AUZEF Temel Biyokimya ve Fizyoloji Bilgisi Çıkmış Sorular

Ders; karbonhidrat, lipid, protein ve nükleik asit yapılarını, enzim çalışmasını, hücre zarında madde geçişini ve temel fizyolojik olayları (pıhtılaşma, refleks, hücre bölünmesi) kapsar. Biyomoleküllerin yapısı ile görevleri arasındaki ilişki öne çıkar.

Karbonhidratlar

• Tek bir karbonun OH yönü farklı olan iki şeker birbirinin epimeridir; glikoz ile mannoz 2. karbonda ayrışır.
• Eritroz dört karbonlu olduğundan tetroz grubundadır.
• Serbest aldehit veya keton grubu taşıyan şekerler indirgeyicidir; sukrozda bu gruplar bağlandığı için indirgeyici değildir.
• Maltoz, laktoz, glikoz ve arabinoz indirgeyici şekerlerdir.
• Sellüloz, kitin, hyaluronik asit ve kondroitin sülfat yapısal polisakkarittir; inülin ise bitkilerde depo görevi görür.

Lipidler

• Yağ asitlerinin genel formülü CH3(CH2)n COOH şeklindedir; karboksil grubu asidik özellik verir.
• Kefalinler fosfolipittir; hidrolizde gliserin, yağ asidi, fosforik asit ve kefalin açığa çıkar.
• Serebrositler sfingozin, yağ asidi ve bir şekerden (galaktoz veya glikoz) oluşur; en çok merkezi sinir sisteminde bulunur.
• Makromoleküller arasında yükseltgenmesiyle en çok metabolik su veren grup lipidlerdir.

Aminoasitler ve proteinler

• Sistin kükürt içeren amino asittir.
• İki peptit bağıyla bağlanan üç amino asit tripeptit oluşturur.
• Proteinde amino asit dışında kalan kısma prostetik grup denir.
• İnsülinin kararlı yapısı için çinko gerekir; moleküller çinko çevresinde altılı gruplar halinde kristalleşir.

Nükleik asitler ve protein sentezi

• DNA'da guanin ile sitozin arasında üç hidrojen bağı bulunur.
• DNA kalıbından RNA yapılmasına transkripsiyon denir.
• tRNA aminoasitleri ribozoma taşıyarak protein yapımını sağlar.

Enzimler

• Liyazlar çift bağlara grup eklenmesini veya ayrılmasıyla çift bağ oluşmasını katalizler.
• Kompetetif inhibisyonda substrat ve inhibitör aynı aktif bölge için yarışır.
• Substrat derişimi artırılırsa kompetetif inhibitörün etkisi azalır.

Zar geçişi ve su dengesi

• Hipotonik ortamda su hücreye girer; hücre şişer ve lizise uğrar.
• Yarı geçirgen zardan geçemeyen çözünenin yarattığı basınca ozmotik basınç denir.

Fizyoloji ve hücre

• Pıhtılaşmada protrombin trombine dönüşür; trombin fibrinojeni çözünmez fibrine çevirir.
• Fibrin ağı kan hücrelerini tutarak pıhtıyı oluşturur.
• Refleks arkı: reseptör, duyu nöronu, ara nöron, motor nöron, efektör; yanıt omurilik düzeyinde verilir.
• Sentriyol hayvan hücrelerinde iğ ipliklerini oluşturarak bölünmede kromozomların kutuplara çekilmesini sağlar.

Epimer

Yalnızca tek bir karbonun konfigürasyonu farklı olan iki monosakkarit.

İndirgeyici şeker

Serbest aldehit veya keton grubu taşıyan şeker.

Fosfolipit

Fosforik asit içeren lipid grubu; kefalin bu gruptandır.

Serebrosit

Sfingozin, yağ asidi ve galaktoz ya da glikozdan oluşan, sinir sisteminde çok bulunan lipid.

Prostetik grup

Proteinin amino asit olmayan kısmı.

Tripeptit

Üç amino asidin iki peptit bağıyla birleşmesiyle oluşan bileşik.

Transkripsiyon

DNA kalıbından RNA sentezlenmesi.

tRNA

Aminoasitleri ribozoma taşıyan RNA türü.

Liyaz

Çift bağların oluşumunu veya yıkımını katalizleyen enzim sınıfı.

Hipotonik çözelti

Hücreye su girişine, şişmeye ve lizise yol açan çözelti.

Ozmotik basınç

Yarı geçirgen zardan geçemeyen çözünenin zara uyguladığı basınç.

Refleks arkı

Refleks sırasında uyartının izlediği sinir yolu.

• Epimer sorularında hangi karbonun farklı olduğuna bakılır; glikoz-mannoz 2. karbon örneğidir.
• Sukroz indirgeyici değildir; maltoz ve laktozla karıştırılmamalıdır.
• İnülin depo, sellüloz ve kitin yapısal polisakkarittir; bu ayrım sık sorulur.
• Hipotonik ortamda hücre şişer, lizis olur; ozmotik basınç kavramıyla karıştırılmamalıdır.
• Kompetetif inhibisyonda yarışma vardır ve substrat artırılınca etki azalır.