AUZEF Acil Hizmetlerin Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, afet ve acil durum kavramlarını, acil durum yönetiminin evrelerini, yönetici görevlerini, örgütlenme biçimlerini ve planlama ilkelerini ele alır. Türkiye ile ABD'deki yapılanma ve temel yönetmelikler de konuya dahildir.

Temel kavramlar ve olay türleri

• Acil durum, can ya da mal güvenliğini tehdit eden ve olağan kaynaklarla hemen karşılık verilmesi gereken beklenmedik olaydır.
• Kaza, az sayıda kişinin ya da yapının zarar gördüğü istenmeyen olaydır.
• Tehlike, doğal ya da insan kaynaklı olup kayıp ihtimali yüksek süreç veya olaydır.
• Doğal risk, fiziksel çevrenin insan ve toplum esenliğini tehdit eden yönlerini anlatır.

Afet türleri

• Deprem doğal afettir; teknolojik afetler insan faaliyetlerinden doğar.
• Doğal ve teknolojik ayrımı, afetin kaynağının doğa mı insan mı olduğuna bakılarak yapılır.

Acil durum yönetiminin evreleri

• Hazırlıklı olma evresinde müdahale önceden planlanır ve eldeki kaynaklar artırılır.
• Zarar azaltma, can ve mal kaybını uzun vadede azaltmayı ya da önlemeyi amaçlayan sürekli faaliyetlerdir.
• Felaketin zararlarını iyileştirme çalışması hazırlıklı olma kapsamında sayılmaz.
• Acil durum yönetiminin temel niteliği ve başarının dayanağı esnekliktir.

Acil durum yöneticisinin rolü

• Yönetici, kişi ve kurumlar arasında içten ve sınırsız ilişki kurmaya çalışır; bireysel karar oluşturmak bu işlerden değildir.
• Yeni yasaların nasıl yürürlüğe gireceği, yöneticinin öğrenmesi gereken uygulamalar arasında yer almaz.
• Kaynakların idaresi, gelen bilgilerin çözümlenmesi ve karar alma süreci yönlendirme ve kontrol olarak adlandırılır.

Yönetim merkezi ve olay yeri organizasyonu

• Afet sırasında acil durum işlevleri Acil Durum Yönetim Merkezi'nden yönetilir.
• Basın sözcüsü, olay komutanına bağlı komuta kadrosunda yer alır ve kamuoyunu bilgilendirir.

Devlet yapısı ve yönetmelikler

• ABD sisteminde işleyiş yerelden başlar: yerel yönetim, eyalet yönetimi, federal yönetim.
• Mahalle yönetimi, ABD'nin temel aktörleri arasında değildir.
• Kriz Değerlendirme ve Takip Kurulu, Başbakanlık Müsteşarı başkanlığında kurulur.
• Afet yardım yönetmeliğinde İlk Yardım ve Sağlık Hizmetleri Grubu içinde Dahiliye Servisi yer almaz.
• Hükümetlerin gerekçelerinden biri olarak bireylerin sağlığının etkilenmesi gösterilmez.

Planlama ve risk analizi

• Depreme yönelik plan hazırlanırken asma tavanlara ilave korkuluk eklenmesi gereken bir husus değildir.
• Meslek hastalıkları, risk analizi yapılma gerekçeleri arasında sayılmaz.

Acil durum

Can ya da mal güvenliğini tehdit eden, hemen karşılık gerektiren beklenmedik olay.

Kaza

Az sayıda kişi ya da yapının zarar gördüğü, beklenmeyen ve istenmeyen olay.

Tehlike

Kayıp doğurma ihtimali çok yüksek olan doğal ya da insan kaynaklı süreç veya olay.

Doğal risk

Fiziksel çevrenin insanların ve toplumun esenliğini tehdit eden yönleri.

Hazırlıklı olma

Müdahalenin önceden planlanması ve kaynakların çoğaltılması evresi.

Zarar azaltma

Can ve mal kaybını uzun vadede azaltmaya yönelik sürekli faaliyetler.

Acil Durum Yönetim Merkezi

Afet sırasında acil durum işlevlerinin yönetildiği merkez.

Yönlendirme ve kontrol

Kaynakları idare etme, bilgiyi çözümleme ve karar alma süreci.

Esneklik

Acil durum yönetiminin temel niteliği ve başarının dayandığı etken.

Teknolojik afet

İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan afet türü.

• Kaza ile acil durum karıştırılmamalı: kaza az sayıda kişiyi etkiler, acil durum olağan kaynaklarla hemen karşılık gerektirir.
• Hazırlıklı olma ile zarar azaltma ayrı evrelerdir: biri planlama ve kaynak artırma, diğeri uzun vadeli önleme.
• Tehlike ile risk ayrımına dikkat edilmeli: tehlike süreç ya da olayın kendisidir, doğal risk ise çevrenin tehdit eden yönüdür.
• Olumsuz kökte sorulan sorularda (yer almayan, sayılamayacak) dışarıda kalan seçenek aranmalıdır.
• ABD sisteminde sıralama yerelden federale doğrudur.