AUZEF Hemşirelik Bakımı I Çıkmış Sorular

Ders, hemşirelik bakımında sık karşılaşılan hastalık gruplarını ele alır: ağrı, sıvı-elektrolit dengesi, kan hastalıkları, kalp ve akciğer sorunları, kanserler, hepatit, böbrek, diyabet, inme, romatoid artrit ve HIV/AIDS. Her konuda belirti, risk etkenleri, tedavi ilkeleri ve hemşirelik girişimleri öne çıkar.

Ağrı ve ağrı yönetimi

• Somatik ağrının yeri kolayca belirlenir; visseral ağrının yeri ise güçlükle saptanır.
• Tek boyutlu ağrı ölçekleri arasında davranış modelleri yer almaz.
• Non-steroid antienflamatuarlar adjuvan değil, non-opioid analjeziklerdir.
• Narkotik ilaçlar bağırsak hareketini yavaşlattığı için diyare değil kabızlık yapar.
• Ağrılı bireye yönelik tüm sayılan girişimler hemşirelik bakımının parçasıdır.

Sıvı-elektrolit dengesi

• Hipopotaseminin solunumdaki etkisi hiperventilasyon değil, solunum kaslarında zayıflamadır.
• Hipopotasemide potasyum damar yoluyla çok hızlı verilmez; hızlı infüzyon tehlikelidir.
• Hipervolemide günlük kilo, sıvı alım-çıkışı ve akciğer ödemi belirtileri izlenir; hekim istemiyle diüretik verilir.
• Mukozalarda kuruluk ve deri turgorunda azalma sıvı eksikliğinin bulgusudur, fazlalığın değil.

Kan hastalıkları

• Polisitemi: dolaşımdaki eritrosit sayısı ve hemoglobin yoğunluğunun artmasıdır.
• Bebeklikte başlayan ağır kansızlık ve kalp yetersizliği tablosu talasemi gibi anemilere özgüdür.
• B12 düzeyi megaloblastik anemilerde değerlendirilir; demir eksikliği tanısında kullanılmaz.
• Yeşil yapraklı sebzeler B12 açısından zengin değildir; elma demirce zengin sayılmaz.
• Aplastik anemi cinsiyete göre belirgin fark göstermez.
• Kronik hastalıklarda ferritin genellikle yükselir; düşüşe yol açan nedenler arasında sayılmaz.

Kalp hastalıkları

• Akut koroner sendromda ağrı yanıcı, baskı yapıcı, boğucu ve sıkıştırıcıdır; sırta, çeneye, boyuna ve kollara yayılır, bacaklara yayılmaz.
• Doymuş yağdan zengin beslenme risk etkenidir; ilaç tedavisi birincil önlem sayılmaz.
• Enfarktüs sonrası ağır, zorlayıcı fiziksel etkinlikten kaçınılır.
• Kalp yetersizliğinde dispne, öksürük, noktüri ve ortopne görülür; dizüri görülmez.
• Sıvı birikimi bulgularında deri turgoru azalmaz.
• Gaz alışverişi bozulmasında solunum izlenir, derin soluk egzersizi, spirometre ve oksijen uygulanır.

Akciğer hastalıkları ve kanserler

• KOAH'ta akışkan balgam tipik değildir; fiziksel etkinlik sınırlandırılmaz, bronkodilatatörler solunum kası gücünü düşürmez.
• Sigarayı bırakmaya hazır olmayanlar için tekrarlanan görüşmeler gerekir.
• Akciğer kanserinin erken taramasında düşük doz bilgisayarlı tomografi kullanılır; sentinel lenf nodu biyopsisi tanı yaklaşımı değildir.
• Cisplatin sonrası bulantıda sıvı alımı sınırlanmaz; radyoterapi alan hasta radyoaktif hale gelmez.
• Meme kanserinin erken tanısında mamografi kullanılır; düzenli egzersiz risk artırmaz; parasentez tanı yöntemi değildir.

Hepatit ve böbrek yetersizliği

• Hepatit B kan, cinsel temas ve anneden bebeğe bulaşır; fekal-oral yol hepatit A ve E'ye özgüdür.
• Prodromal evre ilk belirtilerle sarılık arasındaki dönemdir; anti-HBs pozitifliği bağışıklığı gösterir.
• Kalp yetersizliği ve pankreatit viral hepatit komplikasyonu sayılmaz.
• Nefrotoksik ajanlar intrarenal nedendir, prerenal değildir.
• Akut böbrek yetersizliğinde taşikardi beklenir; protein kısıtlanır, sodyum ve sıvı alımı artırılmaz.

Diyabet ve inme

• Hipertiroidi diyabet risk etmeni sayılmaz; poliüri görülür, oligüri görülmez.
• Ketoasidozda sıvı kısıtlanmaz, replasman yapılır.
• İnmede triyaj: yüzde asimetri, kolda güçsüzlük, konuşma bozukluğu.
• Normal serebral kan akımı 100 g dokuda dakikada 50-60 ml'dir.
• Konuşma rehabilitasyonu akut dönemin öncelikli hedefi değildir.

Romatoid artrit ve HIV/AIDS

• Romatoid artrit inflamatuvar ve otoimmündür; T lenfositleri sorumludur, dejenerasyon osteoartrite özgüdür.
• Kalınlaşan sinoviyal doku pannus adını alır.
• İnflamasyon döneminde soğuk uygulama tercih edilir.
• HIV ortak havuz kullanımıyla bulaşmaz; en sık Sahra altı Afrika'da görülür.
• Pencere dönemi 3-6 aydır; belirtili evredeki kişi AIDS hastasıdır.

Polisitemi

Eritrosit sayısı ve hemoglobin yoğunluğunun yükselmesi durumudur.

Hipopotasemi

Kanda potasyum düşüklüğüdür; kas zayıflığı yapar.

Hipervolemi

Vücutta sıvı fazlalığıdır.

Ortopne

Yatarken artan nefes darlığıdır; kalp yetersizliğinde görülür.

Noktüri

Gece idrara çıkma sıklığının artmasıdır.

Dizüri

İdrar yaparken yanmadır; idrar yolu sorunu işaretidir.

Prodromal evre

Hepatitte ilk belirtilerle sarılık arasındaki dönemdir.

Anti-HBs

Pozitifliği hepatit B'ye karşı bağışıklığı gösterir.

Prerenal neden

Böbreğe kan akımının azalmasına bağlı böbrek yetersizliği nedenidir.

Pannus

Romatoid artritte kalınlaşıp genişleyen sinoviyal dokudur.

Pencere dönemi

HIV girişi ile antikor oluşumu arasındaki 3-6 aylık süredir.

• Soru 'değildir/yer almaz' diyorsa yanlış olanı arayın; hipo ve hiper durumların belirtileri sıkça ters çevrilir.
• Fekal-oral yol hepatit A ve E'ye, kan yolu hepatit B'ye aittir; korunma yöntemleri buna göre ayrılır.
• Romatoid artrit inflamatuvar, osteoartrit dejeneratiftir; karıştırılmamalıdır.
• Prerenal (kan akımı) ile intrarenal (doku hasarı) nedenler ayrı tutulmalıdır.
• Akut dönem hedefleri ile sonraki rehabilitasyon girişimleri farklıdır.