AUZEF Uluslararası Finans Çıkmış Sorular

Uluslararası Finans dersi; finansal piyasaları ve kurumları, paranın zaman değerini, sermaye piyasası araçlarını, sermaye maliyetini, çalışma sermayesini, risk-getiri ve portföy kuramını, ödemeler bilançosunu, döviz kuru sistemlerini ve vadeli işlemleri kapsar.

Finansal piyasalar ve kurumlar

• Para piyasası kısa vadeli kredi arz ve talebinin buluştuğu yerdir; riski sermaye piyasasına göre düşüktür.
• Sermaye piyasası uzun vadeli fon arz ve talebini buluşturur; temel aktörleri bankalar değildir.
• Özel finans kurumları para yaratır; sigorta şirketleri para yaratmaz. Emeklilik fonları finansal aracı kurumdur.
• Katılım bankaları faizsiz ilkelerle çalışır, kâr ve zararı fon sahipleriyle paylaşır.
• Yatırım fonlarının ayrı tüzel kişiliği yoktur; ilkeleri risk dağıtımı, profesyonel yönetim, inançlı mülkiyet ve varlıkların korunmasıdır.

Paranın zaman değeri

• Paranın zaman değeri enflasyonla aynı şey değildir; bugünkü paranın kullanım getirisine dayanır.
• Efektif faiz: dönem faizi hesaplanıp bileşik biçimde yıla taşınır; yıllık %12 ve 6 ay için (1,06)² − 1 = %12,36.
• Eşit yıllık ödemelerin gelecek değeri faktörle bulunur; bugünkü değer için bugünkü değer faktörü kullanılır.
• Kısa vadeli mevduatta basit faiz: anapara × (1 + faiz × gün/360).
• Kesintili borçta gerçek faiz, eline geçen tutarı taksitlerle eşitleyen orandır ve nominal orandan yüksek çıkar.

Sermaye piyasası araçları

• Menkul değer; ortaklık veya alacaklık hakkı veren, misli, seri ihraç edilen ve koşulları SPK'ca belirlenen kıymetli evraktır.
• Hisse senedi sermaye piyasası aracıdır; çek ödeme aracıdır, sermaye piyasası aracı değildir.
• Pay sahibi özsermaye sağlar; kâr payı, yeni pay alma, yönetime katılma ve oy hakkı vardır.
• Dönüştürülebilir tahvilde hisseye çevirme fiyatı dönüştürme fiyatı, değiştirilebilirde değiştirme fiyatıdır; dönüşüm nominal değer üzerinden yapılır.
• Alım varantı fiyat artışı, satım varantı fiyat düşüşü beklentisinde alınır.
• Banka bonolarının vadesi 60 ile 360 gün arasındadır; ADR ve EDR depo sertifikasıdır, OTC tezgâh üstü piyasadır.

Sermaye maliyeti

• Borcun vergi sonrası maliyeti = faiz × (1 − vergi oranı).
• Hisse maliyeti = beklenen temettü ÷ fiyat + büyüme oranı.
• AOSM, bileşenlerin piyasa değeri ağırlıklarıyla hesaplanır; defter değeri esas alınmaz.
• Çok uluslu şirketi ayıran unsurlar: büyüklük, uluslararası sermaye piyasalarına erişim, çeşitlendirme avantajı ve kur riski.

Çalışma sermayesi

• Sürekli çalışma sermayesi, en yoğun dönemde bile işin aksamaması için gereken asgari dönen varlıktır.
• Değişken çalışma sermayesi mevsimsel ve devresel dalgalanmalardan doğan ek ihtiyaçtır.
• Olağanüstü çalışma sermayesi grev, yangın, deprem gibi öngörülemeyen olaylar içindir.
• Net çalışma sermayesinin negatif olması yetersizlik işaretidir; dönen varlıkların aşırı artması fazlalık işaretidir.

