AUZEF Antik Numismatik Çıkmış Sorular
İstanbul Üniversitesi AUZEF Antik Numismatik dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 256 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.
Antik Numismatik konu özeti
Antik Numismatik, sikkelerin doğuşunu, ilk basıldığı yerleri, kentlerin ayırt edici sikke tiplerini ve Pers egemenliğindeki sikke geleneğini inceler. Ders ayrıca terimleri, araştırma kaynaklarını ve sikkelerin ikincil kullanımlarını kapsar.
Sikkenin doğuşu ve temel terimler
- Numismatik terimi, yasayla değeri belirlenen para anlamındaki nomisma sözcüğünden türemiştir.
- Düzenli ticaretin kökeni, üretim fazlasının takasla değiştirildiği Neolitik Dönem'e uzanır.
- İlk sikkeler MÖ 7. yüzyılda Batı Anadolu'da Lydia'da, doğal altın-gümüş alaşımı elektronla basılmıştır.
- Kroisos döneminde altın ve gümüş ayrı sikkeler olarak basılmaya başlanmıştır.
Sikkenin yapısı ve teknik terimler
- Ön yüz aversus, arka yüz reversus adını alır.
- İlk sikkelerde arka yüzdeki çukur kare iz quadratum incusum diye adlandırılır.
- Sonraki dönemde bu alan tiplerle dolmuş, iki yüzü figürlü sikkeler yaygınlaşmıştır.
- Lejand sikkedeki yazıyı, monogram birleşik harfleri, kontrmark sonradan vurulan damgayı anlatır.
Konuşan tip ve kent sikkeleri
- Konuşan tip, kent adını çağrıştıran betimdir: Rhodos'ta gül, Side'de nar, Trapezos'ta masa, Astakos'ta ıstakoz.
- Aspendos'taki güreşçi ve sapancı kent adıyla bağlantılı olmadığından konuşan tip sayılmaz.
- Selinos'ta kereviz yaprağı, Kyrene'de silphium bitkisi yerel zenginliği gösterir.
- Silphium Antikçağ'da aşırı toplanmayla yok olmuştur; sikkeler görünüşünü günümüze taşır.
Tipe göre sikke adları
- Aigina'nın kaplumbağalı sikkeleri khelonai adını taşır.
- Atina'nın baykuşlu sikkeleri glaukes, Korinthos'un pegasoslu sikkeleri poloi diye anılır.
- Kroiseoi, Lydia Kralı Kroisos'un sikkeleridir.
- Atina'nın yazısız erken serileri wappenmünzen, yani hanedan armalı sikkeler olarak adlandırılır; at başı, tekerlek, boğa, gorgon başı görülür.
Bölgesel örnekler
- Sybaris sikkelerinde başı geriye dönük boğa; Metapontion'da başak, Kroton'da tripod bulunur.
- Phaselis, deniz ticareti sayesinde Lykia'da erken sikke basan tek merkezdir.
- Abydos MÖ 5.-4. yüzyıl gümüş sikkelerinde kartal kullanmıştır.
- Skione sikkelerinde miğferli Protesilaos başı vardır; Selinos sikkeleri Empedokles anlatısıyla ilişkilidir.
- Klazomenai'nin MÖ 4. yüzyıl sikkelerinde nadir görülen sanatçı imzası bulunur.
- Siphnos, Paros, Naksos ve Andros Kyklad'dır; Samos Kyklad değildir.
Lydia'dan Pers dönemine
- Akhaimenid hanedanının ilk kralı Kyros, Med egemenliğini sona erdirmiştir.
- Lydia MÖ 546'da Kroisos döneminde yıkılmış; Persler kendi sikkelerini çıkarana dek Kroisos tipini sürdürmüştür.
- Pers altın sikkesi dareikos, gümüş sikkesi siglostur; kendi tipli basım I. Dareios ile başlamıştır.
- Pers sikkelerinin arka yüzünde figür yerine dikdörtgen incus bulunur.
Satraplar ve yerel yöneticiler
- Hekatomnoslar MÖ 4. yüzyılda Karia'yı Persler adına yönetmiş, kendi adlarına sikke basmıştır.
- Satrap Datames, Sinope'de kentin kendi tiplerini kullanıp sikkeleri kendi adına bastırmıştır.
- Kilikia satrap sikkelerinde Zerdüştlüğün baş tanrısı Ahuramazda figürü yer alır.
Kaynaklar ve ikincil kullanım
- SNG, müze ve koleksiyonlardaki Yunan sikkelerini yayımlayan temel numismatik dizidir.
- SEG epigrafi kaynağıdır; RE ve DNP ansiklopedi, ANRW Roma üzerine makale dizisidir.
