AUZEF Tefsir Çıkmış Sorular
İstanbul Üniversitesi AUZEF Tefsir dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 56 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.
Tefsir konu özeti
Tefsir dersi, tefsir türlerini ve ilk dönem müfessirlerini tanıtır; ayrıca Necm, Lokman, Rûm, Ahzab ve Hac surelerinden seçilen ayetleri, nüzul sebeplerini ve Sâbûnî'nin kelime açıklamalarını ele alır.
Tefsir türleri ve ilk dönem
- Rivayet tefsiri; ayetleri önce Kur'an, sonra sünnet, ardından sahabe ve tâbiûn sözleriyle açıklar.
- Dirayet tefsiri akıl ve içtihada, işârî tefsir manevi işaretlere, lügavî tefsir dile dayanır.
- İlmî tefsir bilimsel verilerle açıklar; ilk üç asırda görülmez, 19-20. yüzyılda yaygınlaşmıştır.
- İlk üç asırda rivayet, dirayet, lügavî ve işârî yöntemler uygulanmıştır.
Müfessirler ve eserleri
- Abdullah b. Abbas, 'habru'l-ümme' ve 'tercümanu'l-Kur'an' unvanlarıyla anılan, Hz. Peygamber'in amcaoğlu sahabidir.
- İbn Cerir et-Taberî (h. 310), 'Câmi'u'l-beyân' adlı geniş rivayet tefsirinin sahibidir.
- Mâtürîdî, 'Te'vîlâtü'l-Kur'ân' adlı tefsirinde dirayet ve re'y yöntemini kullanmıştır.
- Sehl et-Tüsterî (ö. 283/896), günümüze ulaşan ilk işârî tefsirin sahibidir.
- Ebû Bekir el-Esam, dirayet yöntemiyle yazan Basra Mu'tezilesi âlimidir; görüşleri Fahreddin er-Râzî gibi müfessirlerin aktarımıyla bilinir.
- İbn Berrecân, Rûm suresi ifadelerine ebced değeri vererek Kudüs'ün fethini önceden bildirmiştir.
Necm suresi
- Mekkî sure olup 62 ayettir; mushaftaki sırası 53'tür. Önünde Tûr, arkasında Kamer vardır.
- Necm 34, çoğu rivayete göre Velîd b. Muğîre hakkında inmiştir; az verip vazgeçen kişiyi anlatır.
- Hz. Peygamber Sidretü'l-Münteha yanında Cebrail'i asıl suretinde görmüştür; Cennetü'l-Me'vâ da oradadır.
- Levh-i Mahfuz Miraç anlatımında geçmez; Burûc suresinde anılır.
- Allah'ın güldürme, ağlatma, öldürme, diriltme, yaratma, zengin ve fakir kılma kudreti işlenir; boşanma konusu yoktur.
- Âd, Semûd, Nûh kavmi ve Mü'tefike anılır; Medyen geçmez. 'Âzife' kıyamet demektir.
Lokman suresi
- Mekkîdir, mushafta 31. sıradadır ve 34 ayettir.
- Lehve'l-hadîs, insanı Allah yolundan alıkoyan boş ve saptırıcı sözlerdir; hat ve tezhip gibi sanatlar buna girmez.
- Lokman çoğunluğa göre peygamber değil, hikmet verilmiş bir kuldur.
- Öğütler: şirkten kaçınma, namaz, iyiliği emretme, sabır, kibirden uzak durma, ölçülü yürüme, sesi alçaltma. Yetim malı yasağı yoktur.
- Sâbûnî 'yûkinûn' için 'yusaddikûn', 'yü'tûn' için 'yedfeûn', 'fisâl' için 'fıtâm' karşılığını verir.
- Garûr, insanı Allah hakkında aldatan şeytan olarak yorumlanır.
Rûm suresi
- Ecel-i müsemmâ, Sâbûnî'ye göre kıyametin kopacağı vakittir.
- 'Lebisû' kelimesi 'mekesû' (kalmak) ile açıklanır.
- Allah'ın birliğine delil olarak toprak, eşler, gökler ve yer, dil ve renk farklılığı, gece ve gündüz sayılır; güneşin doğup batması sayılmaz.
- 9. ayet geçmiş toplumların gücünü ve yeryüzünü imar edişlerini anlatır; daha çok ibadet etmeleri söz konusu değildir.
