AUZEF Sistem Yönetimi ve Bulut Bilişim Çıkmış Sorular

Ders, bulut bilişimin temel özelliklerini, hizmet ve dağıtım modellerini, sanallaştırmayı, ağ ve kaynak yönetimini, bulut güvenliğini ve izleme ile otomasyon araçlarını ele alır. Ayrıca dağıtık sistem şeffaflıkları, güvenilirlik ölçütleri ve kuantum bilişim gibi yeni konulara da değinir.

Bulut bilişimin temelleri

• Bulut, bilişim hizmetlerinin internet üzerinden sunulmasıdır; self-servis, geniş ağ erişimi, kaynak havuzu, hızlı esneklik ve ölçülebilir hizmet özellikleri taşır.
• Kullandıkça öde modelinde yalnızca tüketilen kaynak ödenir; sermaye gideri işletme giderine dönüşür.
• Başlıca dezavantaj internet bağımlılığıdır; bağlantı kesilirse hizmete ulaşılamaz.
• Çoklu bulut, iş yüklerini farklı sağlayıcılara yayarak tek sağlayıcıya bağımlılığı azaltır.
• Azure Microsoft'un, AWS Amazon'un bulut platformudur; OpenStack, Eucalyptus, OpenNebula ve Nimbus açık kaynaktır.

Hizmet modelleri ve bulut altyapısı

• Teslim modelleri SaaS, PaaS ve IaaS'tır; servis olarak özelleştirme bunlar arasında sayılmaz.
• PaaS'ta geliştirici yalnızca koda odaklanır; altyapı işleri sağlayıcıdadır.
• IaaS'ta uygulamaların yönetimi kullanıcıya aittir.
• Compute node uygulamaları çalıştırır; depolama verileri saklar; VPC kullanıcıya ayrılmış yalıtılmış ağ bölümüdür.
• Blok depolama yüksek başarım ve düşük gecikme sunar.
• Alt ağlar büyük ağı bölerek yalıtım ve başarım sağlar.

Sanallaştırma ve konteynerler

• Hipervizör, tek donanımı bölerek birden çok yalıtılmış sanal makinenin çalışmasını sağlayan yönetim katmanıdır.
• Hipervizör türlerinden biri Tip1'dir.
• Sanallaştırma kaynak verimliliği ve maliyet avantajı sağlar; performans kaybı ise dezavantajdır.
• Konteynerler çekirdeği paylaştığı için sanal makinelerden hafif ve hızlıdır.
• Yönetim işletim sistemi yönetim araçlarını ve cihaz öykünücülerini içerir.

Ağ, yük dengeleme ve başarım

• Yönlendirici 3. katmanda paketleri ağlar arasında en uygun yoldan iletir.
• Yük dengeleme isteği birden çok sunucuya dağıtır; erişilebilirlik ve kesintisizlik sağlar.
• QoS trafiği önceliklendirir; CBQ ise bant genişliği garantisi isteyen VoIP ve video için esnek paylaşım sunar.
• Önbellekleme ağ başarımını artırır; CDN güvenlik yöntemi sayılmaz.
• Gecikme isteğe yanıt süresidir; CPU kullanımı işlemcinin ne kadar meşgul olduğunu gösterir.
• Wireshark ağ trafiğini inceler.

Kaynak yönetimi ve ölçeklendirme

• Kaynak yönetimi işlemci, bellek, depolama ve ağın verimli kullanılmasıdır; yazıcı bilgi işlem kaynağı değildir.
• Otomatik ölçeklendirme kaynakları insan müdahalesi olmadan artırıp azaltır; yedek kaynak havuzu ve gerçek zamanlı izleme gerektirir.
• Kaynak yönetimi politikalarının temel mekanizmaları fayda tabanlı ve makine öğrenmesi yaklaşımlarıdır.
• Verimsiz kaynak yönetimi performans ve maliyeti olumsuz etkiler.
• Sistem başarısı için performans ve maliyet önemlidir; karmaşıklığı da performans ve maliyet sınırlar.