- Sikkeler delinip takı, amulet, muska olarak taşınmış; gömü hediyesi ve adak olmuştur.
- Oyuncak olarak kullanım geleneği bilinmez.
Önemli kavramlar
- Nomisma
- Yasayla değeri belirlenen para; numismatik teriminin kökenidir.
- Elektron
- İlk sikkelerde kullanılan doğal altın-gümüş alaşımı.
- Konuşan tip
- Kent adına gönderme yapan sikke betimi.
- Quadratum incusum
- İlk sikkelerin arka yüzünde kalan çukur kare iz.
- Aversus / Reversus
- Sırasıyla sikkenin ön ve arka yüzü.
- Wappenmünzen
- Atina'nın yazısız, çeşitli tipli erken hanedan armalı sikkeleri.
- Khelonai
- Aigina'nın kaplumbağalı gümüş sikkeleri.
- Glaukes
- Atina'nın baykuşlu gümüş sikkeleri.
- Dareikos
- Pers altın sikkesi.
- Siglos
- Pers gümüş sikkesi.
- SNG
- Sylloge Nummorum Graecorum; Yunan sikkelerini standart düzenle yayımlayan dizi.
- Satrap
- Pers krallığında bölge valisi; bazıları kendi adlarına sikke basmıştır.
Sınav ipuçları
- Khelonai (Aigina, kaplumbağa), glaukes (Atina, baykuş) ve poloi (Korinthos, pegasos) karıştırılmamalı.
- Konuşan tip sorularında kent adıyla bağı olmayan seçenek aranır; Aspendos bu örnektir.
- Dareikos altın, siglos gümüştür; Pers sikkesinin arka yüzünde incus bulunur.
- SNG sikke dizisidir; SEG epigrafi, RE ve DNP ansiklopedi kaynağıdır.
- Samos Kyklad grubunda değildir; Doğu Ege adasıdır.
Hangi sınavların soruları var?
Antik Numismatik örnek sorular
Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.
1. Yunanca nomos kökünden gelen ve sikkeleri inceleyen bilim dalının adı olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- Epigrafik
- Metroloji
- Nomotetik
- Diplomatik
- Numismatik
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Numismatik
Nomos 'yasa, düzen' demektir; ondan türeyen nomisma, yasayla değeri belirlenen para anlamına gelir. Latinceye numisma olarak geçmiş, sikke bilimi için numismatik terimi buradan oluşmuştur. Metroloji ağırlık ve ölçü sistemlerini inceler.
2. Güney İtalya’daki hangi kentin sikkelerinde başını geriye döndürmüş bir boğa figürü yer alır?
- Kime
- Metapontion
- Zankle
- Sybaris
- Kroton
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Sybaris
Başı geriye dönük duran boğa, Sybaris’in ayırt edici sikke tipidir. Kentin çukur teknikle basılmış erken gümüş staterlerinde sürekli görülür. Metapontion’un tipi başak, Kroton’un tipi tripoddur.
3. Atina’nın yazıt taşımayan ve birbirinden çok farklı tiplerle basılmış erken serileri için kullanılan “wappenmünzen” terimi ne anlama gelir?
- Konuşan tip
- Kaplumbağalar
- Hanedan armalı sikkeler
- Baykuşlar
- Tiran sikkeleri
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Hanedan armalı sikkeler
Almanca “wappenmünzen” arma sikkeleri, yani hanedan armalı sikkeler demektir. Baykuşlu serilerden önce basılan bu sikkelerde yazı yoktur ve tipler çeşitlidir. Tiplerin soylu ailelerin amblemleri olduğu varsayımı terimin kaynağıdır.
4. MÖ 7. yüzyılda ortaya çıkan ve bilinen en eski sikkeler olarak kabul edilen paralar, hangi bölgede ve hangi madenle üretilmiştir?
- Lydia - elektron
- Attika - gümüş
- Mısır - altın
- Makedonya - bronz
- Pers - demir
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Lydia - elektron
İlk sikkeler Batı Anadolu'daki Lydia topraklarında, doğal altın-gümüş alaşımı olan elektronla basılmıştır. Bu maden Paktolos Irmağı'ndan sağlanıyordu. Kroisos döneminde altın ve gümüş ayrı sikkeler olarak basılmaya başlandı.
5. Trapezos kentinin sikkelerinde hangi figür yer alır?
- Baykuş
- Kartal
- Yunus
- Tapınak
- Masa
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Masa
Kentin adı Yunanca “trapeza” (masa) sözcüğünden gelir ve sikkelerinde masa resmedilmiştir. Bu, kent adını görselleştiren konuşan tipe örnektir. Rhodos’ta gül, Side’de nar aynı yöntemle kullanılmıştır.
