AUZEF Kullanıcı Deneyımı Tasarımı Çıkmış Sorular

Ders, kullanıcı merkezli ürün geliştirmenin temelini anlatır: kullanıcı araştırması, etkileşim ve arayüz tasarımı ilkeleri, bilgi mimarisi, prototipleme ve süreç yaklaşımları. Amaç, kullanıcının ihtiyacını anlayıp kullanımı kolay, memnuniyet veren deneyimler tasarlamaktır.

Kullanıcı araştırması ve gereksinimler

• Araştırmanın kök amacı hedef kitlenin ihtiyaç, sorun, motivasyon, tutum ve davranışlarını keşfetmektir.
• Gereksinim analizi sırası: paydaş tespiti, veri toplama, belgelendirme, analiz, doğrulama, onay.
• Persona kurgusal kullanıcı profilidir; yalnız araştırma ekibinin değil, tüm tasarım ekibinin ortak aracıdır.
• Kullanılabilirlik ölçeği geçerlilik, güvenilirlik ve hassaslık ilkelerine dayanır.

Kullanıcı deneyimi ve etkileşim tasarımı

• Kullanıcı deneyimi tasarımı tek yönlü deneyimle sınırlı değildir, iki yönlü etkileşimleri de kapsar.
• Etkileşim tasarımı grafik tasarımdan farklı olarak zamanı ve sistemin tepkisini de tasarlar.
• Kullanıcı kontrolü ilkesine göre kişi işlemlerini yönetebilmeli, geri alabilmeli ve çıkış yolunu kolay bulabilmelidir.
• Sezgisel kullanım için dil ve bilgi basit olmalı, sistem kullanıcının önceki deneyimine dayanmalıdır.

Performans ve duygusal tasarım

• Doherty eşiğine göre yanıt 400 milisaniyenin altındayken verim artar.
• Yavaş durumlarda bulanıklaştırma gibi teknikler algılanan beklemeyi azaltır.
• Esneyen buton, konfeti gibi mikro etkileşimler ve animasyonlar duygusal bağı güçlendirir.
• Duygusal tasarım yaklaşımı Don Norman ile anılır.

Arayüz türleri ve arayüz öğeleri

• Komut satırı arayüzünde kullanıcı metin komutu yazar, sistem metinle yanıt verir; MS-DOS ve Linux terminali örnektir.
• Renk kullanılamadığında öğeleri ayırt etmek için doku kullanılabilir.
• Tekil seçim kutusu az seçenek için uygundur; seçenek çoksa açılır liste tercih edilir.
• Alt gezinme çubuğunda alan dar olduğundan etiketin tek kelime olması idealdir.
• Favicon web sitelerinde sekme, adres çubuğu ve yer imlerinde görünen küçük simgedir.
• Arayüzde bütünlük, görsel ve işlevsel uyumdur; tutarlılık ve diğer ilkelerin özenle uygulanmasına bağlıdır.

Bilgi mimarisi ve tasarım sistemi

• Bilgi mimarisi çalışması içeriğin nasıl düzenleneceğini belirleyen planlama aşamasıyla başlar.
• Araştırma verileri planlamaya girdi sağlar; kategorizasyon uygulama adımlarındandır.
• Atomik tasarımda atom, arayüzün bölünemeyen en küçük yapı taşıdır (varlık); moleküller atomların birleşmesiyle oluşur.
• Atomik tasarım yaklaşımı Brad Frost'a aittir.

Prototipleme ve wireframe

• Prototipleme düzeyleri düşük, yüksek ve karma sadakattir.
• Prototip türleri: işleyişi sınayan, sunuma yönelik ve sınırlı canlı ortamda denenen pilot sistem.
• Müşteri sunumunda yüksek sadakatli wireframe çözümü daha somut ve etkili aktarır.
• Miro, Mural, Balsamiq gibi araçlarda öncelik hız ve fikir aktarımıdır, gelişmiş grafik imkânı değil.

Süreç yaklaşımları

• Çevik UX mühendislik kökenlidir ve süreç ile teslimat yönetimine odaklanır.
• Yalın UX yalın üretim felsefesine dayanır; israfı azaltır ve temel probleme yönelir.
• Yalın UX yap-ölç-öğren döngüsüyle hipotezleri sınar.

Doherty eşiği

Yanıt süresi 400 milisaniyenin altında olduğunda kullanıcı veriminin arttığını söyleyen eşiktir.

Bulanıklaştırma

İçerik yüklenirken önce düşük çözünürlüklü bulanık görsel göstererek algılanan beklemeyi azaltma tekniğidir.

Mikro etkileşim

Buton esnemesi ya da konfeti gibi küçük animasyonlu tepkilerdir; sistemi canlı hissettirir.

Komut satırı arayüzü

Metin komutu girip metin yanıt alınan, simge ve pencere içermeyen arayüz türüdür.

Favicon

Web sitesinin tarayıcı sekmesinde ve yer imlerinde görünen küçük simgesidir.

Persona

Kullanıcıları temsil eden kurgusal profildir; tüm tasarım ekibince kullanılır.

Atomik tasarım

Arayüzü atomlardan başlayıp moleküllere uzanan yapı taşlarıyla kuran tasarım sistemi yaklaşımıdır.

Düşük ve yüksek sadakat

Prototip ya da wireframe'in gerçeğe yakınlık düzeyidir; yüksek sadakat renk, görsel ve etkileşimi gerçeğe yakın gösterir.

Kullanıcı kontrolü ve özgürlüğü

Nielsen ilkesi: kullanıcı sıkışmamalı, işlemlerini geri alabilmeli ve çıkışı kolay bulabilmelidir.

Yalın UX

Israfı azaltan, yap-ölç-öğren döngüsüyle temel probleme odaklanan yaklaşımdır.

Çevik UX

Yazılım geliştirme kökenli, süreç ve teslimat yönetimine odaklanan yaklaşımdır.

• Yalın UX ile Çevik UX karıştırılmamalı: yalın israf ve temel probleme, çevik süreç ve teslimat yönetimine odaklanır.
• Prototipleme düzeyleri yalnız düşük, yüksek ve karma sadakattir; prototip türleri ise işleme yönelik, sunuma yönelik ve pilottur.
• Olumsuz kökler (değildir, yanlıştır, yer almaz) sık çıkar; tek yönlü deneyim, yalnız araştırma ekibi ve beş kelimelik etiket gibi ifadeler yanlış seçeneklerdir.
• Araştırmanın temel hedefi keşiftir; doğrulama ve tanımlama sonraki adımlardır.
• Bilgi mimarisi planlamayla başlar; kategorizasyon sonraki uygulama adımıdır.