AUZEF Girişimcilik Çıkmış Sorular

Girişimcilik dersi; girişimcinin özelliklerini, KOBİ ve aile işletmelerini, iş planı ve franchising'i, iç ve sosyal girişimciliği, yeniliği ve girişimciliğin ekonomik, kültürel ve tarihsel arka planını ele alır.

Girişimci ve girişimcilik

• Girişimci fırsatı görür, risk üstlenir, sermaye ve kaynakları bir araya getirir; en temel nitelik risk alabilmedir.
• Girişimci kişiliğini eğitim, aile, çevre ve kişisel özellikler biçimlendirir; giyim tarzı belirleyici değildir.
• Temel beceriler teknik, yönetsel, girişimsel ve sosyal becerilerdir; politik beceri bunların dışındadır.
• Gerçekçi olmayan, ulaşılamaz hedefler koymak zayıf yöndür; esneklik ve yenilikçilik güçlü yöndür.
• Girişimcinin vizyonu yetmez; plan yapması ve vizyonun gerçekleşeceğine inanması gerekir.
• Özgüven risk almayı ve belirsizlik içinde karar vermeyi sağlar.

KOBİ ve küçük işletmeler

• KOBİ'ler az sermayeli, emek yoğun, esnek ve hızlı karar alan yapılardır.
• Başarısızlık nedenleri: pazar araştırması eksikliği, aşırı büyüme, zayıf mali yönetim, yönetim eksikliği.
• Kurumsallaşma eksikliği ve profesyonel yönetici azlığı yaygındır; yönetimi çoğunlukla aile üstlenir.
• Küçük işletmelerde işletme fonksiyonları iç içedir ve girişimci bunları bütüncül yönetir.
• Ekonomik koşullar işletmenin denetimi dışındaki dış etkendir.
• Kuruluş yeri yalnızca hammaddeye göre değil; pazar, ulaşım, işgücü ve teşviklere göre de seçilir.

İş fikri, iş planı ve KOSGEB formatı

• Yeni iş kurmanın ilk adımı iş fikri oluşturmaktır.
• Finansal planda gelir tablosu, bilanço ve nakit akışı, kâra geçiş noktası ve giderler yer alır.
• Organizasyon şeması ve görev-sorumluluklar organizasyon ve yönetim bölümüne aittir.
• İş akış şeması üretim planına, rakip analizi ve yer seçimi pazarlama planına girer.
• Mali durum, girişimci ve işletme bilgileri bölümünde değil, finansal planda ele alınır.
• Beyin fırtınası, taklit, yatay düşünme ve bilimsel yöntem fikri yeniliğe çevirir.

Franchising ve satın alma

• Franchising, marka ve iş modelini kullanma hakkının ücret karşılığı devridir.
• Giriş bedeli franchising fee, ciro üzerinden düzenli ödenen pay royalty'dir.
• Franchising riski azaltır ama yatırım riskini tamamen ortadan kaldırmaz.
• Hak, süre ve koşullar franchising sözleşmesiyle belirlenir.
• Satın alma türleri yatay, dikey ve ilişkisizdir.
• Satılık işletmeyi araştırırken çalışanlara değil dış kaynaklara başvurulur.

Aile işletmeleri

• Türler sırasıyla: birinci kuşak, kardeş ortaklıkları, karmaşık aile işletmeleri, sürekliliğini koruyan aile işletmeleri.
• Birinci kuşakta mülkiyet ve yönetim kurucudadır, karar tek merkezdendir.
• Nepotizm, liyakat yerine akrabalıkla görev vermektir.
• Aile birliği ve itibarın önceliği genellikle güçlü yön sayılır.

İç girişimcilik, strateji ve yenilik

• İç girişimci yeni işletme kurmaz; büyük kuruluşun mevcut fon ve kaynaklarıyla fikri hayata geçirir.
• İç girişimcilik boyutlarından özerklik bağımsız davranmadır; yeni iş girişimi başlatma hepsini kapsar.
• Yenilik riskli olduğundan başarının kesin olacağı beklentisi iç girişimciliği zedeler.
• Hiyerarşik yapı ve ödüllendirme eksikliği iç girişimciliği engeller.
• Drucker'a göre yenilik kaynakları: beklenmedik olaylar, uyumsuzluklar, süreç ihtiyaçları, sektör değişimleri, demografi, algı değişimleri, yeni bilgi.
• Stratejik girişimcilik sürdürülebilir rekabet avantajını hedefler; strateji uzun vadelidir.

Sosyal girişimcilik ve sosyal sorumluluk

• Sosyal girişimcilik unsurları: inovasyon, sürdürülebilirlik, sosyal fayda.
• Sosyal girişimci toplumsal veya çevresel sorun için sürdürülebilir iş modeli kurar.
• Güven, norm ve iletişim ağları sosyal sermayeyi oluşturur.
• Kadınlara mikro kredi eşitliği destekler.
• Kurumsal sosyal sorumluluk tüm paydaşların beklentilerini dengeler.
• Karşılıksız hayırseverlik gönüllü sorumluluktur; eleştirenler maliyet ve rekabet kaybını öne sürer.

Ekonomik ve kültürel çerçeve

• Önce Merkantilizm, ardından klasik liberalizm gelmiştir; Hayek serbest piyasayı savunan Avusturya Okulu ismidir.
• Avrupa'da işsizlik nedeniyle küçük ve yeni işletmelerin rolü öne çıkmıştır.
• Girişimcilik büyüme, istihdam ve dengeli gelir dağılımına katkı sağlar.
• Hofstede'nin eril kültürü atılganlık ve maddi değeri, dişil kültür yaşam kalitesini vurgular.
• Kolektivist toplumda grup inisiyatifi belirleyicidir.
• OECD eğitimle girişimci toplum ve girişimcilik kültürü oluşturmayı önerir.

KOBİ

Az sermayeli, esnek, emek yoğun ve hızlı karar alan küçük ve orta büyüklükteki işletme.

Franchising fee

Sisteme girerken bir defa ödenen giriş bedeli.

Royalty

Franchise alanın ciro üzerinden düzenli ödediği pay.

Nepotizm

Liyakat yerine akrabalıkla göreve getirme.

İç girişimci

Büyük kuruluşta mevcut kaynaklarla yenilik üreten çalışan.

Sosyal sermaye

Güven, norm ve iletişim ağlarından oluşan toplumsal kaynak.

Girişimci kültür

Fırsat aramanın, risk yönetiminin ve yenilikçiliğin kurumsal yapıya yerleşmesi.

Özerklik

Fikri hayata geçirirken bağımsız davranıp kendi kararını uygulama.

Fırsatçı teknik girişimci

Teknolojiyi üretmeden ticari fırsatını görüp işletmeyle değerlendiren girişimci.

Değer

Müşterinin elde ettiği göreceli performans ile ödediği göreceli fiyat arasındaki ilişki.

Esnaf

Kazancı sermayeden çok bedenî emeğe dayanan, geliri yasal sınırı aşmayan kişi.

• Finansal plan (mali durum, kâra geçiş) ile organizasyon planı (şema, görev-sorumluluk) sık karıştırılır.
• Franchising fee bir defalık, royalty düzenli ödemedir.
• Sorularda aşırı genellemelere (daima, kesinlikle, büsbütün) şüpheyle yaklaşılmalıdır; çoğu yanlış şıktır.
• Girişimci ile iç girişimci arasındaki fark mevcut fonları kullanmasıdır.
• Dış etkenler (ekonomik koşullar, kriz) girişimcinin kendisinden kaynaklanan sorunlar değildir.