Risk, getiri ve portföy kuramı

• Sistematik risk: faiz oranı, satın alma gücü gibi tüm piyasayı etkileyenler; finansal risk firmaya özgüdür.
• Çeşitlendirme yalnız sistematik olmayan riski azaltır; korelasyon −1 ve uygun ağırlıkla risk sıfırlanabilir.
• Değişim katsayısı = standart sapma ÷ beklenen getiri; beta = korelasyon × (hisse sapması ÷ piyasa sapması).
• CAPM: beklenen getiri = risksiz faiz + beta × (piyasa getirisi − risksiz faiz).
• Uluslararası çeşitlendirmede endeks getirileri arasında korelasyonu düşük ülkeler tercih edilir.
• Kayıtsızlık eğrisinin etkin sınıra teğet noktası etkin portföydür; yatırımcı beklentileri homojen varsayılır.

Ödemeler bilançosu

• Mal ve hizmet ihracatı ile ithalatı cari işlemler hesabında izlenir; dış ticaret hesabı bunun alt kalemidir.
• Yabancı menkul kıymet alım satımı ve yurt dışı mevduat finans hesabına yazılır.
• Dış borç faizleri birincil gelir dengesinde yer alır.
• Parasal altın ve özel çekme hakkı rezerv varlıklardır; diğer yatırımlarda yer almaz.
• Gelirler ödemelerden büyükse rezervler artar.

Döviz kuru sistemleri ve vadeli işlemler

• Konvertibilite, paranın kısıtsız başka paralara ve altına çevrilebilmesidir; revalüasyon ulusal paranın resmen değerlenmesidir.
• Kirli dalgalanmada kurlar piyasada oluşur, aşırı oynaklıkta müdahale edilir.
• Sabit kurda dış denge kendiliğinden sağlanmaz; döviz kontrolleri bürokrasi yaratır.
• Esnek kur, kur riskini ortadan kaldırmaz, artırır.
• Vade fiyatı sözleşme anında kararlaştırılan fiyattır; sürdürme teminatı teminat çağrısının alt sınırıdır.
• Tahvil elinde tutan yatırımcı, faize bağlı vadeli işlem sözleşmesi satarak korunur.

Efektif faiz

Dönemsel faizin bileşik hesapla yıllığa çevrilmiş gerçek karşılığıdır.

Nominal değer

Menkul kıymetin üzerinde yazılı bedeldir.

Tasfiye değeri

Varlıklar satılıp borçlar ödendikten sonra hisse başına kalan nakit tutarıdır.

Dönüştürme fiyatı

Dönüştürülebilir tahvil hisseye çevrilirken uygulanan fiyattır.

AOSM

Borç ve özsermaye maliyetlerinin piyasa değeri ağırlıklı ortalamasıdır.

Beta

Bir hissenin piyasa hareketlerine duyarlılığını gösteren sistematik risk ölçüsüdür.

Piyasa risk primi

Piyasanın beklenen getirisi ile risksiz faiz arasındaki farktır.

Etkin portföy

Kayıtsızlık eğrisinin etkin sınıra teğet olduğu noktadaki portföydür.

Cari işlemler hesabı

Mal, hizmet ve gelir işlemlerinin izlendiği ödemeler bilançosu hesabıdır.

Konvertibilite

Ulusal paranın kısıtlama olmadan başka paralara ve altına çevrilebilmesidir.

Revalüasyon

Ulusal paranın değerinin resmi kararla yükseltilmesidir.

Vade fiyatı

Vadeli sözleşmede alıcı ve satıcının anlaştığı teslim fiyatıdır.

• Para piyasası kısa vadeli ve düşük riskli, sermaye piyasası uzun vadeli; bankalar para piyasasının aktörüdür.
• Dönüştürme fiyatı ile değiştirme fiyatını karıştırmamak gerekir; ilki dönüştürülebilir, ikincisi değiştirilebilir tahvil içindir.
• Sistematik risk çeşitlendirmeyle yok edilemez; yalnız firmaya özgü risk azalır.
• Borç maliyetinde vergi kalkanı unutulmamalı; AOSM'de piyasa değerleri kullanılır.
• Çalışma sermayesinde net değerin negatif olması yetersizlik, dönen varlıkların aşırı artması fazlalık göstergesidir.