Anadolu AÖF İletişim Bilgisi Çıkmış Sorular

İletişim Bilgisi dersi; iletişimin temel ögelerini, sözlü ve sözsüz iletişimi, etkili konuşmanın yapısını, grup ve kültürler arası iletişimi, kitle iletişimini ile örgütsel ve çevrim içi iletişimi ele alır.

İletişim süreci ve ögeleri

• İletişimin amaçları öğrenmek, ilişki kurmak, eğlenmek ve yardım etmektir; etkilenmek doğrudan amaç sayılmaz.
• İleti, kaynağın alıcıda değişim yaratmak için kodladığı semboller topluluğudur; söz, yazı, jest ya da görüntü olabilir.
• Alıcının iletiye verdiği tepki geri bildirimdir; amaca ulaşılıp ulaşılmadığını gösterir.
• Kod, aynı kültürdeki insanların ortak benimsediği anlam düzenidir; dil en yaygın örneğidir.
• Gürültü kanal verimini düşüren istenmeyen etkidir; fiziksel, fizyolojik, psikolojik ve anlamsal türleri vardır.
• Süreç olarak iletişim etki yaratmaya, anlam üretimi olarak iletişim ise anlamın paylaşılmasına odaklanır.

Alıcı tepkileri ve kültürel bağlam

• Fiske, anlam üretiminin kültürel bağlama bağlı olduğunu, kültür farkının yanlış anlamaya yol açabileceğini vurgular.
• Müzakereci okumada alıcı baskın anlamı genel olarak kabul eder, kendi konumuna göre uyarlar ve sorgular.
• Kültürel bağlam, iletişimin dayandığı ortak değerleri kullanır ve yeniden üretir.
• Bireylerarası iletişimde belirleyici olan, alıcının iletiyi nasıl yorumladığıdır; gönderenin niyeti tek başına yetmez.
• Empati için önce kendini karşısındakinin yerine koymak gerekir.

Sözlü ve sözsüz iletişim

• Sözlü iletişimde ileti sözcüklerle kodlanır; açıklık, duyarlılık ve somut olmak temel becerilerdir.
• Sözsüz iletişim ses tonu, vurgu ve hız gibi paralinguistik öğeleri de kapsar, yalnızca sessiz davranış değildir.
• Sözsüz iletişimin kesin dilbilgisi yoktur; bilinçsiz ortaya çıktığı için daha güvenilir sayılır.
• Beden dili işaretleri Ekman ve Friesen'e göre işlevlerine göre sınıflanır; keyfi kodlarda ileti ile işaret arasında doğal bağ yoktur.
• Ses şiddeti desibelle ölçülür ve sesin yüksekliğini gösterir; Rate konuşma hızıdır.
• Kent ve mimari kodu, kilise gibi yapıların taşıdığı güç ve otorite iletisini kapsar.

Etkili konuşma

• Girişte çengel dikkat çeker; ardından ana fikir ve izlenecek yol önserimde sunulur.
• Kapanışta etkili cümle, eyleme çağrı, geleceğe işaret ve çemberi tamamlama kullanılır; gözden geçirme kapanış fikri değildir.
• Patos, dinleyicilerin duygularına seslenme ve onları yönlendirme becerisidir.
• Sahne korkusunda gevşeme, hazırlık, olumlu düşünme ve tanıdık yüzlere bakma işe yarar.
• Konuşma fiziksel, fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik boyutlarda tanımlanır.

Grup ve bireylerarası iletişim

• Aile ve yakın arkadaşlar birincil grup örneğidir; çalışma grupları yetenek ve niteliklere göre kurulur.
• Aracılandırılmış grup iletişiminde üyeler yüz yüze yerine araçlarla görüşür.
• Çatışmada kaçınma, hem kendi hem karşı tarafın gereksinimlerine ilgisiz kalmaktır ve kaybet-kaybet sonucu verir.
• Onaylamama, karşıdakinin varlığını yok saymaktır; şikâyet etmek bu kapsamda değildir.
• Bireylerarası iletişim her zaman dostane olmaz; iş görüşmesi ve tartışma da kapsamındadır.

