AUZEF Hemşirelikte Eğitim Süreci Çıkmış Sorular

Ders, hemşirelik eğitiminin tarihsel gelişimini, öğrenme kuramlarını, öğretim yöntem ve materyallerini, hedef belirlemeyi, hasta ve hizmet içi eğitimi ile ölçme-değerlendirme ilkelerini ele alır.

Eğitim ve öğrenme temel kavramları

• Eğitim, kişinin kendi yaşantısıyla davranışında kasıtlı ve istendik değişiklik oluşturma sürecidir; yaşam boyu sürer, zamanla sınırlı değildir.
• Öğrenme, yaşantı sonucu ortaya çıkan kalıcı izli davranış değişikliğidir.
• Yaşamın doğal akışında kendiliğinden gerçekleşen süreç informal eğitimdir.
• Öğretimde iletişim çift yönlüdür; tek yönlü iletişim öğretimin özelliği sayılmaz.
• Bireyin yaşı en çok öğrenmeye hazır bulunuşluğu etkiler; cinsiyetin eğitime etkisi yoktur.

Öğrenme kuramları ve felsefi akımlar

• Davranışçı kuram öğrenmeyi dış süreç ve etkenlere bağlar; pekiştireç davranışın tekrarını artıran uyarıcıdır.
• Eğitimciden korkma, klasik koşullanmayla edinilen davranışa örnektir.
• İdealizm değişmez evrensel gerçekleri, ahlaki ilkeleri ve karakter eğitimini vurgular.
• Realizm eğitimci merkezlidir; hümanizm insancıl değerlere ve bilişsel-duyuşsal gelişime önem verir.
• Çoklu zekâ kuramı bireyi tek bir zekâ türüne indirgemez, birden çok alanı esas alır.
• Gelişimsel yaklaşım, öğrenenin bedensel ve ruhsal gelişim düzeyine uygun eğitimi hedefler.

Hemşirelik eğitiminin tarihsel ve güncel çerçevesi

• Ön lisans düzeyi 1985'te, yüksek lisans düzeyi 1968'de başlamıştır.
• Lisansüstü hemşirelik eğitimini başlatan ilk üniversite Hacettepe'dir.
• Hacettepe Hemşirelik Yüksekokulu'nun ilk hemşire müdürü Eren Kum'dur.
• Lisans programı akreditasyonu alan üniversite Ege Üniversitesi'dir.
• Nüfus yapısındaki değişimin sonucu kronik hastalıkların artmasıdır; geleceğe nanorobot hemşireler örnek verilir.
• Entegrasyon sorunlara çok yönlü bakmayı sağlar.

Hedef, içerik ve eğitim süreci

• Eğitim sürecinin ilk aşaması gereksinim belirlemedir; birey ne öğrenmek istiyor sorusu buna yöneltilir.
• Amacı saptamak için niçin sorusu sorulur.
• İyi hedef öğrenmeyi belirtir, öğrenciyi merkeze alır, tek davranış içerir ve açıktır; konu başlığı değildir.
• Bloom bilişsel alanında sentez bulunur; tutum ve değer geliştirme duyuşsal alana girer.
• Hasta eğitiminde sonucu en çok belirleyen etken bireyin öğrenme isteğidir.
• Kısa süreli bellek, hemen kullanılan bilgiyi (sözlü verilen telefon numarası gibi) tutar.

Öğretim yöntemleri ve ortam

• Tartışma, düşünmeyi yönlendirir, görüş bildirmeye ve anlaşılmayanın giderilmesine olanak verir.
• Düz anlatım uzun sürdürülürse öğrenciyi pasif bırakır ve etkililiği azalır.
• Beyin fırtınasında fikirler değerlendirilmeden toplanır; doğru-yanlış ayrımı yapılmaz.
• Örnek olay kalabalık sınıfa uygun değildir; altı kişilik grupta çözüm üretmek için altı şapkalı düşünme kullanılır.
• Geleneksel anlayışta konferans oturma düzeni kullanılır.
• Ortam esnek olmalı, duvarlar canlı renkli boyanmamalıdır; disiplinsizlik nedeni yönerge eksikliği ve kaygıdır.

