AUZEF Sağlık İşletmelerinde Teknoloji Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, teknolojinin işletme ve sağlık kurumlarında nasıl ele alındığını, yenilik ve yaratıcılık süreçlerini, entelektüel sermayeyi ve yetenek yönetimini kapsar. Bilgi ekonomisinde rekabet gücünün nitelikli insan ve yönetilen teknolojiyle sağlandığı vurgulanır.

Teknoloji kavramı ve yönetimi

• Teknoloji, modern işletmelerde rekabet üstünlüğü sağlayan kritik bir unsurdur; üretim, lojistik, pazarlama ve satış süreçlerini dönüştürür.
• Maddi olmayan teknolojiye örnek: uygun örgüt yapısı.
• Mikro yaklaşım teknolojiyi örgüt ölçeğinde planlama, örgütleme, yöneltme, eşgüdüm ve denetim olarak ele alır.
• Teknoloji yönetimi Ar-Ge, inovasyon, işletme stratejisi ve entelektüel sermaye alanlarıyla kesişir; örgütün işlevsel hedeflerini destekler.
• Teknoloji; lisanslama, ortak girişim, doğrudan yatırım, satın alma veya kurum içi Ar-Ge ile temin edilir.

Üretim teknolojisi ve sağlık teknikleri

• Neo-klasik görüş üretimi Q = f(K, L, T) biçiminde gösterir; T girdi-çıktı ilişkisini belirleyen teknoloji parametresidir.
• Klasik yaklaşım teknolojiyi dışsal sayar; evrimci ve post-modern yaklaşımlar öğrenme ile yeniliği öne çıkarır.
• Sağlık teknikleri dört gruptur: donatım, ilaç, yalnızca bilgi-beceri temelli ve karma.
• Kişilerarası ilişkiler ayrı bir teknik grubu oluşturmaz.

İnovasyon ve yaratıcılık

• Süreç inovasyonu mevcut ürünü hâlihazırdaki pazarlara daha elverişli koşullarla ulaştırmayı amaçlar; verimliliği artırır, maliyeti düşürür.
• Ticarileştirme genellikle yenilik sürecinin son adımıdır; yaratıcılık kısmında yer almaz.
• Bireysel süreç sırasıyla: bilgi toplama, kuluçka, aydınlanma, deneme.
• Kuluçkada sorun bilinçaltında olgunlaşır; araştırmacı sorundan uzaklaşıp yeniden yaklaşır, hoşnutsuzluk sürer.
• Formülleştirme, yaratıcılıkla yeniliğin kesiştiği yerdir; buluşun yayılması ve fikrin toplumca benimsenmesini içerir.

Entelektüel sermaye

• Yalnızca maddi olmayan varlıkları kapsar: insan, yapısal ve ilişkisel sermaye; bina ve makine girmez.
• Patent, telif, ticari sır ve know-how yapısal sermayede entelektüel mülkiyet olarak yer alır.
• Kültür, strateji ve iş süreçleri yapısal sermayenin diğer unsurlarıdır.
• Skandia Değer Şeması finansal ve entelektüel sermayeyi ayırır; toplamını piyasa değeri sayar.

Performans ölçümü

• Dengelenmiş Başarı Karnesi stratejik performans ölçme aracıdır, teknoloji temin yolu değildir.
• Dört bakış açısı: finansal, müşteri, iç süreçler, öğrenme ve büyüme.
• Fiziksel perspektif bu çerçevede yoktur.

Bilgi ekonomisi, yetenek ve kariyer

• Bilgi Çağı'nda örgütlerin en çok ihtiyaç duyduğu unsur yetenekli çalışanlardır.
• Bilgi ekonomisi dijitalleşme, sanallaşma, sektörel dönüşüm ve üretici-tüketici bütünleşmesiyle anılır; yapısı ağ temelli ve esnektir.
• Hiyerarşik yapılanma sanayi çağına özgüdür.
• Yeni kariyer anlayışı esnek projelere, öğrenmeye ve istihdam edilebilirliğe odaklanır; basamaklar önceden belirli değildir.
• Yetenekleri elde tutmak için nitelikleri gözetilerek uygun görevlere atanmaları gerekir.
• Yeri kolay doldurulamayan, katma değeri düşük insan sermayesi için strateji: bilgiyle donatmak.

Neo-klasik yaklaşım

Üretim teknolojisini girdi ve çıktı arasındaki bağı kuran üretim fonksiyonu olarak ele alır.

Süreç inovasyonu

Verimliliği artıran ve maliyeti düşüren, ürünün mevcut pazarlara daha elverişli ulaşmasını sağlayan yenilik türüdür.

Kuluçka evresi

Sorunun bilinçaltında olgunlaştığı, ilerlemenin az göründüğü yaratıcılık aşamasıdır.

Aydınlanma

Çözümün birden belirdiği, bireysel sürecin üçüncü evresidir.

Formülleştirme

Yaratıcılık ile yeniliğin birleştiği, fikrin yayılıp benimsendiği aşamadır.

Mikro yaklaşım

Teknoloji yönetimini örgüt düzeyinde planlama ve denetim işlevleriyle ele alır.

Entelektüel sermaye

İnsan, yapısal ve ilişkisel sermayeden oluşan maddi olmayan varlıkların bütünüdür.

Entelektüel mülkiyet

Patent, telif, ticari sır ve know-how gibi yasal korumalı bilgi varlıklarıdır.

Skandia Değer Şeması

Piyasa değerini finansal ve entelektüel sermayenin ayrıştırılmış toplamı olarak gören modeldir.

Dengelenmiş Başarı Karnesi

Finansal, müşteri, iç süreçler ve öğrenme-büyüme boyutlarıyla performans izleyen araçtır.

Sınırsız (yeni) kariyer

Önceden belirli basamaklar yerine öğrenme ve istihdam edilebilirliğe dayanan kariyer anlayışıdır.

• Yanlış olanı bulan sorularda mutlak ifadelere dikkat edilmeli: 'hiçbir ilgisi yoktur', 'kritik değildir', 'doğrudan etkisi yoktur' çoğunlukla yanlıştır.
• Entelektüel sermaye maddi olmayan varlıkları kapsar; 'somut ve soyut bütün varlıklar' ifadesi hatalıdır.
• Kuluçka (sorunla gidip gelme) ile aydınlanma (çözümün birden belirmesi) karıştırılmamalı; sıra bilgi toplama, kuluçka, aydınlanma, deneme.
• Dengelenmiş Başarı Karnesi bir performans aracıdır, teknoloji temin yolu değildir.
• Bilgi ekonomisi hiyerarşik değil ağ temelli ve esnektir; yeni kariyer anlayışı da önceden belirlenmiş basamaklara dayanmaz.