AUZEF Türk Anayasa Düzeni Çıkmış Sorular
İstanbul Üniversitesi AUZEF Türk Anayasa Düzeni dersinin vize, final ve bütünleme sınavlarına hazırlanmak için 157 soruluk havuz: çıkmış sınav sorularını cevaplarıyla çöz, yanlış yaptıklarını tekrar et, yolda sesli dinle.
Türk Anayasa Düzeni konu özeti
Ders, Türk anayasa düzeninin temel kavramlarını ele alır: anayasa yapma iktidarı, anayasal ilkelerin tarihsel gelişimi, yasama ve yürütme organlarının işleyişi, idarenin kuruluşu ile denetim ve yargılama mekanizmaları.
Anayasa tarihi ve laiklik
- Cumhuriyetin ilk anayasası 1924 Anayasası'dır.
- 1928'de devletin dininin İslam olduğu hükmü anayasadan çıkarılmıştır.
- Laiklik, 1928 değişikliğinde henüz açıkça yer almamış; 1937'de diğer Atatürk ilkeleriyle birlikte anayasaya girmiştir.
Kurucu iktidar
- Asli kurucu iktidar, hiçbir kurala bağlı olmadan yeni anayasa yapar.
- Devrim, darbe, savaş veya yeni devlet kuruluşu gibi hukuki boşluk dönemlerinde ortaya çıkar.
- Tali kurucu iktidar, mevcut anayasanın çizdiği sınırlar içinde değişiklik yapar.
Seçim ilkeleri
- Genel oy ilkesinde servet, cinsiyet ve eğitim düzeyi gibi ayrımlar oy hakkını etkilemez.
- Herkesin oy kullanabilmesi bu ilkeyle ifade edilir.
Yasama organı ve milletvekilliği
- Yasama yetkisinin genelliği ilkesine göre Anayasa'ya aykırı olmayan her konu kanunla düzenlenebilir.
- Milletvekilliği kimi durumlarda kendiliğinden, kimi durumlarda Genel Kurul kararıyla sona erer.
- İstifada geçerlilik Başkanlık Divanında incelenir, düşme kararını Genel Kurul verir.
- Kesinleşmiş mahkeme kararı veya seçilme engelinde düşme genellikle bildirimle gerçekleşir.
Merkezden ve yerinden yönetim
- Bazı kamu hizmetlerinin devletten ayrı kamu tüzel kişilerince görülmesi yerinden yönetimdir.
- Merkezden yönetim bürokrasiyi ve kırtasiyeciliği azaltmaz, artırır; bu yüzden yararı sayılmaz.
- Kamu tüzel kişilerinin yalnızca kanunla kurulabileceği biçimindeki ifade, 1982 Anayasası'nda hükme bağlanmış bir ilke olarak kabul edilmemiştir.
Denetim ve yargılama
- Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim alanı dışında yargı organları kalır.
- Yüce Divan sıfatıyla yargılananlar arasında TBMM Başkan Vekili yer almaz.
Cumhurbaşkanı seçimi
- 2007 ve 2017 değişiklikleri Cumhurbaşkanı seçimine yenilikler getirmiştir.
- Milletvekili olmayan birinin de Cumhurbaşkanı seçilebilmesi bu yenilikler arasında sayılmaz.
Önemli kavramlar
- Asli kurucu iktidar
- Mevcut kurallara bağlı olmadan yeni anayasa ortaya koyan iktidar.
- Tali kurucu iktidar
- Var olan anayasanın sınırları içinde değişiklik yapan iktidar.
- Genel oy
- Servet, cinsiyet, eğitim gibi ayrımlar gözetilmeden herkesin oy kullanabilmesi.
- Laiklik
- Devletin din karşısında tarafsız olması; 1937'de anayasaya girmiştir.
- Yasama yetkisinin genelliği
- Anayasa'ya aykırı olmayan her konunun kanunla düzenlenebilmesi.
- Yerinden yönetim
- Kamu hizmetlerinin devletten ayrı kamu tüzel kişilerince yürütülmesi.
- Merkezden yönetim
- Hizmetlerin merkezi devlet tüzel kişiliğince görülmesi; bürokrasiyi artırır.
- Başkanlık Divanı
- Milletvekili istifasının geçerliliğini inceleyen TBMM organı.
- Devlet Denetleme Kurulu
- İdari denetim organı; yargı organları denetim alanı dışındadır.
- Yüce Divan
- Belirli üst düzey görevlilerin yargılandığı mahkeme sıfatı.
Sınav ipuçları
- Asli kurucu iktidar ile tali kurucu iktidar karıştırılmamalı: biri sınırsız, diğeri anayasaya bağlıdır.
- 1928'de İslam hükmü çıkarıldı, laiklik ise 1937'de girdi; iki tarih karıştırılmamalı.
- Merkezden yönetimin yararı sorulduğunda bürokrasiyi azaltma seçeneği yanlış cevaptır.
- Milletvekilliğinde istifa durumunda düşme kararını Genel Kurul verir; Başkanlık Divanı yalnızca inceler.
