AUZEF Güncel Ekonomik Sorunlar Çıkmış Sorular

Ders, Avrupa Birliği'nin kuruluşunu, kurumlarını ve ölçütlerini, Türkiye'nin AB ile ilişkilerini, enerji kaynaklarını ve Türkiye enerji politikalarını, tarım sektörünün yapısını, bilgi-iletişim sektörünü ve hizmet türlerini ele alır.

Avrupa Birliği: Kuruluş ve Ekonomik Birlik

• 1957 Roma Anlaşması'nı Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg imzalamıştır; böylece Avrupa Ekonomik Topluluğu kurulmuştur.
• Ekonomik ve parasal birliğin bedeli: üyeler para, kredi ve faiz politikalarında bağımsız karar verme yetkisini kaybeder.
• Maastricht yakınlaşma ölçütlerinden biri: bütçe açığı GSYİH'nın yüzde 3'ünü aşmamalıdır.

AB Kurumları ve Kriterler

• Avrupa Birliği Komisyonu bir mali kuruluş veya fon değildir.
• Ekonomik ve Sosyal Komite siyasi inisiyatifi yönlendiren bir kurum değildir.
• Bölgeler Komitesi ile Ekonomik ve Sosyal Komite, AB'nin karar sürecine yardımcı danışman kurumlardır.
• Kopenhag Kriterleri arasında borcun hiç bulunmaması ya da bir yıl içinde ödenmesi şartı yer almaz.

Türkiye-AB İlişkileri

• Gümrük Birliği'nde ortak gümrük politikası vardır; Türkiye üçüncü ülkelere karşı dış ticaret politikasında yetkiyi birlikle paylaşır, tam egemen değildir.
• Kopenhag Zirvesi kararları, 2004 İlerleme Raporu'na ve Konsey değerlendirmesine bağlı bir müzakere takvimi öngörmüştür.
• İlerleme Raporu'nu Avrupa Komisyonu hazırlar; zirve tarihi 12-13 Aralık 2000 olarak verilmesi yanlıştır.
• Zirvede Türkiye'nin reformları ve yeni hükümetin kararlılığı olumlu karşılanmıştır.
• Ortaklık Komitesi altında teknik alt komiteler kurulması zirve kararı değildir.

Enerji Kaynakları

• Biyoyakıt, canlı organizmalardan elde edilen ve içeriğinin en az yüzde 80'i son on yılda toplanmış organizmalardan oluşan yakıtların adıdır.
• Jeotermal enerji, yerin derinliklerindeki sıcak su, buhar ve kızgın kuru kayalardan elde edilen ısıdır.
• Kok ve havagazı ile odun kömürü birincil enerji kaynağı sayılmaz; kömür, petrol, doğalgaz ve nükleer güç birincildir.
• Yerli ve yenilenebilir kaynaklara yönelişi güçlendiren etkenler arasında nükleer kaynaklara kolay ulaşım yoktur.

Türkiye Enerji Politikası

• 2000 sonrasında enerjide rekabete dayalı yapıya geçişte ilk yürürlüğe giren kanun Elektrik Piyasası Kanunu'dur.
• 1973 Petrol Krizi sonrasında 1961'de başlayan IMF anlaşmaları kesintisiz sürmemiştir.

Tarım Sektörü

• Tarımın kapsamına ürünlerin dağıtımı da girer.
• Tarımda arz ve talep esnekliği düşüktür; azalan verimler yasası geçerlidir.
• Makineleşme ve teknoloji verimi artırmıştır; sanayi girdilerinin bir kısmı tarımdan sağlanır.
• Teknoloji kullanımı tarımın iş gücü talebini belirleyen etkenlerdendir.
• Tarımın GSMH içindeki payı artmamış, düşmüştür; ekonomideki ağırlığı göreli olarak azalmıştır.
• 2001 krizinden sonra GSYİH kesintisiz gerilememiştir.

Nüfus Yapısı

• Savaş sonrasında nüfusu artırmaya yönelik politikalar izlenmiştir.
• 1927-1980 arasında kırsal nüfus sürekli azalmamış, 1980 sonrasında da düzenli artmamıştır.
• 2012'de kentsel nüfus payı yüzde 77,3, kırsal nüfus payı yüzde 22,7'dir.

Bilgi-İletişim ve Hizmetler

• Bilgi ve iletişim sektöründe mal ve hizmetler birbirinden farklılaşmış, yani heterojendir.
• Donanıma en çok yatırım yapan ilk on şirketin holdingler olduğu doğru değildir.
• Hizmetlerde üretici ile tüketici arasında doğrudan etkileşim vardır.
• Hukuk, dağıtım hizmetlerinden sayılmaz.
• Sigortacılık üretici hizmetler grubundadır.

Roma Anlaşması

1957'de altı ülkenin imzaladığı, Avrupa Ekonomik Topluluğu'nu kuran anlaşma.

Kopenhag Kriterleri

AB üyeliği için karşılanması gereken siyasi ve ekonomik ölçütler.

Maastricht Yakınlaşma Kriterleri

Parasal birlik için aranan ölçütler; örneğin bütçe açığı GSYİH'nın yüzde 3'ünü geçmemelidir.

Gümrük Birliği

Üçüncü ülkelere karşı ortak gümrük politikası uygulanan, dış ticaret yetkisinin paylaşıldığı düzen.

Danışman kurumlar

AB karar sürecine yardımcı olan Bölgeler Komitesi ve Ekonomik ve Sosyal Komite.

Biyoyakıt

Canlı organizmalardan elde edilen, büyük kısmı yakın dönemde toplanmış organizmalardan oluşan yakıt.

Jeotermal enerji

Yer altındaki kayaçlarda biriken ısının sıcak su ve buhar olarak kullanılması.

Birincil enerji kaynağı

Doğada hazır bulunan kaynak; kömür, petrol, doğalgaz ve nükleer güç gibi.

Azalan verimler yasası

Tarımda geçerli olan, artan girdiyle verimin giderek düşmesi ilkesi.

Üretici hizmetler

Üretim sürecine girdi olan hizmetler; sigortacılık bunlardandır.

• Soruların çoğu 'hangisi değildir' biçimindedir; seçenekleri tek tek doğru-yanlış diye ayırmak gerekir.
• Tarımda esneklik düşük, azalan verim geçerlidir; yüksek esneklik ve artan verim ifadeleri yanlıştır.
• Kopenhag Kriterleri ile Maastricht Kriterleri ve Kopenhag Zirvesi birbirine karıştırılmamalıdır.
• Komisyon, mali kuruluş değil kurumdur; danışman kurumlar ile siyasi inisiyatif kurumları ayrı tutulmalıdır.
• Kır-kent nüfus ve tarımın payı ifadelerinde 'sürekli, hep, kesintisiz' gibi mutlak sözcükler genellikle yanlışa işaret eder.