AUZEF Kategori ve Alan Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, tüketici ve müşteri kavramlarından başlayarak mal sınıflandırmasını, perakende ticaretin kapsamını, ürün yönetiminin düzeylerini, satın alma sürecini ve kategori yönetiminde görev dağılımını ele alır.

Tüketici ve müşteri

• Kişisel veya ailevi ihtiyaç için satın alan ya da alma ihtimali olan gerçek kişi tüketicidir.
• Aynı işletmeden düzenli alışveriş yapan kişi müşteri olarak adlandırılır.
• Tüketici potansiyeli de kapsar; müşteri ise belirli bir işletmeyle süregelen ilişkiyi anlatır.

Mal sınıflandırması

• Dayanıksız mallar çabuk tüketilir ve sık alınır; diş macunu, sabun, makarna örnektir.
• Dayanıklı mallar uzun süre kullanılır; büyük ev aletleri, mutfak gereçleri, elektronik cihazlar ve giysiler bu gruptadır.
• Aranmayan mallara yangın detektörü, mezar taşı, ansiklopedi ve yaşam sigortası girer; dizüstü bilgisayar girmez.
• Beğenmeli mallar mobilya, giyim, kullanılmış araba ve ev gereçleridir; fotoğraf ekipmanı özellikli mal sayılır.
• Acil ihtiyaç ürünleri ani duruma bağlı hemen alınır; yağmurda şemsiye, kışın bot örnektir.

Ürün yönetimi ilkeleri ve ürün karması

• Temel ilkeler doğru ürün, yer, zaman, miktar ve fiyattır; sıcaklık bu ilkelerden biri değildir.
• Ürün karmasının boyutları genişlik, uzunluk, derinlik ve uyumluluktur; sağlamlık boyut değildir.
• Ürün çeşitliliği müşteriyi çeker ve rakiplere karşı konumlanmayı destekler; alım kararını olumsuz etkilediği söylenemez.

Perakende ticaretin kapsamı

• TÜİK sınıflandırmasında toptan satış mağazaları perakende ticaretin dışında kalır.
• Teşhir ürünleri perakende ticaret kapsamında yer almaz.
• Ayakkabı kültür ve eğlence ürünleri grubuna girmez.
• Hırdavat bilgi ve iletişim teknolojisi donanımı kapsamında değildir.
• Vernik kumaş perakendesi kapsamında sayılmaz.

Ürün yönetiminin düzeyleri

• Ürün fırsatları stratejik düzeyde ele alınır.
• Satış tahmini stratejik bileşen değil, operasyonel ürün yönetimine aittir.
• Ürünleri satmak mağaza düzeyindeki ürün yönetiminin alanındadır.
• Mağaza profili belirleme mağaza düzeyi faaliyetlerinden sayılmaz.
• Promosyonları uygulamak operasyonel düzey faaliyetleri arasında bulunmaz.

Satın alma süreci ve ihtiyaç kaynakları

• Kurumsal satın alma karar sürecinin adımları arasında stok sayma yoktur.
• Müşteri ihtiyacı bilgisi için depo sorumluları başvurulan kaynaklardan değildir.

Görevler ve hiyerarşi

• Satın alma direktörü, ürün direktörü olarak da adlandırılır.
• Üretimden tedarike, mağaza dağıtımından satışa ürün yelpazesinin performansından kategori yöneticileri sorumludur.
• Hiyerarşide satın alma kontrolörleri, satın alıcıların üstünde, ürün yöneticisinin altında yer alır.

Tüketici

Kişisel veya ailesel ihtiyaç için satın alan ya da alma potansiyeli taşıyan gerçek kişidir.

Müşteri

Belirli bir işletmeden sürekli alışveriş yapan kişidir.

Dayanıksız mallar

Kısa sürede tüketilen ve sık satın alınan ürünlerdir.

Dayanıklı mallar

Uzun süre kullanılan ve tekrar tekrar faydalanılan ürünlerdir.

Aranmayan mallar

Yangın detektörü, mezar taşı, ansiklopedi, yaşam sigortası gibi ürünlerdir.

Beğenmeli mallar

Mobilya, giyim, kullanılmış araba, ev gereçleri gibi karşılaştırılarak alınan ürünlerdir.

Acil ihtiyaç ürünleri

Ani bir durum nedeniyle hemen satın alınan ürünlerdir.

Ürün karması

Genişlik, uzunluk, derinlik ve uyumluluk boyutlarına sahip ürün bütünüdür.

Stratejik ürün yönetimi

Ürün fırsatları gibi üst düzey konuları kapsayan ürün yönetimi düzeyidir.

Kategori yöneticisi

Ürün yelpazesinin üretimden satışa performansından sorumlu kişidir.

Satın alma kontrolörü

Hiyerarşide satın alıcılar ile ürün yöneticisi arasında yer alan görevlidir.

• Tüketici ile müşteri karıştırılmamalı: tüketici potansiyeli de içerir, müşteri belirli işletmeyle süreklidir.
• Dayanıklı ve dayanıksız mal örnekleri sık sorulur; aranmayan, beğenmeli ve özellikli mallar da ayrı tutulmalı.
• Stratejik, mağaza ve operasyonel düzey faaliyetleri ayrı öğrenilmeli; satış tahmini ve promosyon uygulama sık karıştırılır.
• Olumsuz ifadeli sorularda (sayılmaz, girmez, hatalıdır) kapsam dışı örnekler önemlidir: toptan satış, teşhir ürünleri, ayakkabı, hırdavat, vernik.