Hangi sınavların soruları var?
Türk Anayasa Düzeni örnek sorular
Aşağıdaki sorular dersin konularından derlenmiştir; cevabı görmek için "Cevabı gör"e dokunun. Tüm soruları uygulamada çözebilirsiniz.
1. TBMM seçimlerinin 1982 Anayasası uyarınca yenilenebilmesine imkân veren durum aşağıdakilerden hangisidir?
- TBMM üyeliklerinin %5'i boşaldığında Yüksek Seçim Kurulu seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
- Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisi yoktur.
- TBMM, üye tamsayısının beşte üç oyuyla dilediği zaman seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
- TBMM seçimleri yalnızca savaş durumunda yenilenebilir.
- TBMM Başkanı seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
Cevabı gör
Doğru cevap: C) TBMM, üye tamsayısının beşte üç oyuyla dilediği zaman seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.
Anayasa'nın 77. maddesine göre TBMM, üye tamsayısının beşte üçünün oyuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu yetki Cumhurbaşkanında da vardır.
2. TBMM'de ara seçimin 3 ay içinde yapılmasını zorunlu kılan durum aşağıdakilerden hangisidir?
- Genel seçime en az 1 yıl varken, TBMM üyeliklerinin en az yüzde beşinin boşalmış olması
- Cumhurbaşkanının görevden istifa etmesi
- Olağanüstü hal ilan edilmesi
- Genel seçime 1 yıldan az süre kalmışken, TBMM üyeliklerinin en az yüzde onunun boşalmış olması
- Savaş durumunun ortaya çıkması
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Genel seçime en az 1 yıl varken, TBMM üyeliklerinin en az yüzde beşinin boşalmış olması
Anayasa'nın 78. maddesine göre, genel seçime 1 yıldan az süre kalmamışsa ve boşalmalar üye tamsayısının yüzde beşini bulmuşsa ara seçim 3 ay içinde yapılır. Şık A bu koşulu karşılar. Önceki açıklamadaki 'şık çelişkili' notu hatalıydı.
3. Anayasa'ya göre devlet, temel hak ve özgürlüklerin kullanılmasını kısmen veya tamamen durdurma yoluna hangi durumda gidebilir?
- Genel seçimler
- Ekonomik kriz
- Ara seçimler
- Hükümet Krizi
- Seferberlik
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Seferberlik
1982 Anayasası'nın 15. maddesi, temel hak ve özgürlüklerin kullanımının savaş, seferberlik (E) ya da olağanüstü hallerde kısmen veya tamamen durdurulabileceğini düzenler.
4. Değiştirilmesi için sıradan bir kanunun değiştirilmesindeki çoğunluk ve usulün yeterli olduğu, yani yumuşak nitelikte sayılan Türk anayasası aşağıdakilerden hangisidir?
- 1921 Anayasası
- 1982 Anayasası
- 1924 Anayasası
- 1961 Anayasası
- 1876 Anayasası (Kanun-i Esasi)
Cevabı gör
Doğru cevap: A) 1921 Anayasası
1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (A) Türk anayasa tarihindeki tek esnek anayasadır; sıradan kanunlarla aynı çoğunluk ve usulle değiştirilebiliyordu.
5. “Kimse, kanunen bağlı olduğu mahkemeden başka bir merci önünde yargılanamaz” kuralını ifade eden kavram hangisidir?
- Suç ve cezalar geriye yürümez
- Kanuni hâkim güvencesi
- Hâkimlik teminatı
- Masumiyet karinesi
- Mahkemelerin bağımsızlığı
Cevabı gör
Doğru cevap: B) Kanuni hâkim güvencesi
Kanuni (tabii) hâkim güvencesi, kişinin ancak fiilden önce kanunla kurulmuş yetkili mahkemede yargılanabilmesini ifade eder. Olağanüstü mahkemeler bu güvenceye aykırıdır.
6. 1982 Anayasası'na göre temel hak ve özgürlüklere getirilecek sınırlamaların uyması gereken ölçütler arasında yer almayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- Sınırlamanın zorunlu hallerde yönetmelikle yapılabilmesi
- Sınırlamanın ölçüsüz olmaması
- Sınırlamanın ancak kanunla yapılabilmesi
- Sınırlamanın Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olması
- Sınırlamanın hakkın özüne dokunmaması
Cevabı gör
Doğru cevap: A) Sınırlamanın zorunlu hallerde yönetmelikle yapılabilmesi
Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca temel hak ve özgürlükler yalnızca kanunla sınırlanabilir. Yönetmelik gibi alt düzey düzenlemelerle sınırlama yapılamaz; bu nedenle A ölçüt değildir.
7. Kanunlardan daha zor değiştirilebilen veya değiştirilemez hükümler taşıyan anayasa türüne ne ad verilir?
- Yumuşak anayasa
- Demokratik anayasa
- Totaliter anayasa
- Otoriter anayasa
- Katı/sert anayasa
Cevabı gör
Doğru cevap: E) Katı/sert anayasa
Katı (sert) anayasa, sıradan kanunlardan daha zor ve özel usullerle değiştirilebilen anayasadır; 1982 Anayasası buna örnektir. Yumuşak anayasa ise kanunlarla aynı kolaylıkta değiştirilir.
