AUZEF Kliniğe Girişin Temel İlkeleri Çıkmış Sorular

Ders, veteriner klinik ortamında temel muayene, hasta kontrolü, kan ve laboratuvar değerleri, cerrahi aletler, dezenfeksiyon, kanama, epidemiyolojik ölçütler ve ilaç etkileşimleri gibi giriş düzeyindeki ilkeleri kapsar.

Muayene ve teşhis yaklaşımı

• Yalnızca belirtilere dayanan semptomatik teşhis, nedeni göz ardı ettiği için en değersiz yaklaşım sayılır.
• Oskültasyon, organ seslerinin stetoskopla dinlenmesine dayanan muayene yöntemidir.
• Ateşin sürekli yüksek seyrettiği, sabah-akşam farkının 1 dereceyi geçmediği tip continua olarak adlandırılır.
• Dermatoloji deri hastalıklarını inceler; cerrahinin alt dalları arasında yer almaz.

Hayvanı tutma ve kontrol

• Köpeğe sargı bezinden ağızlık yapılırken düğüm burnun üst kısmına gelir; böylece ağızlık yerinde kalır.
• Muşet, hayvanın burnuna geçirilip hafif acı vererek hareketsiz kalmasını sağlayan araçtır.
• Köpekte vücut yağ oranı %16-25 ise kondüsyon ideal kabul edilir.

Vital bulgular

• Sağlıklı köpekte dakikadaki solunum sayısı 10-30 aralığındadır.
• Dinlenme halindeki yetişkin atta normal solunum dakikada 8-16 arasındadır.
• Röntgende VHS ölçümü yapılırken kalbin kısa ve uzun eksen çizgileri 4. torakal vertebranın kranial kenarından başlatılır.

Cerrahi aletler

• Hemostatik pensler kanamayı durdurmak ve dokuyu tutmak içindir; doku kesmek amacıyla kullanılmaz.
• Metzenbaum makası ince ve hassas yapısıyla yumuşak doku diseksiyonunda tercih edilir.

Dezenfeksiyon

• Cerrahi aletlerin ve endoskopların acil durumda kısa sürede yüksek düzey dezenfeksiyonu için %2 gluteraldehit kullanılır.
• Zarflı virüsler lipit zarfları kolay bozulduğundan dezenfektanlara karşı direnci en düşük gruptur.
• Sodyum hipoklorit ve klor tablet etkisini çabuk yitirdiği için her gün yeniden hazırlanmalıdır.

Kan ve laboratuvar

• MCV, kırmızı kan hücrelerinin çapını ya da hacmini yansıtan değerdir.
• Mor kapaklı tüpte EDTA bulunur ve tüp tam kan sayımında kullanılır.
• Eozinofili çoğunlukla parazit kaynaklı hastalıklarda görülür.
• Protrombin, trombin ve fibrin pıhtılaşmada rol alır; molibden almaz.

Kanama

• Kanamalar primer, sekonder, dış ve iç kanama olarak sınıflanır; tersiyer kanama bu sınıflamada yoktur.
• Epistaksis burun kanaması demektir.
• Burun kanamasında soğuk kompres, kanama durdurucu ilaç, tansiyon ölçümü ve öykü alma uygundur.
• Burun deliğine alkol püskürtmek doğru bir uygulama değildir.

Epidemiyoloji ve ilaç etkileşimi

• Mortalite hastalığa bağlı ölüm oranını, morbidite hastalığa yakalanma oranını gösterir.
• İnsidans, yeni vaka sayısının toplam gruba bölünmesiyle bulunur; örnekte 50/500 ile %10 çıkar.
• Farmakokinetik etkileşim ilacın emilim, dağılım, metabolizma veya atılımını etkiler.
• Kalsiyum ile tetrasiklinin birlikte verilmesi tetrasiklin emilimini azaltır.

Semptomatik teşhis

Yalnızca belirtilere bakılarak konan, altta yatan nedeni dikkate almayan en zayıf teşhis yaklaşımı.

Oskültasyon

Organ seslerinin stetoskopla dinlenmesine dayanan muayene yöntemi.

Continua

Sürekli yüksek seyreden, gün içi sıcaklık farkı 1 dereceyi aşmayan ateş tipi.

Muşet

Burna geçirilerek hafif acıyla hayvanı hareketsiz tutan kısıtlama aracı.

VHS

Röntgende kalp boyutunu değerlendiren vertebral kalp skoru.

MCV

Eritrositlerin çapını veya hacmini gösteren hematolojik değer.

EDTA

Mor kapaklı tüpteki antikoagülan; tam kan sayımında kullanılır.

Eozinofili

Çoğunlukla parazit enfeksiyonlarında görülen eozinofil artışı.

Epistaksis

Burundan kan gelmesi.

İnsidans

Yeni vaka sayısının toplam gruba oranı.

Mortalite

Bir hastalığa bağlı ölümlerin oranı.

Farmakokinetik etkileşim

İlacın emilim, dağılım, metabolizma veya atılımını değiştiren etkileşim.

• Mortalite (ölüm oranı) ile morbidite (hastalığa yakalanma oranı) karıştırılmamalıdır.
• İnsidans hesabında yalnızca yeni vakalar payda yer alır; önceden tedavi edilenler hesaba katılmaz.
• Hemostatik penslerin doku kesmediği, kanamayı durdurup dokuyu tuttuğu unutulmamalıdır.
• Köpek (10-30) ve at (8-16) solunum aralıkları birbirine karıştırılmamalıdır.
• Klor bazlı dezenfektanlar günlük hazırlanır; zarflı virüsler dezenfeksiyona en duyarlı gruptur.