AUZEF Depo Tasarımı ve Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, depoların lojistik sistem içindeki yerini, depo türlerini, yer seçimi ve yerleşim kararlarını, elleçleme ile istifleme araçlarını ve depo yönetiminde kullanılan karar düzeyleri ile bilgi teknolojilerini ele alır.

Lojistik ve işletme fonksiyonları

• Lojistik, müşteri memnuniyeti için pazarlamayla uyumlu çalışır; pazarlama vaat verir, lojistik bunu doğru zamanda ve doğru siparişle yerine getirir.
• Tedarikçi seçimi ve kaynak belirleme kararları satın alma fonksiyonunun görevidir.
• Lojistik yönetimi, tedarik zinciri yönetiminin alt parçasıdır; ikisi aynı şey değildir.
• Tedarik zinciri; ürün tasarımı, pazarlama, finans ve tedarikçi ilişkilerini de kapsayan daha geniş bir iş birliğidir.

Temel lojistik faaliyetler

• Taşımacılık, malları talep noktasına en kısa yoldan ulaştırır; karayolu, denizyolu, havayolu, demiryolu ve boru hattı modlarıyla yapılır.
• Rota ve mod seçimi hem süreyi hem maliyeti belirler.
• Elleçleme, ürünlerin makine ya da insan gücüyle bir yerden başka yere hareket ettirilmesidir.
• Depolama saklamayı, stok yönetimi ise uygun miktarın bulundurulmasını kapsar.

Karar düzeyleri

• Kararlar etki süresine göre stratejik (uzun), taktiksel (orta) ve operasyonel (kısa vade) olarak ayrılır.
• Stratejik kararlar en uzun süre etkili olan ve değiştirilmesi pahalı kararlardır.
• Depo yerinin seçilmesi ve ERP/WMS gibi bilgi sistemlerinin seçimi stratejik kararlardır.
• Hangi bölgelerin hangi depodan hizmet alacağı taktiksel; günlük rutin işler operasyoneldir.
• Stratejik lojistiğin üç hedefi: maliyet tasarrufu, sermaye azaltımı, hizmet iyileştirme.

Depo ihtiyacı ve depo türleri

• İşletmeler çabuk tedarik gibi nedenlerle depoya ihtiyaç duyar; uzak üretim yerinden gelen talebi karşılamak için stok tutmak buna örnektir.
• Transit depolarda mallar modlar arası aktarılırken birleştirilir ya da ayrıştırılır.
• Transit depoda mal raflara kaldırılmadan en fazla yaklaşık bir gün bekler; amaç akışı sürdürmektir.
• Yanıcı, patlayıcı ya da zehirli madde depolarında olağan düzeyin üzerinde ek güvenlik tedbirleri gerekir.
• Bu depolarda sızdırmazlık havuzu, özel yangın söndürme ve patlamaya dayanıklı elektrik tesisatı bulunur.

Depo yeri seçimi

• Yer seçimi önce makro düzeyde başlar: kıta, ülke veya büyük bölge belirlenir.
• Makro düzeyde ekonomik koşullar, devlet politikaları, ulaşım ağları ve gümrük birlikleri değerlendirilir.
• Depo yer seçimi, kaynaktan müşteriye taşıma maliyetini ve depolama maliyetini doğrudan etkiler.

Depo içi yerleşim ve istifleme

• İşleri en kısa sürede bitirmek için taşıma mesafeleri en aza indirilir.
• Yaratıcı (karmaşık) raf düzeninde ürün o an boş olan yere konur; alan verimli kullanılır ama konumlar ezberlenemez.
• Yaratıcı düzen barkod, RFID, WMS gibi teknolojileri zorunlu kılar.
• Çimento gibi dökme maddeler tank veya silo istifleme türüyle depolanır.
• Konveyör, iki nokta arasında kesintisiz akış sağlayan; kemerli, zincirli, eğimli, paletli gibi çeşitleri olan araçtır.

Bilgi teknolojileri

• Bulut depolama, belgeye istenen yerde ve zamanda doğru ve tam erişim sağlar.
• ERP ve WMS yüksek maliyetli, uzun kurulumlu yatırımlardır; bu yüzden tepe yönetimin stratejik kararıdır.
• Barkod ve RFID etiketleri konum takibini kolaylaştırır.

Lojistik

Malların kaynaktan talep noktasına fiziksel akışını, depolamasını ve taşınmasını yöneten faaliyetler bütünüdür.

Tedarik zinciri yönetimi

Lojistiği de içine alan, tasarım, pazarlama, finans ve tedarikçi ilişkilerini kapsayan geniş iş birliğidir.

Satın alma

Hammadde, yarı mamul ve ürünlerin uygun kalite, fiyat ve miktarda güvenilir kaynaklardan sağlanması fonksiyonudur.

Taşımacılık

Malların talep noktasına en kısa yoldan ulaştırılmasıdır.

Elleçleme

Ürünlerin makine veya insan gücüyle yer değiştirmesi işlemidir.

Transit depo

Malları çok kısa süre bekleten, aktarma ve birleştirme amaçlı depodur.

Makro düzey

Kıta, ülke ya da büyük bölge ölçeğinde yapılan yer seçimi aşamasıdır.

Yaratıcı raf düzeni

Ürünün boş uygun alana konduğu, teknoloji desteği gerektiren esnek düzendir.

Tank / Silo

Çimento gibi dökme malların depolandığı istifleme türüdür.

Konveyör

Malzemeyi iki nokta arasında sürekli ileten istifleme ve taşıma aracıdır.

WMS

Depo yönetim sistemidir; büyük yatırım olduğu için stratejik karar konusudur.

• Stratejik, taktiksel ve operasyonel kararları süreye göre ayırt et: yer seçimi stratejik, bölge paylaşımı taktiksel, günlük işler operasyoneldir.
• Lojistik ile tedarik zinciri yönetimini karıştırma; lojistik daha dar bir alt parçadır.
• Taşımacılık, elleçleme, depolama ve stok yönetimi tanımlarını birbirinden ayır.
• Transit depo saklamaz, akışı sürdürür; bekleme süresi çok kısadır.
• Yaratıcı raf düzeni ile teknoloji (barkod, RFID, WMS) ihtiyacını eşleştir.