AUZEF Sosyal Hizmette Uygulama Alanları Çıkmış Sorular

Ders, sosyal hizmet uygulamasına çıkan öğrenciden beklenen nitelikleri, koruyucu-önleyici hizmetleri, çocuk koruma ve aile yanına yerleştirme yollarını, yoksulluk ile sosyal yardımları ve aile danışmanlığının temel noktalarını ele alır.

Uygulama öğrencisinin nitelikleri

• Uygulama öğrencisinin en temel özelliği, kendini tanıması ve duygu ile davranışlarının farkında olmasıdır (kişisel farkındalık ve kavrayış).
• Gücünün yetmeyeceği konularda söz vermemek, verilen sözün arkasında durmak güvenilirlik niteliğidir.
• Başvuranları yardım kuruluşlarına yönlendirmek öğrencinin değil, kurumdaki yetkili uzmanın görevidir.
• Satir, kişinin başkalarının görüşünden bağımsız olarak kendine değer vermesini ruh sağlığı için gerekli görür; bu görüş kendilik değeridir.

Risk ve koruyucu-önleyici hizmetler

• Risk, bir davranışın yaşam, sağlık, çevre ve ilişkilerde zararlı sonuç doğurma ihtimalidir.
• Koruyucu-önleyici hizmetler risk etkenlerini erken saptar; amaç sorunun doğmasını ve büyümesini engellemektir.
• Risk belirlendikten sonra tür, olasılık, öncelik ve etki değerlendirilir; etkisinin pasifçe beklenmesi bir faaliyet sayılmaz.
• Okul devamsızlığı, isteksizlik, ailenin destek vermemesi ve okulu bırakma risk göstergesidir; düzenli devam eden başarılı çocuk risk taşımaz.

Çocuğun korunması

• Korunmaya muhtaç çocuk için koruma ve bakım kararı verme yetkisi çocuk mahkemesine aittir.
• Korunma altına alma süreci başvuru, sosyal inceleme, mahkeme kararı ve yerleştirmeden oluşur; okul başarısını izlemek bu sürecin işlemi değildir.
• Anayasa'nın 41. maddesi, ailenin korunmasını ve devletin çocukları koruyacağını düzenler.
• 7-12 yaş kız ve erkek çocukların toplu yaşam içinde bakıldığı kuruluş çocuk yuvasıdır.
• Erikson'a göre 0-1 yaş dönemi temel güvene karşı güvensizlik evresidir.

Koruyucu aile ve evlat edinme

• İkisi arasındaki ayırıcı nokta: evlat edinilen çocuk, edinenlerin nüfus kaydına geçer; koruyucu ailede böyle bir kayıt olmaz.
• Biyolojik koruyucu aile diye bir model yoktur.
• Evlat edinme için anne-baba adaylarının okur-yazar olması şart değildir.
• Anne ve babanın rızası, çocuğun doğumundan en az 6 hafta sonra verilebilir.
• Koruyucu aile adayında düşük sosyo-ekonomik düzey aranan bir nitelik değildir.

Yoksulluk ve sosyal yardımlar

• Yaşamı sürdürmek için zorunlu en düşük düzeydeki mal ve hizmetlere ulaşamamak mutlak yoksulluktur.
• BM yoksulluğu yapısal ve geçici kategorilerinde ele alır.
• Gıda, yakacak, barınma, eğitim ve sağlık desteği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla ulaştırılır.
• Yardımlar maaş gibi sürekli bir gelir olarak sunulmamalıdır; başvuru sahibine böyle anlatılmaz.

Aile danışmanlığı

• 2012 tarihli Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği'ne göre gerekli eğitimi alan sosyal çalışmacı, psikolojik danışman ve psikolog aile danışmanlığı yapabilir.
• Sürecin ilk adımı, danışman ile aile arasında güven bağı kurmaktır; buna raport oluşturma denir.
• Özen ve ilgi göstermek yeni danışmanların güçlüğü değil, gereken tutumdur.

Kendilik değeri

Kişinin başkalarının düşüncesinden bağımsız olarak kendine değer vermesi ve kendini sevmesi (Satir).

Güvenilirlik

Yapılamayacak şeyi vaat etmemek ve verilen sözü tutmak.

Kişisel farkındalık

Kişinin kendi duygu ve davranışlarını tanıması; öğrencinin en temel niteliği.

Risk

Bir davranışın zararlı sonuç doğurma ihtimali.

Koruyucu-önleyici hizmet

Riskleri erken saptayarak sorunun doğmasını ve büyümesini önlemeyi amaçlayan hizmetler.

Çocuk mahkemesi

Korunmaya ihtiyacı olan çocuk için koruma ve bakım tedbirine karar veren merci.

Çocuk yuvası

7-12 yaş çocukların toplu yaşam düzeninde bakıldığı kuruluş.

Temel güven–güvensizlik

Erikson'a göre 0-1 yaş dönemindeki psiko-sosyal gelişim evresi.

Mutlak yoksulluk

Hayatta kalmak için gerekli asgari mal ve hizmetlere ulaşamama durumu.

Raport oluşturma

Danışan ile danışman arasında güven ilişkisi kurma çabası.

• Koruyucu aile ile evlat edinmeyi ayıran ölçüt nüfus kaydıdır; evlat edinmede çocuk ailenin nüfusuna yazılır.
• Sorularda 'yer almaz' ifadesine dikkat edilmeli; okur-yazar olma şartı, düşük gelir ve biyolojik koruyucu aile gibi seçenekler yanlıştır.
• Yönlendirme yetkisi uzmana, koruma kararı yetkisi çocuk mahkemesine aittir; öğrenciye ve kuruma karıştırılmamalıdır.
• Risk belirlendikten sonra beklemek değil, değerlendirmek ve harekete geçmek gerekir.