AUZEF Spor Yönetimine Giriş Çıkmış Sorular

Ders, spor yönetiminin ortaya çıkışını, temel kavramlarını, Türkiye'de sporun tarihsel ve hukuki gelişimini, örgütlenme ilkelerini, liderliği ve kalite anlayışını ele alır. Sporun hem eğitim ve kariyer hem de politika, mevzuat ve etkinlik türleri boyutuyla yönetildiği vurgulanır.

Spor yönetiminin temelleri ve kariyer

• Spor yönetimi akademik ve mesleki alan olarak ilk kez Amerika Birleşik Devletleri'nde gelişmiştir.
• Amaç, insan ve maddi kaynakları hedeflere ulaşmak için verimli ve etkili kullanmaktır.
• Yöneticilik yalnızca doğuştan gelmez; öğrenme yoluyla edinilen bilgi ve beceriyi de gerektirir.
• Sanayileşmeyle üretim gruplarını örgütleyip verim alan yönetici önem kazanmıştır.
• Kariyer seçimini ilgi duyulan alan ve uygun kişilik gibi faktörler etkiler; kariyer, zamanla ulaşılan ilerleme ve uzmanlıktır.

Yönetim işlevleri, ilkeler ve örgütleme

• Planlama, bir işe başlamadan neyin nasıl yapılacağına karar vermektir; plan seçimi rastgele olmaz.
• Hiyerarşik yapı ilkesi görev, yetki ve sorumlulukların yapısal belirlenmesidir.
• Fonksiyonel benzerlik ilkesi benzer işlerin bir arada gruplanmasını ister.
• Tarafsızlık ilkesi adil ve yansız yarışmayı, emek ilkesi insan değerini ve amatör-profesyonel ayrımını vurgular.
• Spor yönetimi çok paydaşlı olduğundan iki yönlü süreçtir; demokratik davranma da özelliğidir.
• İnsan kaynakları etmeni personel, gönüllü ve müşterilerin yönetimini kapsar.

Liderlik

• Lider, topluluğu ortak hedefler etrafında toplayıp harekete geçiren kişidir.
• Durumsal liderlikte etkililik, içinde bulunulan duruma ve izleyenlere bağlıdır.
• Dönüşümcü lider değişime uyum sağlar, yenilikçidir, hatayı gelişim fırsatı sayar.
• Stratejik lider ileriye dönük plan yapar, şeffaf yönetir, insanlarla birlikte çalışır.
• Kriz anında panik antrenörün lider özelliği sayılmaz.

Kalite ve toplam kalite yönetimi

• Kalite, ürün veya hizmetin müşteri beklentilerini karşılama yeterliliğidir.
• Spor hizmet kalitesi beklentileri karşılama veya aşma becerisidir.
• Toplam kalite yönetimi takım çalışmasına ve katılıma dayanır, bireysel çalışmaya değil.
• Kalite gelişimi planlı bir yönetim faaliyetinin ürünüdür; plansız olamaz.

Türkiye'de spor tarihi ve kuruluşlar

• İlk Türk futbolcu Fuat Hüsnü Kayacan'dır; İstanbul'da 1903-1910 arası karşılaşmaları İstanbul Futbol Birliği düzenlemiştir.
• Galatasaray 1906'da birliğe başvurup aynı sezon lige katılmıştır.
• Elpis, Moda ve İmogen azınlık kulüpleridir; Nişantaşı bu gruba girmez.
• TİCİ 1922-1936, Türk Spor Kurumu 1936-1938 arasında faaliyet göstermiştir.
• 1938'de Beden Terbiyesi Kanunu ile spor tümüyle devlet eliyle yönetilmeye başlanmıştır.
• Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın ilk dönemi 1969-1983'tür.
• Kulüp örgütlenmeleri İngiltere'de başlamış, ilk ulusal federasyon futbolda kurulmuştur.

