Kazancı sermayeden çok bedensel emeğe dayanan ve geliri yasal sınırı aşmayan kişidir.

Radikal yenilik

Mevcut teknoloji ya da yöntemlerden tamamen farklı bir yeniliktir.

Fırsatçı girişimcilik

Pazardaki potansiyel imkânlardan yararlanmaya dayanan girişimcilik türüdür.

Franchising

Marka ve sistemin bedel karşılığı, süreli ve destekli kullanımıdır.

Başa baş noktası

Gelirin maliyete eşitlendiği, zarardan kâra geçişin başladığı noktadır.

Ekogirişimcilik

Ticari faaliyette doğaya zarar vermemeyi ve çevresel sürdürülebilirliği esas alan girişimciliktir.

Yeni kamu yönetimi

Kamuda verimlilik için özel sektör yöntemlerinin benimsenmesini savunan görüştür.

Yasal güç

Liderin örgütteki resmi konumundan doğan gücüdür.

• Tacir ile esnaf karıştırılmamalı: sermaye gücü tacirde, bedensel emek esnafta öne çıkar.
• Maddi ve maddi olmayan varlık ayrımına dikkat: patent, marka, telif hakkı maddi değildir.
• Ödüllendirme gücü (maaş artışı, terfi, prim) ile cezalandırma gücü (uyarı, kesinti, işten çıkarma) karıştırılmamalı.
• İç ve dış çevre ayrımı sorulur: demografik değişiklik ve uluslararası krizler dış çevredir.
• Sosyal girişim soruları genellikle 'yerine geçer' ifadesiyle yanlış seçeneği saklar.