8. 1982 Anayasası'nda yer alan sosyal ve ekonomik haklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
- Mülkiyet hakkı
- Haberleşme hürriyeti
- Dernek kurma hürriyeti
- Sendika kurma hakkı
- Basın özgürlüğü
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Sendika kurma hakkı
Sendika kurma hakkı 1982 Anayasası'nda sosyal ve ekonomik haklar arasında sayılır. Mülkiyet, haberleşme, dernek kurma ve basın özgürlüğü ise kişi hak ve ödevleri grubundadır.
9. Seçim mevzuatı ve Anayasa hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki kişi gruplarından hangisi oy kullanma hakkını korur?
- Kısıtlılar
- Er ve erbaşlar
- Kasti suçlardan hüküm giyenler
- Tutuklular
- Askerî öğrenciler
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Tutuklular
Kısıtlılar, kasten işlenen suçlardan hüküm giyenler, er ve erbaşlar ile askerî öğrenciler oy kullanamaz. Yargılaması süren tutuklular ise ceza infaz kurumunda olsalar bile oy kullanabilir.
10. Hukuk devleti ilkesinin zorunlu kıldığı unsurlar arasında yer almayan, bunun yerine demokratik yönetimle ilişkili olan durum aşağıdakilerden hangisidir?
- Yasama işlemlerinin yargısal denetimi
- Yargı bağımsızlığı
- Yürütme işlemlerinin yargısal denetimi
- Cumhurbaşkanını halkın seçmesi
- Kanuni hakim güvencesi
Cevabı gör
Doğru cevap: D) Cumhurbaşkanını halkın seçmesi
Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi (D) demokratik yönetim anlayışının bir sonucudur; hukuk devleti ilkesinin doğrudan gereği değildir.
Bu dersi alan bölümler
Nasıl çalışmalı?
Önce "Vize (hepsi)" ya da "Final (hepsi)" ile geçmiş yılların sorularını çözün; aynı konular sınavlarda sık tekrarlanır. Yanlış yaptığınız sorular "Yanlışlar" bölümünde birikir, sınavdan önce onları yeniden çözün. Yolda ya da ev işi yaparken "Sesli Dinle" ile soruları ve cevaplarını dinleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
AUZEF Türk Anayasa Düzeni çıkmış sorular nerede?
Mobil Defter'de AUZEF Türk Anayasa Düzeni dersinin vize, final ve bütünleme hazırlığı için 157 sorusu var (2025-26 Vize, 2025-26 Final, 2024-25 Final, 2024-25 Büt). Soruları cevaplarıyla test olarak çözebilir, yanlışlarını ayrıca tekrar edebilir ve sesli dinleyebilirsin.
AUZEF Türk Anayasa Düzeni vize soruları ve final soruları ayrı çözülebilir mi?
Evet. Uygulamada "Vize (hepsi)" ve "Final (hepsi)" düğmeleriyle yalnız o sınavın sorularını, yıl düğmeleriyle de tek bir yılın sınavını çözebilirsin.
AUZEF Türk Anayasa Düzeni çıkmış sorular PDF olarak indirilebilir mi?
Ayrı bir PDF dosyası yerine uygulamadaki "Kağıda yazdır" düğmesi dersin bütün sorularını ve cevap anahtarını yazdırılabilir sayfa olarak hazırlar; telefonda ya da bilgisayarda "PDF olarak kaydet" seçeneğiyle PDF yapabilirsin.
AUZEF Türk Anayasa Düzeni ders notları ve konu özeti var mı?
Evet. Bu sayfada dersin konu özeti var; uygulamadaki "Konu özeti" düğmesiyle özetin tamamını okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
AUZEF Türk Anayasa Düzeni soruları ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. Ad, cep telefonu ve bölümünle bir dakikada üye olup bütün sorulara, yanlışlar listesine ve sesli dinlemeye erişebilirsin.
4. sınıf Güz diğer dersler
- 20. Yüzyıl Türkiye'sinde Gayrimüslimler ve Kurumları çıkmış sorular
- 20. Yy. Felsefenin Temel Sorunları çıkmış sorular
- Ab Türkiye İlişkileri çıkmış sorular
- Acil Durum ve Afet Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar çıkmış sorular
- Afetlerde Medya İletişimi çıkmış sorular
- Afetlerde Sivil Toplum Kuruluşları çıkmış sorular
- Aile Terapisi çıkmış sorular
- Anne Baba Eğitimi çıkmış sorular
- Avrasya Jeopolitiği çıkmış sorular
- Bakım ve Onarımda İş Sağlığı ve Güvenliği çıkmış sorular
- Çalışma Ortamı Gözetimi ve Periyodik Kontroller çıkmış sorular
- Çevre Politikası ve Hukuku çıkmış sorular
- Çevre Sorunları çıkmış sorular
- Çocuk, Gençlik ve Sosyal Hizmet çıkmış sorular