Dünya sporu ve etkinlik türleri

• Coubertin açık havada spor ve amatör sporu savunmuş, sporun ülkeleri yaklaştırdığını düşünmüştür.
• Karnaval kostüm ve maskeli eğlenceye dayanan etkinliktir.
• Eğlence ve dinlence etkinliklerinde rekabet değil keyif esastır.
• Akdeniz Oyunları ve kıtalararası şampiyonalar kıtalararası etkinliklerdir.
• Futbolda şirketleşme ve küresel büyüme hakem seçimini etkilememiştir.

Mevzuat, politika ve kurullar

• Spor Hukuku sporun yasal boyutunu inceler; yasa, yasama organının koyduğu genel ve soyut kuraldır.
• Spor mevzuatı düzeni amaçlar; sporda kazanmak mevzuat tanımına girmez.
• Tahkim kararlarının kesinliği Anayasa'nın 59. maddesine dayanan spor hukuku düzenlemesidir.
• TFF'nin kuruluşunu 3813 sayılı Kanun düzenler; 7405 sayılı Kanunla 'spor federasyonu' terimi kullanılır.
• Sağlık Kurulu sağlık kontrolü ve beslenmeyi, Merkez Hakem Kurulu hakem yetiştirme ve atamayı yürütür.
• Türkiye Üniversite Sporları Federasyonu üniversiteler arası sporu düzenler.
• Spor politikası unsurları arasında sponsorluk ve tesis bulunur; engelli vatandaşların spora katılımı da bir kategoridir.

Spor örgütü ve eğitim

• Spor kulüpleri lisans, tescil, alt yapı ve deplasman organizasyonlarını yürütür.
• Üyeler ve taraftarlar iç çevredir; genel çevreyi ekonomik, ekolojik gibi unsurlar oluşturur.
• Spor alan bilgisi eğitiminde insan organizmasının yapısı ve görevleri bilgisi aranır.
• Hareket analizi becerisi genel kültür değil, teknik ve uzmanlık eğitimiyle ilgilidir.

Spor yönetimi

Hedeflere ulaşmak için insan ve maddi kaynakların verimli ve etkili kullanılması çabasıdır.

İşlev

Bir olayın sürmesi için gerekli görülen eylemler bütünüdür.

Planlama

Bir işi uygulamadan önce neyin nasıl yapılacağına karar vermektir.

Kariyer

Bir meslekte zamanla ve çalışarak ulaşılan ilerleme, başarı ve uzmanlık düzeyidir.

Durumsal liderlik

Liderliğin etkisinin ortama ve izleyenlere göre değişmesidir.

Hiyerarşik yapı ilkesi

Görev, yetki ve sorumlulukların ve aralarındaki ilişkilerin yapısal belirlenmesidir.

Fonksiyonel benzerlik ilkesi

Benzer işlerin gruplanarak bir araya getirilmesidir.

Kalite

Ürün veya hizmetin müşteri beklentilerini karşılama yeterliliğidir.

Spor politikası

Sporun ilke, amaç, örgütlenme ve uygulama anlayışını belirleyen genel çerçevedir.

Spor Hukuku

Sporun hukuki düzenlemeler ve yasal boyutuyla ilişkisini inceleyen alandır.

Sponsorluk

İş çevrelerinin spor müsabakaları üzerinden tanıtım yapıp ticaret hacmini artırmasıdır.

• Dönüşümcü, durumsal ve stratejik liderlik tanımları karıştırılmamalı: değişim ve yenilik dönüşümcü, ortama bağlılık durumsal, ileriye dönük plan stratejik.
• Hiyerarşik yapı ilkesi ile fonksiyonel benzerlik ilkesi karıştırılır: biri yetki-sorumluluk yapısı, diğeri benzer işlerin gruplanmasıdır.
• TİCİ (1922-1936) ve Türk Spor Kurumu (1936-1938) tarihleri sık sorulur.
• Olumsuz kökler dikkat ister: plansız, bireysel çalışma, panik, sporda kazanmak gibi seçenekler genellikle yanlış olandır.