AUZEF Temel Kredi Bilgileri Çıkmış Sorular

Ders, kredinin anlamını, işlevlerini ve türlerini, bankaların kredi verme sürecini ve ilgili mevzuatı ele alır. Ayrıca nakdi ve gayrinakdi ürünler ile teminat, kefalet, rehin ve ipotek gibi güvence yöntemleri işlenir.

Kredinin temelleri ve sınıflandırması

• Kredi sözcük olarak güven demektir.
• Ekonomik işlevi, fon fazlası olan kesimden fona ihtiyaç duyanlara kaynak aktarmaktır.
• Döviz büfeleri kredi veren kuruluşlar arasında sayılmaz.
• Vadeye göre sınıflamada spot kredi, kaynağa göre sınıflamada fon kaynaklı kredi yer alır.
• Madencilik gibi istihraç faaliyetleri için ayrı bir kredi türü kullanılır.

Kredi politikası ve kredi süreci

• Kredinin hızlı verilmesi, bankaların kredi politikası ilkelerinden biri değildir.
• Plasman limiti, şube, bölge veya genel müdürlüğe tanınan kredi kullandırma yetkisidir.
• Süreç sırası: talep alınır, istihbarat ve analiz yapılır, komitede görüşülür.
• Toplam kredi hacmi iktisadi faktörler arasında değerlendirilir.
• İnşaat demiri ayrı sektör değildir; inşaat sektörüne bağlı üründür.
• Akıl zayıflığı bulunan kişi hukuki ehliyete sahip değildir.

Bankalar Kanunu (5411) hükümleri

• 48. madde: vadesi geçmiş nakdi krediler de kredi sayılır.
• 49. maddedeki risk gruplarında banka çalışanları yer almaz; ancak bankalar çalışanlarına kredi kullandırabilir.
• 51. madde: kredi açma yetkisi yönetim kuruluşundadır.
• 54. madde: bir kişi veya risk grubuna verilecek krediler toplamı özkaynakların yüzde yirmibeşini aşamaz.
• Olası zararlar ve değer düşüşleri için karşılık ayrılması zorunludur.

Nakdi ve gayrinakdi kredi ürünleri

• BCH: aynı faiz ve vadeyle yeniden kullanım ve geri ödemeye izin verir.
• TTK: anapara ve faiz eşit ya da esnek taksitlerle planlanabilir.
• KMH vadesiz TL hesap üzerine açılan limittir; İskonto İştira kredisi çek ve senet karşılığı kullandırılır.
• Ara ödemeli kredide tutar tek seferde çekilir, geri ödeme dilenen aralık ve tutarlarda yapılır.
• Akreditif gayrinakdi kredidir ve ihracat yapanlara tahsis edilir.
• Teminat mektubu garanti vermektir; mal alımı mektubu yalnız bayilere düzenlenir.
• Dış ticaret kredisi ihracat ve döviz kazandıran faaliyetleri finanse eder; Exim, Eximbank kredisidir.

Nakit yönetimi, çek ve proje kredileri

• Çek, maaş ve vergi/SSK ödeme kredileri nakit yönetimi ürünleridir.
• Çek bedeli 1.000 TL altındaysa banka öder; bu düzenleme gayrinakdi kredi niteliğindedir.
• Çek karnesi isteyen gerçek kişinin ortak olduğu tüzel kişilerin yasaklı olması karneyi engellemez.
• Proje kredisinde geri ödemenin ana kaynağı projenin nakit akışıdır.
• Oto, tüketici ve konut kredileri bireysel nitelikli kredilerdir.
• Rezerv çek limitinde teslim BLOKELİ yapılır; güniçi kredisi aynı gün kapatılır.

Teminat, sözleşme ve kefalet

• Teminat, kredinin emniyetini sağlamak için alınır; ilk tercih nakittir.
• Teminatın fazla alınmış olması, teminat çıkışı nedenleri arasında yer almaz.
• Sözleşme esastır; istisna, ülke çapında çok güçlü firmalarda genel müdürlük onayıyla yapılır.
• İmza sirküsü noterde düzenlenir.
• Eşin muvafakatnamesi Türk Borçlar Kanunu gereği istenir.
• Şirketin kefil olabilmesi için kefalet hükmü ana sözleşmeye eklenmelidir.
• Ticari işletmesi olmayan vakıf, kefalet verebileceği vakıf senedinde yazılıysa kefil olabilir.
• Borçlunun kefili çıkarması kefaletin sona erme hâli değildir.

Rehin ve alacağın devri

• Alacak devrinde borçlunun rızası gerekmez; teminat devri noterde düzenlenir.
• Menkul kıymet rehninde pay defteri kaydı ve hukuk görüşü gerekir.
• Emtia rehninde eşya bankaya teslim edilmelidir; çabuk bozulmamalı, kolay paraya çevrilebilmelidir.
• Ticari işletme rehninde unsurlar listesi eksiksiz ve açık yazılır.
• Nakit rehinde müşterek hesap üçüncü kişiye aitse bloke ve rehin talimat mektubu alınır.

İpotek

• İpotek, taşınmaz değerinden alacağı öncelikle elde etme imkânı veren sınırlı ayni haktır.
• Tapu dairesinde kurulur; banka yetkilisi, borçlu ve tapu müdürü hazır bulunur.
• Garame ipoteği: birkaç bankanın aynı taşınmaza aynı dereceden ipotek koymasıdır.
• Tüzel kişiden ipotek için ticaret sicilinde ipotek verebileceğine dair kayıt aranır.
• Traktör üzerine ipotek alınamaz; ipotek fekki, ipoteğin ortadan kalkmasıdır.

Seyyaliyet

Kısa vadeli kredinin sürekli işletme sermayesi veya sabit kıymet ve iştirak finansmanında kullanılmasıdır.

Plasman limiti

Şube, bölge veya genel müdürlüğe tanınan kredi kullandırma yetkisidir.

Karşılık

Olası kredi zararları ve değer düşüşleri için bankanın ayırdığı tutardır.

Nakdi kredi

Para olarak kullandırılan kredidir; BCH, TTK ve KMH örnekleridir.

Gayrinakdi kredi

Banka taahhüdüne dayanan kredidir; akreditif ve teminat mektubu örnekleridir.

Akreditif

Şartlı belgeler sunulursa satıcıya ödeme yapılacağını bildiren banka taahhüdüdür.

Tedarikçi finansmanı

Güçlü ana firmanın vadeli ödemesinin tedarikçiden temlik alınarak tedarikçiye finansman sağlanmasıdır.

Adi kefalet

Önce borçluya, sonra kefile başvurulan kefalet türüdür.

Garame ipoteği

Birden çok alacaklının aynı taşınmaza aynı dereceden koyduğu ipoteklerdir.

İpotek fekki

İpoteğin ortadan kalkmasıdır.

İmza sirküsü

Yetkili imzaları gösteren, noterde düzenlenen belgedir.

• Nakdi ve gayrinakdi ayrımına dikkat edilmeli; akreditif ve teminat mektubu gayrinakdidir.
• Kefil ve eş onayı konusunda Borçlar Kanunu, kredi sınırında ise Bankalar Kanunu 54. madde esas alınır.
• Rehinde emtia teslim edilmelidir; ipotek ise tapu dairesinde kurulur.
• Eşleştirme sorularında BCH, TTK, KMH, Güniçi ve Rezerv Çek Limiti tanımları karıştırılmamalıdır.