6. Aigina kentinin üzerinde kaplumbağa bulunan sikkelerine verilen ad nedir?
- Glaukes
- Poloi
- Khelonai
- Kroiseoi
- Kistophor
Cevabı gör
Doğru cevap: C) Khelonai
Yunanca “khelone” (kaplumbağa) sözcüğünden türeyen khelonai, Aigina’nın kaplumbağalı gümüş sikkelerinin adıdır. Bu sikkeler Ege’de ilk yaygınlaşan gümüş paralardandır. Atina sikkeleri aynı mantıkla glaukes, Korinthos sikkeleri poloi diye anılmıştır.
7. Kent adını çağrıştıran betimlerin sikkeye basılmasına konuşan tip denir. Buna göre aşağıdaki kentlerden hangisinin sikkelerinde böyle bir tip görülmez?
- Astakos
- Rhodos
- Side
- Trapezos
- Aspendos
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Aspendos
Astakos sikkelerindeki ıstakoz, Rhodos'taki gül, Side'deki nar ve Trapezos'taki masa kent adına gönderme yapar. Aspendos sikkelerindeki güreşçi ve sapancı betimlerinin kent adıyla bağı yoktur. Doğru yanıt Aspendos'tur.
8. Antik Numismatik araştırmalarında başvurulan kaynaklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
- SEG (Supplementum Epigraphicum Graecum)
- RE (Real-Encyclopädie der classischen Altertumswissenschaft)
- SNG (Sylloge Nummorum Graecorum)
- ANRW (Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt)
- DNP (Der Neue Pauly)
Cevabı gör
Doğru cevap: C) SNG (Sylloge Nummorum Graecorum)
SNG, müze ve koleksiyonlardaki Yunan sikkelerini standart düzenle yayımlayan temel numismatik dizidir. SEG epigrafi kaynağıdır. RE ve DNP antikçağ ansiklopedisi, ANRW ise Roma dünyası üzerine makale dizisidir.
9. Lykia bölgesinde sikke basımına erken dönemde başlayan tek merkez, aşağıdaki kentlerden hangisidir?
- Olympos
- Phaselis
- Arykanda
- Myra
- Kos
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Phaselis
Liman kenti olan Phaselis, yoğun deniz ticareti sayesinde erken tarihte sikke basmıştır. Sikkelerindeki geminin pruvası ve kıç kısmı denizciliği yansıtır. Bölgedeki öteki kentler bu işe daha sonra girişmiştir.
10. Aşağıdaki madenlerden hangisi Antik Çağ'da sikke yapımında kullanılmamıştır?
- Çinko
- Bronz
- Elektron
- Altın
- Gümüş
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Çinko
Antik Çağ'da sikkeler altın, gümüş, bronz ve altın-gümüş alaşımı olan elektrondan basılmıştır. Çinko saf halde ancak çok sonraları elde edilebildiği için sikke madeni olmamıştır.
Bu dersi alan bölümler
Nasıl çalışmalı?
Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
AUZEF Antik Numismatik çıkmış sorular nerede?
Mobil Defter'de AUZEF Antik Numismatik dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 256 sorusu var (2025-26 Vize, 2024-25 Vize, 2024-25 Final, 2022-23 Vize). Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.
AUZEF Antik Numismatik vize soruları ve final soruları ayrı çözülebilir mi?
Evet. Uygulamada "Vize (hepsi)" ve "Final (hepsi)" düğmeleriyle yalnız o sınavın sorularını, yıl düğmeleriyle de tek bir yılın sınavını çözebilirsin.
AUZEF Antik Numismatik çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?
Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.
AUZEF Antik Numismatik ders notları ve konu özeti var mı?
Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
AUZEF Antik Numismatik soruları ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.
2. sınıf Güz diğer dersler
- Afetlerde Çevre Sağlığı Hizmetleri çıkmış sorular
- Ahlak Felsefesi çıkmış sorular
- Ambalaj Grafiği Tasarımı çıkmış sorular
- Anayasa Hukuku çıkmış sorular
- Anne Çocuk Sağlığı çıkmış sorular
- Balkan Tarihi (250-1453) çıkmış sorular
- Bebeklik Döneminde Gelişim ve Eğitim çıkmış sorular
- Beşeri Faktörlerin Turizme Etkisi çıkmış sorular
- Bilgi Teknolojileri çıkmış sorular
- Bizans Mimarisi ve Sanatı çıkmış sorular
- Bütünleşik Pazarlama İletişimi çıkmış sorular
- Ceza Hukuku Özel Hükümler çıkmış sorular
- Coğrafi Bilgi Sistemleri çıkmış sorular
- Coğrafi Bilgi Sistemleri Uygulamaları Iı çıkmış sorular