Öğretim materyalleri

• Materyal seçiminde en önemli etken, hedef ve davranışları kazandırabilmesidir; değerlendirme yöntemleri bu etmenlerden değildir.
• Materyaller soyutu somutlaştırır, tersini yapmaz.
• Poster resim, çizgi, renk ve yazıyı birlikte kullanır.
• Basılı materyalde vurgu için tamamen büyük harf kullanmak hatalıdır.
• Yaşantı yoluyla öğrenmede eğitimci otoriter değil kolaylaştırıcıdır.

Klinik, hizmet içi ve sağlık eğitimi

• Klinik öğretimde öğrenme yaşantıları planlıdır, tesadüfi değildir; öğrenci farklılıkları gözetilir.
• Hizmet içi eğitim gereksinim verisi toplanarak başlar; oryantasyon yeni çalışanın kuruma uyumunu sağlar.
• Hizmet içi eğitim verimlilik, uyum ve güvenliği hedefler; bölümler arası rekabet hedef değildir.
• Sağlık eğitimi gönüllülük esaslıdır; üçüncül düzey rehabilitasyon ve uyumu kapsar.
• Etki değerlendirmesi eğitimin uzun vadeli kalıcı sonuçlarına bakar.
• Örgün eğitim sürekli eğitim programlarından sayılmaz.

Ölçme ve değerlendirme

• Geçerlik, aracın ölçmek istediği özelliği ölçebilmesidir.
• Çoktan seçmelide doğru olmayan seçenek çeldiricidir.
• Sözlü sınavda yanıtı kişi düşünüp kendisi üretir.
• Takım için oyuncu seçmek ölçme işlemi sayılmaz.
• Gözlemin tek seferle sınırlı kalması etkililiği düşürür.

Pekiştireç

Davranışın ardından gelip onun tekrarlanma olasılığını artıran uyarıcıdır.

Eğitim

Bireyin yaşantısıyla davranışında kasıtlı ve istendik değişiklik oluşturma sürecidir.

İnformal eğitim

Yaşam akışı içinde kendiliğinden gerçekleşen eğitimdir.

İdealizm

Değişmez evrensel gerçekleri ve ahlaki değerleri esas alan felsefi akımdır.

Hümanizm

İnsancıl değerlere dayanan, bilişsel ve duyuşsal gelişimi önemseyen akımdır.

Oryantasyon eğitimi

Yeni çalışanın kuruma, ortama ve kurallara uyumunu hedefleyen hizmet içi eğitimdir.

Etki değerlendirmesi

Eğitimin uzun vadedeki kalıcı sonuçlarını ölçen değerlendirme türüdür.

Geçerlik

Ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği ölçebilmesidir.

Çeldirici

Çoktan seçmeli maddede doğru olmayan seçenektir.

Üçüncül düzey sağlık eğitimi

Hastalık sonrası rehabilitasyonu ve yaşama uyumu kapsayan eğitimdir.

Kısa süreli bellek

Bilginin hemen kullanılmak üzere kısa süre tutulduğu bellektir.

• İdealizm değişmez değerleri, realizm eğitimci merkezli yaklaşımı, hümanizm ise insancıl değerleri vurgular; üçü karıştırılmamalı.
• Olumsuz kökte sorularda (sayılamaz, yer almaz) tek yönlü iletişim, otoriter rol, tek seferlik gözlem gibi ters ifadeler genelde yanlış seçenektir.
• Geçerlik ölçmek istenen özelliği ölçmedir; çeldirici doğru olmayan seçenektir.
• Gereksinim belirleme hem eğitim sürecinin hem hizmet içi eğitimin ilk basamağıdır.