AUZEF Hemşirelik Bakımı Iı Çıkmış Sorular

Ders, cerrahi hemşireliğinin temel basamaklarını (ameliyat öncesi hazırlık, anestezi, ameliyat sonrası izlem ve komplikasyonlar) ile şok, yara iyileşmesi, cerrahi infeksiyonlar ve başlıca organ kanserlerinin (akciğer, mide, meme, karaciğer, böbrek, kolon) hemşirelik bakımını kapsar.

Ameliyat öncesi hazırlık ve ameliyathane

• Cerrahi girişim öyküsünde tüm ilgili bilgiler sorgulanır.
• Ameliyat tarafı işaretlemesi premedikasyondan önce, hasta bilinci açıkken yapılır ve hastaya doğrulatılır.
• İşitme ve görme yardımcı araçlarının bulaş gerekçesiyle zorunlu çıkarılması gerekmez.
• Ameliyathane sıcaklığı genellikle 20-24 °C aralığında tutulur.
• Sirküle hemşire steril alana girmez; steril örtüleri steril ekip serer.
• Radyasyonda tüm ekip üyelerinin önlemi alıp almadığı denetlenir; yalnız temel önlem yeterli sayılmaz.

Anestezi

• İnhalasyon anestezisi genel anestezidir; epidural, spinal ve lokal infiltrasyon bölgesel anestezidir.
• Genel anestezi evreleri: analjezi, eksitasyon, cerrahi anestezi, meduller depresyon.
• Genel anestezi komplikasyonları arasında metabolik aktivite artışı sayılmaz.
• Anestezi veya opioid kaynaklı solunum baskılanması, solunum sayısının dakikada 10'un altına inmesiyle anlaşılır.

Ameliyat sonrası bakım ve komplikasyonlar

• Bağırsak peristaltizmi ameliyatın 2-3. gününde geri döner; yara infeksiyonu belirtileri 3-4. günde beklenir.
• Erken mobilizasyon eklem sertliğini azaltır; derin ven trombozunu önler.
• Ayak bileği dorsofleksiyonunda baldır ağrısı (Homans bulgusu) derin ven trombozunu düşündürür.
• Ayağa kalkınca baş dönmesi ve tansiyon düşmesi ortostatik hipotansiyonu gösterir.
• Üriner retansiyonda aralıklı kateterizasyonla mesane boşaltılır.
• Eviserasyonda hastaya diz ve kalça bükülü pozisyon verilir.
• Erken oral beslenmenin en önemli riski kusmadır; taburculukta ağır işlerden en az 6 hafta kaçınılması anlatılır.

Şok

• Septik şokta enfeksiyona sistemik yanıt vardır; sıvıya rağmen hipotansiyon ve organ disfonksiyonu sürer.
• Obstrüktif şok büyük damarların baskılanması veya mekanik tıkanmasıyla oluşur.
• Nörojenik şokta hipotansiyon ve bradikardi görülür; hipertansiyon ve taşikardi beklenmez.
• Bakımın amacı şok riskini azaltmak, dolaşımı ve sıvı dengesini sağlamaktır.

Yara iyileşmesi ve cerrahi infeksiyonlar

• Yara büzülmesi proliferasyon evresinde olur; geniş doku kayıplı yaralar sekonder iyileşmeyle kapanır.
• Nekrotik doku yerel, diğer etkenler sistemik faktördür.
• İdeal yara örtüsü dış etkenlerden ve infeksiyondan korur, gaz geçişine izin verir, nemli ortam sağlar.
• Cerrahi alan infeksiyonunun en sık etkeni Staphylococcus aureus'tur.
• Birkaç füronkülün birleşmesi karbonkülü oluşturur; tetanozda çene kilitlenmesine trismus denir.
• Anemi tıbbi tanıdır, hemşirelik tanısı sayılmaz.

Akciğer, mide ve meme kanserleri

• Bronşiyal adenom akciğerin iyi huylu tümörüdür; küçük hücreli kanserde ameliyat genellikle tercih edilmez.
• Torakotomi göğsün kesiyle açılması, pnömonektomi akciğerin tamamının çıkarılmasıdır.
• Tansiyon pnömotoraksta hava dışarı çıkamaz ve toraks içi basınç artar.
• Mide kanserinde invazyon derinliği ve lenf nodu EUS ile değerlendirilir; tedavi kararları ekiple alınır.
• Meme kanserinde kesin tanı biyopsiyle konur; meme simetrisi ve nefes güçlüğü belirti değildir.

Diğer sistemler: safra, üriner, nörolojik, karaciğer

• Kalıntı safra taşı sarılık yapar; hızlı kilo verme safra taşı riskidir.
• Karaciğer kanserinde K vitamini eksikliği kanama riskini artırır.
• Rüptüre olmamış serebral anevrizmada yatak başı 30-45 derece yükseltilir.
• Kolon ve rektum tümörleri en çok rektosigmoid bölgede yerleşir.
• Steroidlere yüksek dozla başlanır, sonra azaltılır.

Bölgesel anestezi

Vücudun belirli bir bölgesini uyuşturan epidural, spinal ve lokal infiltrasyon yöntemleridir.

Ortostatik hipotansiyon

Pozisyon değişince kan basıncının düşmesi ve baş dönmesi, halsizlik gibi belirtilerin çıkmasıdır.

Homans bulgusu

Ayak bileği dorsofleksiyonunda baldırda ağrı oluşmasıdır; derin ven trombozunu düşündürür.

Eviserasyon

Ameliyat yarasının açılarak iç organların dışarı çıkmasıdır.

Sekonder iyileşme

Kenarları birleşmeyen geniş yaranın granülasyon dokusuyla dolarak kapanmasıdır.

Proliferasyon

Granülasyon dokusu, epitelizasyon ve yara büzülmesinin görüldüğü iyileşme evresidir.

Temiz yara

Aseptik koşulda açılan, enfeksiyon bulgusu olmayan ve solunum, sindirim, ürogenital sisteme girilmeyen yaradır.

Karbonkül

Birbirine yakın birkaç iltihaplı folikülün birleşmesiyle oluşan, sıklıkla ense bölgesindeki infeksiyondur.

Trismus

Tetanozda çiğneme kaslarının spazmıyla çenenin açılamamasıdır.

Pnömonektomi

Akciğerin tamamının cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Obstrüktif şok

Büyük damarların sıkışması veya mekanik tıkanması nedeniyle dolaşımın yetersiz kalmasıdır.

Endoskopik ultrasonografi (EUS)

Mide kanserinde tümör invazyon derinliği ve lenf nodu tutulumunu değerlendiren yöntemdir.

• İnhalasyon anestezisi genel, epidural-spinal-lokal infiltrasyon bölgesel anestezidir; sık karıştırılır.
• Ameliyat sonrası zaman çizelgesi: peristaltizm 2-3. gün, yara infeksiyonu 3-4. gün.
• 'Hepsi' seçeneği olan sorularda tüm şıkları tek tek kontrol edin.
• Nörojenik şok hipotansiyon ve bradikardi ile seyreder; diğer şoklarla taşikardi açısından karıştırılmamalıdır.
• Soru kökündeki 'yer almaz, yanlıştır, hatalıdır' kalıbına dikkat edilmeli; doğru yerine yanlış şık aranır.