AUZEF Spor Anatomisi Çıkmış Sorular

Spor Anatomisi dersi; anatomik terimleri, iskelet ve eklem yapısını, kasların görevlerini, sinir, dolaşım, solunum ve endokrin sistemlerin temel yapı ve işleyişini kapsar. Sınavda kemik üzerindeki çıkıntılar, kas işlevleri, sayısal omur ve lob bilgileri ile hormon kaynakları sık sorulur.

Anatomik terimler, yön ve düzlemler

• Proksimal gövdeye ya da başlangıç noktasına yakınlığı, distal ise merkezden uzaklığı anlatır.
• Kontralateral karşı tarafı, profundus derinde olanı ifade eder.
• Abduksiyon orta hattan uzaklaşmadır; supinasyon transvers düzlemde, lateral fleksiyon sagittal eksen çevresinde gerçekleşir.
• Anatomik duruşta topuklar bitişiktir, ayak uçları öne bakar; uçların laterale dönük olduğu ifadesi yanlıştır.
• Topografik anatomi yapıları birbirine ve referans noktalarına göre bulundukları yere göre inceler.
• Protraksiyon ile retraksiyon karşıt harekettir; retraksiyonda scapula omurgaya yaklaşır.

Beden bölümlerinin Latince adları

• Cubitus dirsek, brachium kol, pelvis leğen anlamına gelir.
• Carpus önkol ile el arasındaki bölgedir ve alt ekstremite parçası değildir.
• Palmar avuç içine aittir; hallux ayak başparmağıdır.
• Kardiyo kalbi, kardiyovasküler terim ise dolaşım sistemini ifade eder.

İskelet, kemik çıkıntıları ve omurga

• Acromion, processus coracoideus ve köprücük kemiğinin lateral eklemi scapula ile ilişkilidir.
• Tuberculum minus ve collum anatomicum humerusta, trochanter major femurda, malleolus medialis tibiadadır.
• Ulnanın başı diğer uzun kemiklerden farklı olarak distaldedir.
• Torakal ile lumbal omurlar toplam 17, servikal ile lumbal omurlar toplam 12 eder.
• Foramen transversarium boyun omurlarında bulunur; faset eklemler komşu omurların eklem çıkıntıları arasında oluşur.
• Nazal kemik yüz kafatasına, os parietale nörokranyuma aittir; os coxae aksiyel iskelet dışındadır.

Eklemler

• Sindezmoz fibröz eklemdir; sinovyal eklemler kesintili eklem grubundadır.
• Ekleme gelen damarlar sinovyal eklem yapıları arasında sayılmaz; kıkırdağın cinsi de stabiliteyi etkilemez.
• Diz eklemi bikondilerdir; interfalangeal eklemler menteşe tipinde olduğundan sirkumdüksiyon yapamaz.
• Median atlantoaksiyal eklemin başlıca hareketi rotasyondur.
• Nucleus pulposus omurlar arası diskin içinde yer alır.

Kaslar

• Origo kasın başlangıç yeridir; kasların işlevleri arasında sıcaklığı algılamak yoktur.
• Rotator manşette teres minör vardır, serratus anterior yoktur.
• Pectoralis major iç rotasyon ve adduksiyon yaptırır, dış rotasyon yaptırmaz; latissimus dorsi ekstansiyon, adduksiyon ve iç rotasyon yapar.
• Transversus abdominis gövdeyi yana eğdirmez; derin kas olarak karın içi basıncı artırır.
• Eksternal oblik nefes vermeye yardımcıdır, nefes almaya katkısı yoktur.
• Gluteus maximus kalçanın en kuvvetli ekstansörü, kuadriseps dizin ekstansörüdür.
• Gastroknemius hem ayak bileğinde plantar fleksiyon hem dizde fleksiyon yaptırır.

Sinir sistemi

• Efferent nöron merkezden çevreye motor komut taşır.
• Periferik sinir sistemi kafa çiftleri ile spinal sinirlerden oluşur.
• Cerebellum denge, konum algısı ve hareket koordinasyonundan sorumludur.
• N. olfactorius koku, N. opticus görme, N. facialis mimik kaslarını yönetir.

Dolaşım, lenf ve solunum

• Şah damarı ortak karotis arteridir; femoral arter iliaka eksterna arterin devamıdır.
• Aort L4 düzeyinde ortak iliak arterlere ayrılarak sonlanır.
• Mitral kapak sol atrium ile sol ventrikül arasındadır; miyokard kalbin kas tabakasıdır.
• Lenf sisteminin kendi pompası ve atardamarı yoktur; timus lenfosit gelişiminde rol alır.
• Trachea soluk borusudur; epiglottis yutarken larinksi örter, krikoid kıkırdak tam halkadır.
• Bronşiollerde kıkırdak bulunmaz; akciğerin alt yüzü diyaframla komşudur; iki akciğerde toplam 5 lob vardır.
• Septum burun boşluğunu ikiye ayırır; konkalar lateral duvardadır.

Endokrin sistem

• Endokrin organlar salgısını doğrudan kana verir.
• Tiroid T3 ve T4 üretir; paratiroid hormon kan kalsiyumu düşünce kemikten kalsiyumu kana geçirir.
• Glukagon kan şekerini yükseltir; adrenalin böbreküstü bezlerinde yapılır.
• Pineal bez (epifiz) melatonin salgılar; eritropoietin çoğunlukla böbrekte yapılır.
• Timus doğumda iri olup ergenliğe kadar küçülür ve bağışıklık hücrelerinin olgunlaşmasında rol oynar.

Retraksiyon

Kürek kemiklerinin omurgaya doğru geriye çekilmesi hareketidir.

Kontralateral

Vücudun karşı tarafında bulunan yapıyı belirtir.

Profundus

Derinde yer alan anlamına gelen terimdir.

Origo

Kasın sabit kabul edilen başlangıç noktasıdır.

Efferent nöron

Merkezi sinir sisteminden çevre dokulara motor uyarı ileten sinir hücresidir.

Propriosepsiyon

Vücudun konum ve hareket algısıdır; cerebellum tarafından işlenir.

Sindezmoz

Fibröz eklem grubuna giren eklem tipidir.

Sirkumdüksiyon

Eklemin çevrilerek dairesel çizmesi hareketidir; menteşe eklemlerde yapılamaz.

Epiglottis

Yutma sırasında larinks girişini kapatan yaprak biçimli kıkırdaktır.

Miyokard

Kalp duvarının kasılarak kanı pompalayan kas katmanıdır.

Eritropoietin

Kırmızı kan hücresi yapımını uyaran, çoğunlukla böbrekte üretilen hormondur.

Glukagon

Pankreastan salgılanan ve kan glukozunu yükselten hormondur.

• Transversus abdominis hem gövdeye lateral fleksiyon yaptırmayan hem de derin karın kası olarak sorulur; eksternal oblikle karıştırılmamalı.
• Pectoralis major iç rotasyon yapar; dış rotasyon seçeneği hep yanlış cevaptır.
• Carpus hem önkol ile el arasındaki bölge hem de alt ekstremite dışı bölge olarak çıkar.
• Kemik çıkıntılarında scapula (acromion, coracoideus), humerus (tuberculum minus, collum anatomicum), femur (trochanter major) eşleşmeleri ezberlenmeli.
• Omur ve lob sayıları toplam olarak sorulur: torakal+lumbal 17, servikal+lumbal 12, akciğer lobları 5.