AUZEF Genel Turizm Bilgisi Çıkmış Sorular

Genel Turizm Bilgisi dersi; turizmin tanımını, tarihsel gelişimini, türlerini, ekonomik etkilerini ve Türkiye'deki yasal ve kurumsal çerçevesini ele alır. Turist, günübirlikçi, paket tur gibi temel kavramlar ile turizm ve rekreasyon ayrımı sınavda sık sorulur.

Turizmin tarihsel gelişimi

• İlk Çağ'da seyahat nedenleri: ticaret, dinî merkezleri ziyaret, kaplıcalarda şifa arama ve spor oyunlarını izleme.
• Kırsal yaşama ilgi, kentli modern insanın seyahat nedenidir; İlk Çağ'a ait değildir.
• Eğitimin yaygınlaşması, merak ve seyahat isteğinin artması 19. yüzyıldan itibaren turizmi büyütmüştür.
• Orient Ekspres, Simplon Tüneli üzerinden Paris'i İstanbul'a (Sirkeci Garı) bağlayan lüks trendir.

Turist tanımı ve ziyaretçi sınıfları

• Bugün de geçerli turist tanımının temeli 1937 tarihli uzmanlar tanımına dayanır.
• Turist ile günübirlikçi arasındaki fark gecelemedir.
• Gecelemeden 24 saat dolmadan dönen ziyaretçi günübirlikçidir; kruvaziyer yolcusu örnek verilebilir.
• Sınır geçişine göre turizm iç, gelen ve çıkan turizm olarak ayrılır.
• Vatandaşların kendi ülkesi sınırları içindeki seyahatleri iç turizmdir.

Turizm türleri

• Kongre turizmi: uzmanların bilgi alışverişi için toplanması; yüksek gelir getirir.
• Tarih ve kültür turizmi: yeni kültürleri, farklı uygarlıkların eserlerini ve yaşam tarzlarını tanıma amaçlıdır.
• Gençlik turizmi: genç kesim ucuz seyahat, doğa ve macera etkinliklerine yatkındır.
• Paket tur: ulaşım, konaklama, yeme-içme ve rehberlik tek fiyatla satılır.

Turizm ve rekreasyon ayrımı

• Rekreasyon kısa sürelidir ve konaklama gerektirmez.
• Rekreasyon daha ucuzdur; yakın çevrede, hatta evde yapılabilir.
• Rekreasyonun şehrin binlerce kilometre dışında yapıldığı ifadesi yanlıştır.

Turizmin ekonomik ve sosyal etkileri

• Turizm kültürleri birbirine yaklaştırır ve farklı toplumları tanıştırır.
• Dış turizm geliri, yabancı ziyaretçinin gidilen ülkedeki harcamalarından oluşur; kendi ülkesindeki alışveriş sayılmaz.
• Enflasyon satın alma gücünü ve reel geliri düşürür; reel gelir artışı sağlamaz.
• Mevsimlik dalgalanma otellerde yatırımın geri dönüş süresini uzatır.
• Olimpiyatlara ev sahipliği sponsor ve medya yayın hakları yoluyla gelir sağlar.
• Turizm sektörü 38 sektörle karşılıklı etkileşim içindedir.

Çekicilikler ve kaynaklar

• Özgüç'e göre tarihî kaynaklar dört gruptur: olayların geçtiği yerler, binalar veya kalıntıları, arkeolojik sitler, müzelerdeki nesneler.
• Kırsal meskenler bu dört grubun dışındadır.
• Tarihi eserler özgün olduğundan başka yerde bulunmaz; bu yüzden ziyaret nedenlerinde öndedir.
• Termal su sayılması için çıkış sıcaklığı en az 20°C olmalıdır.

Yasal ve kurumsal çerçeve

• Seyahat özgürlüğünün uluslararası güvencesi Evrensel İnsan Hakları Bildirisi'dir (madde 13).
• TÜRSAB, 1618 sayılı kanunla 1972'de kurulmuştur; acentelerin üye olması zorunludur.
• TÜRSAB kuruluşları onaylar, meslek standartlarını belirler, kaçak acenteciliği denetler.
• 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 1982'de çıkmıştır ve turizmi ihracatçı sektör sayar.
• Kanun kamu arazisini 49 yıl tahsis eder, tesisleri sınıflandırıp denetler, su-elektriği konut tarifesinden ödetir.

Günübirlikçi (Excursionist)

Gittiği yerde geceleme yapmadan 24 saat dolmadan dönen ziyaretçidir.

İç turizm

Bir ülke vatandaşlarının yalnızca kendi sınırları içinde yaptığı turistik hareketlerdir.

Paket tur

Birçok hizmetin acente veya tur operatörünce birleştirilip tek fiyatla satılmasıdır.

Kongre turizmi

Mesleki veya bilimsel bilgi alışverişi için yapılan toplantılara katılımla oluşan turizmdir.

Gençlik turizmi

Genç kesimin ucuz, doğa ve macera ağırlıklı seyahatlerini kapsar.

Tarih ve kültür turizmi

Farklı kültür ve uygarlıkları tanımak amacıyla yapılan seyahatlerdir.

Rekreasyon

Kısa süreli, konaklamasız, yakın çevrede yapılabilen boş zaman etkinliğidir.

Termal su

Yeryüzüne çıkış sıcaklığı en az 20°C olan yeraltı suyudur.

TÜRSAB

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği; acentelerin zorunlu meslek birliğidir.

Turizmi Teşvik Kanunu

2634 sayılı, 1982 tarihli; yatırımcıya arsa, kredi ve kolaylık sağlayan kanundur.

Mevsimlik dalgalanma

Talebin yaz aylarında yoğunlaşıp kışın düşmesidir; otel yatırımının geri dönüşünü geciktirir.

• Turist ile günübirlikçi ayrımında belirleyici ölçüt gecelemedir.
• Turizm ile rekreasyon karşılaştırmasında rekreasyon kısa, ucuz ve yakın çevrelidir.
• Dış turizm gelirinde yalnızca gidilen ülkedeki harcamalar sayılır, turistin kendi ülkesindeki alışverişi sayılmaz.
• Yanlış olan şıkkı soran sorularda enflasyon, mevsimlik dalgalanma gibi olumsuz etkilerin yönüne dikkat edilmelidir.
• Tarihleri karıştırmamak gerekir: turist tanımı 1937, TÜRSAB 1972, Turizmi Teşvik Kanunu 1982.