- Kânitûn 'hâşiûn' (saygıyla boyun eğenler) şeklinde açıklanır.
Ahzab suresi
- 7. ayette sağlam söz alınan peygamberler Nuh, İbrahim, Musa ve İsa'dır; Yusuf anılmaz.
- Misak; Allah'a kulluğa çağırma, tebliğ ve sonraki peygamberi doğrulamayı kapsar; ana-babaya itaat kapsamda değildir.
- Hz. Peygamber'in eşleri müminlerin anneleridir; Hz. Aişe'ye göre erkek müminlerin annesidir. Bu annelik saygı ve evlenme yasağı anlamındadır.
- Îlâ, kocanın belli süre eşiyle ilişkiden kaçınma yeminidir.
- Hendek'te antlaşmayı bozan kabile Beni Kureyza'dır.
- Usarrihkünne fiili 'utlıkukunne' (salıvermek) ile açıklanır.
- Allah'ın salatı rahmet, meleklerin salatı dua ve istiğfardır.
Hac, Müddessir ve diğer bilgiler
- El-Beytü'l-Atîk, Kâbe'yi içine alan Mescid-i Haram'dır; atîk eski ve köklü demektir, ilk ibadet yeri olması sebeplerindendir.
- Bahîmetü'l-en'âm; deve, sığır, koyun ve keçi gibi evcil hayvanlardır, geyik girmez.
- Müddessir 11-26. ayetler Velîd b. Muğîre hakkında inmiştir.
- Bakara 286 ayetle en uzun suredir ve Tıvâl grubundadır.
- Hurûf-ı mukattaa 29 surenin başındadır; Sâbûnî'ye göre Kur'an'ın mucizeliğini vurgular.
Önemli kavramlar
- Rivayet (me'sûr) tefsiri
- Açıklamayı Kur'an, sünnet, sahabe ve tâbiûn sözlerine dayandıran tefsir türü.
- Dirayet tefsiri
- Akıl, içtihat ve re'y yoluyla yapılan tefsir.
- İşârî tefsir
- Ayetlerdeki manevi ve tasavvufî işaretleri esas alan tefsir.
- İlmî tefsir
- Ayetleri modern bilimsel verilerle açıklayan tefsir.
- Hurûf-ı mukattaa
- Bazı surelerin başındaki ayrı okunan harfler; 29 surede bulunur, 14 farklı harftir.
- Lehve'l-hadîs
- İnsanı Allah yolundan alıkoyan boş, asılsız ve saptırıcı söz.
- Fisâl / fıtâm
- Çocuğun sütten kesilmesi.
- Ecel-i müsemmâ
- Belirlenmiş süre; kıyametin kopacağı vakit.
- İ'tirâz cümlesi
- Ana cümlenin akışına girip açıklama veya pekiştirme yapan ara cümle.
- Îlâ
- Kocanın eşiyle belli süre ilişkiden kaçınma yemini.
- Beytü'l-Atîk
- Kâbe'yi içine alan Mescid-i Haram; eski ve köklü ev.
Sınav ipuçları
- Sure sayısı (29) ile farklı harf sayısı (14) karıştırılmamalı; Necm 62 ayet, sırası 53'tür.
- Rivayet, dirayet, işârî, lügavî ve ilmî tefsir türleri dayandıkları kaynağa göre ayırt edilmeli.
- 'Hangisi yoktur' sorularında: Necm'de boşanma, Lokman öğütlerinde yetim malı, Ahzab'da Yusuf, Rûm delillerinde güneşin doğuşu yer almaz.
- Cebrail'in görüldüğü yer Sidretü'l-Münteha'dır; Cennetü'l-Me'vâ onun yanındaki cennettir.
- Velîd b. Muğîre hem Necm 34 hem Müddessir 11-26 ile ilişkilidir.
Hangi sınavların soruları var?
Tefsir örnek sorular
Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.
1. Sahabe içinde tefsirde en çok tanınan, “habru’l-ümme” ve “tercümanu’l-Kur’an” gibi unvanlarla anılan isim aşağıdakilerden hangisidir?
