Anadolu AÖF Sınıf Yönetimi Çıkmış Sorular

Sınıf Yönetimi dersi; sınıfın tanımı, yönetim süreçleri ve alanları, öğretmen rolü, grup ve ilişki düzenleri, istenmeyen davranışlarla başa çıkma, zaman yönetimi ile ders plânı konularını ele alır. Amaç, öğrenmeyi destekleyen düzenli bir sınıf ortamı kurmaktır.

Temel kavramlar ve sınıf yönetiminin kapsamı

• Yönetim en geniş anlamıyla insan davranışlarına yön vermedir; eğitim ise istendik davranış oluşturma ya da değiştirme sürecidir.
• Sınıf, eğitim amacıyla bir araya gelen insanlar ile mekânın bütünüdür.
• Sınıf yönetimi alanları: hazırlık, zaman, eğitim süreci, ilişki ve davranış düzenidir.
• Kariyer planlaması sınıf yönetiminin etkinlik alanlarından değildir.
• Etkili sınıf yönetiminin en etkili öğesi öğretmendir; yalnız alan bilgisi yeterli sayılmaz.
• Süreçler arasında planlama, örgütleme ve güdüleme yer alır.

Sınıf ortamının özellikleri ve fiziksel düzen

• Sınıf ortamı çok boyutludur, tek boyutlu değildir.
• Aynı anda birden çok olayın yaşanması eş zamanlılık, beklenmedik olaylar kestirilemezliktir.
• Öğrenci beklentileri psikolojik boyuta aittir, fiziksel değişken sayılmaz.
• Öğrencilerin birbirinin ensesini gördüğü oturma biçimi klasik düzendir; dinleme ve not almaya uygundur.
• Sınıf düzeni en kolay öğretim yılının ilk günlerinde kurulur.
• İlgi köşeleri ve öğrenme merkezleri sınıfı çekici kılar, öğrencilerin gönüllü kalmasını sağlar.

Grup, aile ve çevre

• Aile bireyin ilk eğitimini aldığı, toplumsallaşmaya başladığı en temel gruptur.
• İnsanlar sınırlılıkları nedeniyle grup oluşturur; takım olmanın ilk koşulu grup olmaktır.
• Büyük gruplarda sorumluluk dağıldığı için tartışmaya katılım azalır.
• Etnik köken doğuştan gelir; güç, statü ve saygınlık gruba katılarak kazanılabilir.
• Basın-yayın araçları uzak çevrenin etkilerini eğitim ortamına taşır.
• Çevreden gelen bilgiler başka kaynaklarla desteklenip tartışılmalıdır.

İstenmeyen davranışlar ve önlemler

• İstenmeyen davranış, eğitsel çabaları olumsuz etkileyen her davranıştır.
• Aşırı kaygı istenmeyen davranışa yol açan etmenlerdendir.
• Önleyici önlemlerde ilk adım ders işleyişini değiştirmek; yöntem çeşitliliği ve etkin katılım davranışları azaltır.
• Öğrencinin davranışının nedeni araştırılır; aile tanınır ve ailesiyle iş birliği yapılır.
• Davranış değişikliğinde en etkili yol, öğrenciyi istenen davranışı yapabileceğine inandırmaktır.
• Değerlendirme kişiliğe değil davranışa yönelik olmalı; olumlu örnekler istenen davranışı çağrıştırır.

Yaklaşımlar, kurallar ve iletişim

• Sorun çıktıktan sonra ceza veya tepki verme tepkisel yaklaşımdır; başarılı öğretmen bütünsel yaklaşım izler.
• Sınıf kuralları öğrencilerin katılımıyla ve dönemin başında belirlenir.
• Etkili kural olumlu, açık ve herkesi kapsayan dille söylenir.
• Rica biçiminde isteme istek dilidir; yargılayıcı mesajlar iletişimi zayıflatır.
• Süre ölçütüyle başarı tanımlamak yapıcı yarışmacı düzene örnektir.
• Çağdaş yönetici öğrencilerin beklenen davranışı gösterebileceğine inanır.

Zaman yönetimi

• Belirli sürede kaynak ve etkinlikleri yönetmek zaman yönetimidir.
• Zamanı verimli kullanma becerisi sonradan öğrenilir.
• Zaman kaybında öğrenciyi cezalandırmak kayıpları azaltmaz; planlı ve öncelikli çalışmak gerekir.
• Planlama, devam takibi, değerlendirme ve plan uygulama öğretmenin zorunlu işleridir.
• Hedef davranışlarla süre arasında ilişki kurulamazsa konu yetişmez.
• Zamanı verimli kullanmaya dönük etkinlikler öğretmenin yetiştirme baskısını azaltır.

Ders plânı ve program

• Program hazırlığında önce millî eğitimin, okulun ve dersin amaçlarına dayanılır.
• Hedef davranışlar ile içerik arasındaki bağı belirtke tablosu gösterir.
• Ders programı, çerçeve programın öğrencilere göre uyarlanmasıdır.
• İyi plân esnektir, değişikliğe açıktır; ödevler pekiştirme bölümüyle ilgilidir.
• Süreklilik, öğrenmelerin geçmiş ve gelecek yaşantılarla bağ kurmasıdır.
• Ön değerlendirmede plânın hedeflere uygunluğu sorgulanır, yazanın kim olduğu sorulmaz.

Örgütleme

Görev ve ilişkilerin hedefler doğrultusunda düzenlenmesi sürecidir.

Güdüleme

Öğrencilerin güçlerini belirlenen hedeflere yöneltmesini sağlamaktır.

Özdenetim

Kişinin kendi eksik ve hatalarını fark edip gidermesidir.

Belirtke tablosu

Hedef davranışlarla ders içeriği arasındaki ilişkiyi gösteren araçtır.

Tepkisel yaklaşım

Sorun ortaya çıktıktan sonra ceza veya tepkiyle karşılık vermektir.

Eş zamanlılık

Sınıfta aynı anda birden çok olayın gerçekleşmesidir.

Kestirilmezlik

Sınıf olaylarının önceden tahmin edilemeden ortaya çıkabilmesidir.

İstek dili

Bir davranışın rica biçiminde istenmesidir.

Değerlendirme

Ölçme sonuçlarını bir ölçütle karşılaştırıp değer yargısına varmaktır.

Dikkati çekme

Öğrencileri hedef davranışlara yönelik etkinliğe hazır hale getirmektir.

Süreklilik

Öğrenmelerin geçmiş ve gelecek yaşantılarla ilişkilendirilmesidir.

• Tepkisel yaklaşım sorun çıktıktan sonra devreye girer; önleyici önlemler ise önceden alınır.
• Eş zamanlılık aynı anda çok olay, kestirilmezlik ise beklenmedik olaydır; karıştırılmamalı.
• Olumsuz kökenli ifadeler (yargılayıcı mesaj, tek yöntem, kuralları dönem sonunda belirleme) genellikle yanlış şıktır.
• Sınıf düzeni ve kurallar için zaman ilk günler ve dönem başıdır.
• Sorularda nedeni araştırmak, aileyi tanımak ve davranışı kişilikten ayırmak doğru yaklaşımdır.