Kültürler arası iletişim

• Başarı için saygı, sabır, önyargısızlık ve empati gerekir.
• Hofstede boyutları: güç mesafesi, bireycilik-ortaklaşalık, erillik-dişillik, belirsizlikten kaçınma, uzun/kısa dönemli yönelim, hazcılık-kısıtlılık.
• Trompenaars'ta dış yönelimli kültürler doğayla uyumlu yaşamayı hedefler; ardışık ve eş zamanlı zaman, Hall'un monokronik ve polikronik ayrımına karşılık gelir.
• Ortaklaşacı kültürlerde kişi, davranışının gruba etkisini düşünür; Akdeniz ülkeleri çok zamanlı kültür örneğidir.
• Kültürler arası iletişim bireyden çok kültürel kalıplara odaklanır.

Kitle iletişimi ve tarihsel gelişim

• Kitle iletişim araçları geniş kitlelere ulaşır, çoğunlukla tek yönlüdür; anında dönüt alınamaz.
• Kitle birbirini tanımayan, aralarında sıkı bağ olmayan geniş topluluktur; sıkı bağlar cemaat ve grup özelliğidir.
• Kitle toplumunu Sanayi Devrimi, kentleşme ve iş bölümü doğurmuştur; kavramı ilk Tocqueville ileri sürmüştür.
• Tönnies'in Gemeinschaft kavramı cemaat demektir; Habermas basılı medyanın kamusal alan yarattığını savunur.
• Acta Diurna gazetenin öncüsüdür; Ceride-i Havadis 1840'ta yayımlanmıştır; Nielsen televizyon izleyicisini ilk ölçen şirkettir; ARPANET internetin temelidir.

Örgütsel ve çevrim içi iletişim

• Klasik yaklaşım örgütü hiyerarşi, uzmanlaşma ve katı kurallarla mekanik görür.
• Öneri sistemleri iç iletişim aracıdır; lobicilik ve kongreler dış halkla ilişkilerdir.
• Söylenti resmî yapı dışında gelişir, kurala bağlanmaz.
• Çevrim içi iletişimin altyapısı bilgisayar ağlarıdır; e-posta eş zamansız bir araçtır.
• SIDE kuramına göre anonim ortamlarda kişisel kimlik geri çekilir, grup kimliği öne çıkar.
• Dinleme aşamaları duyma, anlama, değerlendirme ve yanıt vermedir; not alma aşama değildir.

İleti

Kaynağın alıcıya aktarmak istediği, sembollerle kodlanmış düşünce, duygu ya da bilgidir.

Geri bildirim

Alıcının iletiye verdiği tepkidir; iletişimin amacına ulaşıp ulaşmadığını gösterir.

Kod

Aynı kültürdeki insanların ortak kabul ettiği anlam sistemidir.

Gürültü

Kanalın taşıma gücünü ve verimini azaltan istenmeyen her etkidir.

Önserim

Girişte ana fikrin söylenip konuşmanın izleyeceği yolun tanıtıldığı bölümdür.

Patos

Konuşmacının dinleyicilerin duygularına seslenme ve onları yönlendirme yeteneğidir.

Müzakereci okuma

Alıcının baskın anlamı kabul edip kendi konumuna göre uyarlamasıdır.

Keyfi kod

İleti ile işareti arasında doğal bağ bulunmayan, kültürde öğrenilen beden dili kodudur.

Cemaat

Gemeinschaft karşılığı; geleneksel, samimi ve duygusal bağlara dayanan yapıdır.

Polikronik kültür

Zamanı esnek gören, birden çok işi birlikte yürüten kültürdür.

Birincil grup

Aile gibi yüz yüze, samimi ve uzun soluklu ilişkilerin kurulduğu gruptur.

SIDE

Çevrim içi ortamda grup kimliğinin kişisel kimliğin önüne geçtiğini savunan kuramdır.

• Önserim girişte yer alır; gözden geçirme ise kapanıştan önce gelen yapısal bölümdür, kapanış fikri değildir.
• İç yönelimli kültür doğayı denetlemeye çalışır, dış yönelimli kültür doğayla uyum kurar; bu ikisi karıştırılmamalıdır.
• Kalabalık özneldir, yoğunluk nesneldir.
• Sorularda 'olmayan' seçeneği sorulur; gürültü türleri, sahne korkusu yöntemleri ve Hofstede boyutlarında dışarıdaki seçeneği bulmaya dikkat edilmelidir.
• Sözel kod yazsa bile denetimin zayıf olduğu ifade sözsüz iletişimi anlatır.