AUZEF Sporda Teknoloji Kullanımı Çıkmış Sorular

Ders, sporda teknoloji ve bilişimin kullanımını; bilim ve bilgi kavramlarını, dijitalleşmeyi, e-sporu, spor işletmeleri ile tesislerini, olimpiyat ve Türk spor tarihini, ergonomiyi ve sporun ekonomik boyutunu ele alır.

Bilim ve bilgi türleri

• Bilim; düzenli, tutarlı, yöntemli ve sistemli bilgidir. Bilinmez bir yapı taşımaz.
• Bilim seçicidir: sonsuz olgu arasından her dal yalnız kendi konusunu inceler.
• Bilgi türleri: sanatsal, dini, gündelik, teknik ve bilimsel. Doğru bilgi bir tür değil, bir niteliktir.
• Gündelik bilgi sıradan yaşantıdan gelir ve sistemsizdir; neden-sonuç ve yöntem bilimsel bilgiye aittir.
• Psikoloji ve suç korkusu gibi konular sosyal bilimlerin alanındadır; psikoloji doğa bilimi sayılmaz.
• Nicel araştırma tümdengelimcidir; tümevarım nitel araştırmaya özgüdür.

Teknoloji, bilişim ve dijitalleşme

• Teknoloji, bilimsel kurallardan yararlanarak insanın fiziksel doğaya üstün gelmesini amaçlar.
• Bilişim, bilginin özellikle elektronik araçlarla sistemli işlenmesini inceler.
• Dijitalleşme, bilginin dijital ortama taşınmasıdır; amaç analog veriyi geliştirmek değildir.
• Dijitalleşme alanları: hibrit çalışma, yenilik, yapay zekâ, iletişim. Standardizasyon bu alanlardan sayılmaz.
• Dijital ürünler kolayca çoğaltılır; dijitalleşme verimliliği artırır, maliyeti düşürmeyi hedefler.
• Uzman sistemler insan uzmanın bilgisini modelleyen yapay zekâ yazılımlarıdır; IoT nesnelerin internetidir.

Sporda teknoloji ve medya

• Şahin Göz, Photo Finish ve VAR sporda inovasyon uygulamalarıdır.
• Mobil uygulamalar, web sitelerine göre hızlı ve rahat olduğu için tercih edilir.
• Premier Lig maçlarının bir kısmının yayın hakkını Amazon almıştır; Real Madrid Snapchat ile ortaklık kurmuştur.
• Taraftar tokenları kulüp kararlarına katılım ve özel deneyim sunar; maç yayını token avantajı değildir.
• Türkiye'de spor medyasının ilk ürünü 1910 tarihli Futbol dergisidir.

E-spor

• Bilinen en eski e-spor müsabakası 1972'de Stanford'da Spacewar oyunuyla yapılmıştır.
• Profesyonel e-spor oyuncusuna siber atlet denir.
• Kitle düzeyleri: farkındalık (bilen ama izlemeyen), hedef kitle (profesyonel içerik takip eden), meraklılar (ayda birden çok kez izleyen).
• Türkiye E-Spor Federasyonu 2018'de kurulmuş, 38 salona tescil belgesi vermiştir.
• Önyargılar: obezite, sosyalleşmeyi azaltma, zaman kaybı. Takım çalışması olumlu, hareketsizlik olumsuz etkidir.

Spor işletmeleri, kulüpler ve tesisler

• Spor işletmesi mal ve hizmet üretir ve gerekli üretim unsurlarını bünyesinde bulundurur.
• Sahipliğe göre sınıf kamu-özel; mekâna göre sınıfta sporlaştırılmış doğal ve kentsel alanlar yer alır.
• Spor kulübü, genel müdürlükte tescilli spor derneğidir.
• Spor tesisi, spora özgü donanımlı mekândır; macera sporları alanları geleneksel olmayan tesistir.
• Tesis planlanırken sporcu ve personel ihtiyaçları birlikte düşünülür; yönetmelik dar soyunma odası istemez.
• Çağdaş profesyonel yapıda gelir medya hakları, sponsorluk ve marka iş birliklerinden gelir.

Olimpiyatlar ve Türk spor tarihi

• Modern olimpiyatların kurucusu Pierre de Coubertin, kökeni Antik Yunan'dır; ilk oyunlar 1896 Atina'da yapılmıştır.
• Olimpiyat sloganı Citius, Altius, Fortius: daha süratli, daha yükseğe, daha kuvvetli.
• Olimpiad, iki oyun arasındaki dört yıllık süredir.
• Cumhuriyet'in devlet olarak çağrıldığı ilk olimpiyat 1924 Paris'tir.
• Spor ilk kez 1982 Anayasası'nda yer almıştır.
• Eski Türklerde atçılık, okçuluk, avcılık ve güreş öne çıkar; yüzme öncelikli değildir.

Ergonomi, ekonomi ve sponsorluk

• Ergonomi insan ile sistem arasındaki etkileşimi anlayıp verim, sağlık ve mutluluğu artırır; Türkiye'de ilk adım 1971'de İTÜ'de ders olmasıdır.
• Tehlike zarar verme potansiyelidir; risk bunun olasılığı ve şiddetidir.
• Mikro ekonomi firma ve hane kararlarını, makro ekonomi toplam üretim, gelir ve istihdamı inceler.
• Sponsorluk düzeyleri: şirketler-spor, spor-medya, medya-şirketler.
• UEFA Finansal Fair Play gelire uygun harcamayı ve aşırı borçlanmayı önlemeyi amaçlar.

IoT

Nesnelerin interneti; nesnelerin ağ üzerinden insan müdahalesiz veri aktarması.

Dijitalleşme

Bilginin dijital ortama taşınması süreci.

Hibrit çalışma

Hem ofiste hem uzaktan yürütülen esnek çalışma düzeni.

Uzman sistemler

Uzman bilgisini modelleyerek sorun çözen yapay zekâ yazılımları.

Siber atlet

Profesyonel olarak yarışan e-spor oyuncusu.

E-spor farkındalığı

E-sporu oynamayan ve izlemeyen ama varlığını bilen kitle.

Spor işletmesi

Spor hizmetlerini üretip pazarlayan, kaynakları bir araya getiren birim.

Olimpiad

İki olimpiyat oyunu arasındaki dört yıllık süre.

Ergonomi

İnsan ve sistem performansını en uygun düzeye getiren bilim dalı.

Tehlike

Çalışana veya iş yerine zarar verme potansiyeli taşıyan unsur.

Teknik bilgi

Nesneyi pratik amaçla değiştirip ihtiyaca uydurmaya dayanan bilgi.

• Tehlike (zarar potansiyeli) ile risk (olasılık ve şiddet) karıştırılmamalı.
• Siber atlet profesyonel oyuncu; gamer hobi amaçlı oynayandır.
• Olimpiad dört yıllık süre, olimpizm felsefe, Olympia antik kenttir.
• 'Yanlış olan hangisi' sorularında maliyet artışı, dar soyunma odası, hareketsizlik gibi olumsuz seçenekler genellikle cevaptır.
• Nicel araştırma tümdengelim, nitel araştırma tümevarım ile eşleşir.