- Abdullah b. Abbas
- Abdullah b. Amr b. el-As
- Abdullah b. Zübeyr
- Abdullah b. Mes’ûd
- Abdullah b. Ömer
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Abdullah b. Abbas
Abdullah b. Abbâs, Hz. Peygamber’in amcası Abbâs’ın oğludur ve tefsirdeki derin bilgisiyle bilinir. Hz. Peygamber’in ona dinde anlayış ve te’vil bilgisi için dua ettiği nakledilir. Bu unvanlar ona aittir; Mekke tefsir okulu da öğrencileri etrafında oluşmuştur.
2. “Azıcık verip sonra eli sıkı davranan kimseyi gördün mü?” (Necm/34) Bu ayet kimin hakkında inmiştir?
- Ebû Leheb
- Velîd b. el-Muğîre
- el-Âs b. Vâil
- Hâlid b. Velîd
- Ümeyye b. Halef
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Velîd b. el-Muğîre
En çok nakledilen rivayete göre Necm 33-34. ayetler Velîd b. Muğîre hakkında inmiştir. Velîd İslam’a yönelmek istemiş, bir müşrik günahını üstleneceğini söyleyince ona biraz mal verip sonrasını vermemiştir. Hâlid b. Velîd onun oğludur ve sonradan Müslüman olmuştur.
3. Necm sûresinde geçen “el-âzife” ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?
- Haşr
- Kabir
- Mizan
- Kıyamet
- Berzah
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Kıyamet
Necm 57’deki “ezifeti’l-âzife” ifadesi “yaklaşan şey yaklaştı” demektir. “Âzife”, vakti yaklaşan anlamında olup müfessirlere göre kıyametin adlarından biridir. Diğer seçenekler ahiretle ilgili kavramlar olsa da burada kastedilen kıyamettir.
4. I. Sidretü’l-Münteha II. Cennetu’l-Me’va III. Levh-i Mahfuz Hz. Peygamber Miraç yolculuğunda olağanüstü ayetler görmüştür. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu görülenler arasında yer almaz?
- Yalnız III
- Yalnız I
- I ve II
- Yalnız II
- I ve III
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Yalnız III
Necm suresi 13-18. ayetlerde Hz. Peygamber’in Sidretü’l-Münteha yanında Cebrail’i gördüğü, Cennetü’l-Me’vâ’nın da orada bulunduğu ve Rabbinin büyük ayetlerinden bazılarını gördüğü bildirilir. Levh-i Mahfuz ise Burûc suresinde geçer ve Necm’deki Miraç anlatımında görüldüğüne dair bir ifade yoktur. Doğru cevap yalnız III’tür.
5. Necm suresinde işlenen konular sayılırken aşağıdakilerden hangisi bu konular dışında kalır?
- Zenginleştirme
- Canlandırma
- Yaratma
- Boşanma
- Fakirleştirme
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Boşanma
Necm suresi 43-49. ayetlerde Allah’ın kudretini gösteren zıt fiiller anılır: güldürmek ve ağlatmak, öldürmek ve diriltmek, bir damla sudan erkek ile dişiyi yaratmak, zengin etmek ve fakirleştirmek. Boşanma bu surenin konusu değildir; hükümleri Bakara ve Talâk surelerinde yer alır.
6. Aşağıdakilerden hangisi وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ ifadesinin kapsamına girmez?
- Allah’a şirk koşmak
- Hat. kaligrafi. tezhip gibi sanatlarla uğraşmak
- Zaman öldüren boş lakırdı ile iştigal etmek
- Asılsız hikâye ve masallarla zaman öldürmek
- İnsanı yoldan çıkaracak türden şarkı-türkü dinlemek
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Hat. kaligrafi. tezhip gibi sanatlarla uğraşmak
Lokman 6’daki “lehve’l-hadîs”, insanı Allah’ın yolundan alıkoyan faydasız sözdür. Müfessirler buna boş lakırdıları, asılsız hikâyeleri, saptırıcı şarkıları ve şirke yönelten sözleri dahil eder. Hat, kaligrafi ve tezhip ise Kur’an’a hizmet eden, takdir gören sanatlardır.
7. Hicri 3. yüzyılda akla ve dirayet yöntemine dayanarak tefsir kaleme alan Mutezilî müfessir aşağıdakilerden hangisidir?
