AUZEF Sosyal Hizmet Kuramları Çıkmış Sorular

Sosyal Hizmet Kuramları dersi; sosyal hizmetin dayandığı sistem, ekolojik, güçlendirme ve psikanalitik bakış açılarını işler. Bireyi çevresiyle birlikte ele alan düzeyleri, güçlendirme ilkelerini ve kişilik yapısının işleyişini kapsar.

Sistem türleri ve açık sistem

• Açık sistem çevresiyle sürekli etkileşim kurar; eğitim kurumları bunun örneğidir.
• Desteklememe, açık sistemlerin özelliği sayılmaz.
• Okullar resmi yapıya sahip olduğundan doğal sistem değil, formel sistemdir.
• Pincus ve Minahan'a göre üyelik temelli resmi kuruluşlar formel sistemdir: baro, vakıf, odalar birliği.
• Hastaneler formel değil, toplumsal (societal) sistemler arasındadır.

Ekolojik yaklaşım

• Ekolojik yaklaşım çevrenin kişi üzerindeki hem olumlu hem olumsuz etkilerini ele alır.
• Yalnızca olumlu etkileri açıklamak bu yaklaşımın özelliği değildir.
• Bio sistem, ekolojik sistemle ilişkili sistemlerden biri değildir.
• Bireyin dengeye ulaşmasında destekleme kullanılır; desteklememe kullanılmaz.

Mikro, mezzo ve ekzo sistem

• Bireyle doğrudan ilişkili arkadaşlar ve akran grubu mikro sistemde yer alır.
• Arkadaşlar ekzo sistemin öğesi değildir.
• Akran grubu mezzo sistemin parçası sayılmaz.
• Komşu mikro sistem kapsamında bulunmaz.

Güçlendirme yaklaşımının ilkeleri

• Travma ve istismar bile güçlenme için fırsat olabilir; yalnızca zarar verdikleri düşünülmez.
• Karar müracaatçıya aittir; uzman onun yerine karar vermez.
• Güçlü yönler tek boyutlu değil, çok boyutlu değerlendirilir.
• İletişimsizlik yaklaşımın temel kavramlarından değildir.

Güçlendirme yaklaşımının uygulanışı

• Sistem ve ekolojik yaklaşımlarla birlikte kullanılır.
• Mikro, mezzo ve makro düzeylerin hepsinde uygulanır.
• Müracaatçının yaşamına dair yedi unsurlu değerlendirmede siyasi destekler yer almaz.
• Kuram temeli, Güçlendirme Uygulama Modeli'nin bileşenlerinden değildir.
• Davranış, duygu ve bilişin değişip yeniden şekillenebilmesine plastiklik denir.

Psikanalitik kuram: kişilik yapısı

• Kişilik id, ego ve süperegodan oluşur; ego diğer ikisi arasında denge kurar.
• Id haz ilkesine göre çalışır.
• Ego gerçeklik ilkesine göre davranır.
• Süperego vicdan ve ahlak yönünü oluşturur; ahlaki ve dini değerleri temsil eder.
• Süperego id'in dürtülerini denetler ve engellemeye çalışır.

Savunma mekanizmaları

• Yansıtma, kişinin kendinde var olup kabullenemediği duygu, dürtü ve düşünceleri başkasına mal etmesidir.

Açık sistem

Çevresiyle sürekli etkileşim hâlinde olan yapıdır.

Formel sistem

Üyelik temelli, resmi nitelikteki kuruluşlardır.

Toplumsal (societal) sistem

Hastaneler gibi toplumun ortak ihtiyaçlarına hizmet eden sistemlerdir.

Ekolojik yaklaşım

Kişiyi çevresiyle birlikte, çevrenin olumlu ve olumsuz etkilerini gözeterek ele alır.

Mikro sistem

Bireyle doğrudan ilişkili arkadaş ve akran grubu gibi çevreyi kapsar.

Güçlendirme yaklaşımı

Müracaatçının güçlü yönlerine dayanan, kararı ona bırakan ve üç düzeyde uygulanan yaklaşımdır.

Plastiklik

Davranış, duygu ve bilişin değişebilme ve yeniden şekillenebilme özelliğidir.

Ego

Gerçeklik ilkesine göre davranıp id ile süperego arasında denge kuran yapıdır.

Süperego

Vicdan ve ahlak yönünü oluşturan, id'i denetleyen yapıdır.

Yansıtma

Kabullenilemeyen kendi duygu ve düşüncelerini başkasına mal etme savunma mekanizmasıdır.

• Mikro ve mezzo sistemi karıştırmamak gerekir: arkadaşlar ve akran grubu mikro sistemdedir.
• Id haz ilkesiyle, ego gerçeklik ilkesiyle ilişkilidir; ahlaki ve dini değerler süperegoya aittir.
• Formel sistem (baro, vakıf, odalar birliği) ile toplumsal sistem (hastaneler) ayrımına dikkat edilmelidir.
• Güçlendirmede karar müracaatçıdadır; uzmanın onun yerine karar vermesini içeren seçenek yanlıştır.
• Desteklememe hem açık sistem özelliği hem de denge tekniği olarak yanlış seçenektir.