Bulut güvenliği

• Veri ihlali başlıca risktir; korunmada MFA, şifreleme, güvenlik duvarı ve veri maskeleme kullanılır.
• Gizlilik verinin izinsiz erişime karşı korunmasıdır; şifreleme veriyi anahtarsız okunamaz kılar.
• Erişim kontrolü ve erişim yönetimi kimlik doğrulama ve yetkilendirmeyle kimin neye ulaşacağını belirler.
• Veri minimizasyonu yalnızca gerekli kişisel verinin işlenmesidir.
• Yapay zekâ olağandışı davranışları kendiliğinden saptar; SOAR dış tehdit istihbaratını süreçlere katar.
• SQL enjeksiyonu web formuyla veri tabanına erişmektir; alt yüklenici riskine üçüncü taraf denetimi çözümdür.

Araçlar ve süreçler

• Dynatrace uygulama performansını izler; Ansible yapılandırma ve yönetimi otomatikleştirir.
• Teams iş birliği ve görüntülü toplantı aracıdır; Google Drive bulutta depolama sunar.
• Amazon Braket buluttan kuantum bilgisayarlara erişim verir; süperpozisyonda qubit aynı anda birden çok durumda bulunur.
• Sistem entegrasyonunun ilk adımı gereksinim analizidir; kök neden analizi asıl sebebi arar.
• Sprint, çevik yöntemde süresi sınırlı iş dilimidir; yük testi yoğun trafik altındaki başarımı sınar.
• Veri gölü her türlü veriyi ham halde tutan merkezi depodur.

Dağıtık sistemler ve diğer konular

• Erişim şeffaflığında yerel ve uzak nesneye aynı işlemlerle ulaşılır; göç şeffaflığında nesne sistem aksamadan taşınır.
• Güvenilir kanal elde etmek için iletişim protokolleri kullanılır.
• MTTF arızaya kadar geçen ortalama süredir; TCB güvenilir bilgi işlem tabanı, TLS taşıma katmanı güvenliğidir.
• Amazon'da kullanıcı yeni imaj üretebilir ve AMI'den eşgörünüm başlatabilir.
• SNS bildirim servisidir; SQS ReceiveMessage kuyruktan mesaj alır.
• Sunucudan yılda 365 gün 24 saat çalışması beklenir; Infiniband FDR yaklaşık 14 Gbps sunar.

Kullandıkça öde

Yalnızca tüketilen kaynağın bedelinin ödendiği faturalama modelidir.

İsteğe bağlı self-servis

Kullanıcının portal üzerinden insan etkileşimi olmadan kaynak edinmesidir.

Hipervizör

Donanım kaynaklarını bölüp sanal makineleri yöneten yazılım katmanıdır.

Otomatik ölçeklendirme

Yüke göre kaynakların insansız artırılıp azaltılmasıdır.

Yük dengeleme

Gelen istekleri birden çok sunucuya dengeli dağıtma mekanizmasıdır.

QoS

Ağ trafiğine türüne göre öncelik tanıyan hizmet kalitesi uygulamasıdır.

VPC

Ortak bulut içinde kullanıcıya ayrılmış, mantıksal olarak yalıtılmış ağ alanıdır.

Veri minimizasyonu

Amaç için gerekli olan kişisel verinin toplanıp işlenmesi ilkesidir.

Veri gölü

Yapılandırılmış ve yapılandırılmamış verilerin ham halde saklandığı merkezi depodur.

Kök neden analizi

Belirtiyi değil sorunu doğuran asıl sebebi bulmayı amaçlar.

Erişim şeffaflığı

Yerel ve uzak nesnelere aynı işlemlerle erişilmesidir.

MTTF

Arızaya kadar geçen ortalama süredir.

• SaaS, PaaS ve IaaS karıştırılmamalı; PaaS geliştirme ortamı, IaaS'ta uygulamaları kullanıcı yönetir.
• Sanal makine tam işletim sistemi taşır ve yavaş açılır; konteyner çekirdeği paylaşır ve saniyelerde başlar.
• Yönlendirici ağlar arası 3. katmanda paket iletir; QoS önceliklendirir, yük dengeleme dağıtır.
• Olumsuz sayılan seçenekleri ayır: internet bağımlılığı ve performans kaybı dezavantaj; CDN, yazıcı ve servis olarak özelleştirme kapsam dışıdır.
• Erişim şeffaflığı ile göç şeffaflığı karıştırılmamalı; biri aynı erişim işlemleri, diğeri nesne taşınmasıdır.