AUZEF Sağlık İşletmeleri Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, sağlık kavramını, sağlık hizmetlerinin yapısını ve ilkelerini, hastanelerin sınıflandırılmasını ve işlevlerini, sağlık göstergelerini ve yeni bir sağlık işletmesi kurmadan önce yapılan yatırım analizlerini ele alır.

Sağlık kavramı ve hizmet türleri

• Holistik model sağlığı hastalığın yokluğu olarak görmez; fiziksel, sosyal, ruhsal ve manevi boyutlarıyla bütün olarak ele alır.
• Subjektif sağlık, kişinin kendi sağlığını nasıl algıladığını anlatır ve nesnel tıbbi verilerden farklı olabilir.
• Beslenmenin düzenlenmesi bireye yönelik hizmettir; çevre ve toplum sağlığı işleri ise bireye yönelik sayılmaz.
• Aile sağlığı merkezi, kayıtlı kişilere koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hizmeti ekip anlayışıyla sunar.

Sağlık hizmetlerinin ilke ve nitelikleri

• Temel ilkeler arasında insaniyet, verimlilik, yatay ve dikey hakkaniyet yer alır.
• Sağlık hizmeti kamu hizmeti olduğundan kârlılık vazgeçilmez ilke sayılmaz.
• Üretkenlik sağlık sisteminin temel ilkeleri arasında gösterilmez.
• Sağlık hizmetinde talebi yalnızca bireyler belirlemez; bu ifade ayırt edici nitelik olarak verilemez.

Hastanelerin işlevleri ve sınıflandırılması

• Temel işlevler: tedavi, koruyucu hizmet, araştırma-geliştirme ve toplumun eğitimidir.
• Çevre sağlığı hizmetleri hastanenin değil, toplum sağlığı merkezleri ve halk sağlığı kurumlarının işidir.
• Sınıflandırma ölçütleri: eğitim statüsü, kalış süresi, büyüklük (yatak sayısı) ve mülkiyet. Hasta sayısı ölçüt değildir.
• Kapasite için en yaygın ölçüt yatak sayısıdır.
• Üçüncü basamak hizmet ileri uzmanlık ve teknoloji ister; çoğunlukla üniversite ile eğitim-araştırma hastaneleri verir.
• 3A grubu hastanelerde uzman hekim sayısı en az 240 olmalıdır.

Hastane sistemi ve yönetim

• Sistem yaklaşımında girdiler dışarıdan giren insangücü, para ve malzemedir.
• Personelin eğitimi girdi sayılmaz; sistem içindeki süreç ya da çıktıdır.
• Fonksiyonel yöneticinin görevi, işleri kimin yapacağını belirlemeyi de kapsar.
• Ameliyatların gerekliliğini denetleyen kurul kullanım değerlendirme ve doku kontrol komitesidir.

Göstergeler ve kapasite kullanımı

• Kaba ölüm hızı, yıllık toplam ölümün yıl ortası nüfusa bölünmesiyle bulunur ve yaş yapısını dikkate almaz.
• Pabon Lasso Diyagramı yatak doluluk oranı, devir hızı ve ortalama kalış gününü birlikte değerlendirir.
• Kişiye ihtiyaç duyduğu hizmet yerine başka hizmet sunulması hatalı kullanım olarak adlandırılır.

Yatırım ve fizibilite analizleri

• Yatırım, parasal sermayenin maddi ya da maddi olmayan varlıklara dönüştürülmesidir.
• Fizibilite etüdü (ön proje), yatırımın teknik, ekonomik, mali ve yasal uygunluğunu sınar.
• Ekonomik analiz pazar araştırması, talep tahmini ve rekabet incelemesini kapsar.
• Mali analiz finansman kaynaklarını, sermaye yapısını ve işletme dönemi finansman ihtiyacını inceler.
• Teknik analiz yer seçimi, bina, cihaz, malzeme ve atık sistemleri konularındaki uzman raporlarını kapsar.

Özel hizmet birimleri ve tehlikeli yerler

• Hemoglobinopati tanı merkezi evlenecek çiftleri tarar ve taşıyıcılık belgesi verir.
• Yanıcı ve patlayıcı madde ya da akaryakıtın üretildiği, depolandığı ve satıldığı yerler yüksek tehlikeli yerlerdir.

Holistik model

Sağlığı fiziksel, sosyal, ruhsal ve manevi yönleriyle bütün olarak ele alan olumlu sağlık anlayışı.

Subjektif sağlık

Bireyin kendi sağlık durumuna ilişkin kişisel algısı.

Fizibilite etüdü

Yatırım kararından önce yapılan, teknik, ekonomik, mali ve yasal uygunluk çalışmaları bütünü.

Ekonomik analiz

Talep, fiyat ve rekabet gibi piyasa koşullarını inceleyerek yatırımın mantıklılığını gösteren analiz.

Mali analiz

Yatırımın finansman kaynaklarını ve finansal sürdürülebilirliğini inceleyen analiz.

Teknik analiz

Yer, bina, cihaz ve atık sistemi gibi teknik konuları uzman raporlarıyla değerlendiren analiz.

Yatırım

Para halindeki sermayenin gelir getirmek üzere somut ya da soyut varlıklara çevrilmesi.

Kaba ölüm hızı

Yıllık toplam ölüm sayısının yıl ortası nüfusuna oranı; yaş yapısını hesaba katmaz.

Pabon Lasso Diyagramı

Doluluk oranı, devir hızı ve kalış gününü birlikte gösteren kapasite kullanım modeli.

Hatalı kullanım

Gereksinim duyulan hizmet yerine başka bir hizmetin sunulması.

Aile sağlığı merkezi

Kayıtlı bireylere ekip anlayışıyla koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hizmet veren birim.

• Ekonomik, mali ve teknik analiz karıştırılır: piyasa ve talep ekonomik, finansman mali, yer-bina-cihaz-atık teknik analizdir.
• Hastanenin temel işlevleri ile toplum sağlığı merkezlerinin işleri ayrıdır; çevre sağlığı hastanenin işlevi değildir.
• Olumsuz seçenek soran sorularda kârlılık, üretkenlik, hasta sayısı ve personel eğitimi gibi dışarıda kalan şıklara dikkat edilmeli.
• Yatırım ile fizibilite etüdü ayrıdır: yatırım varlığa dönüştürmedir, fizibilite etüdü karar öncesi ön çalışmadır.