- Nuh b. Muhakkem el-Huvvari
- Ebubekir el-Esam
- Hadi İle’l-Hak
- Hasan el-Askerî
- Abdurrezzak b. Hemmam
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Ebubekir el-Esam
Ebû Bekir el-Esam, Basra Mu’tezile ekolünden bir âlimdir ve dirayet yöntemiyle tefsir yazmıştır. Eseri günümüze tam ulaşmamış, görüşleri sonraki müfessirlerin, özellikle Fahreddin er-Râzî’nin aktarımlarıyla bilinmektedir. Abdürrezzâk b. Hemmâm rivayet tefsiri müellifidir; Hasan el-Askerî Şiî imam, el-Hâdî ile’l-Hak Zeydî imamdır; Huvvârî ise İbâzî bir müfessirdir.
8. Başında hurûf-ı mukattaa yer alan surelerin Kur’an’daki toplam adedi nedir?
- 14
- 19
- 24
- 29
- 114
Cevabı gör
Doğru cevap: D) 29
Hurûf-ı mukattaa ile açılan sure sayısı 29’dur. Tekrarlar çıkarıldığında geriye 14 farklı harf kalır; bu, Arap alfabesindeki 28 harfin yarısıdır. Sure sayısı (29) ile farklı harf sayısı (14) sık karıştırıldığı için ayırt edilmelidir.
9. Sâbûnî, اَلَّذ۪ينَ يُق۪يمُونَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ayetindeki يُوقِنُونَ fiilini aşağıdakilerden hangisiyle açıklamıştır?
- يقرون
- يرغبون
- يفضلون
- يقبلون
- يصدقون
Cevabı gör
Doğru cevap: E) يصدقون
Lokman 4’te muhsinler, namaz kılan, zekât veren ve ahirete kesin inanan kimseler olarak anılır. “Yûkinûn” fiili “yakîn” kökünden olup şüphesiz inanmayı ifade eder. Sâbûnî bunu “yusaddikûn”, yani gönülden doğrularlar fiiliyle karşılamıştır.
10. “Cennetü’l-me’vâ” hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Hz. Peygamber’in Cebrail’i (as) hakiki suretinde gördüğü yerdir.
- Meleklerin. şehitlerin ve muttakilerin ruhlarının barındığı cennettir.
- Sidretu’l-münteha denilen yerin yanında yer alır.
- İman edenlerin kaldıkları gökteki bir cennettir.
- Cennetlerden biri olduğu İsrâ hadisesi ile doğrulanır.
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Hz. Peygamber’in Cebrail’i (as) hakiki suretinde gördüğü yerdir.
Necm 13-15’e göre Hz. Peygamber Cebrail’i asıl suretinde Sidretü’l-Münteha’nın yanında görmüştür; Cennetü’l-Me’vâ ise onun yanındaki cennettir. Cebrail’in görüldüğü yer Cennetü’l-Me’vâ değildir, bu yüzden A söylenemez. “Me’vâ” barınak demektir.
Bu dersi alan bölümler
Nasıl çalışmalı?
Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
AUZEF Tefsir çıkmış sorular nerede?
Mobil Defter'de AUZEF Tefsir dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 56 sorusu var (2025 Üç Ders, 2025 Final). Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.
AUZEF Tefsir vize soruları ve final soruları ayrı çözülebilir mi?
Evet. Uygulamada "Final (hepsi)" düğmeleriyle yalnız o sınavın sorularını, yıl düğmeleriyle de tek bir yılın sınavını çözebilirsin.
AUZEF Tefsir çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?
Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.
AUZEF Tefsir ders notları ve konu özeti var mı?
Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
AUZEF Tefsir soruları ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.
2. sınıf Güz diğer dersler
- Afetlerde Çevre Sağlığı Hizmetleri çıkmış sorular
- Ahlak Felsefesi çıkmış sorular
- Ambalaj Grafiği Tasarımı çıkmış sorular
- Anayasa Hukuku çıkmış sorular
- Anne Çocuk Sağlığı çıkmış sorular
- Antik Numismatik çıkmış sorular
- Balkan Tarihi (250-1453) çıkmış sorular
- Bebeklik Döneminde Gelişim ve Eğitim çıkmış sorular
- Beşeri Faktörlerin Turizme Etkisi çıkmış sorular
- Bilgi Teknolojileri çıkmış sorular
- Bizans Mimarisi ve Sanatı çıkmış sorular
- Bütünleşik Pazarlama İletişimi çıkmış sorular
- Ceza Hukuku Özel Hükümler çıkmış sorular
- Coğrafi Bilgi Sistemleri çıkmış sorular